System kaucyjny w Polsce działa od 1 października 2025 r. Kaucja jest doliczana do wybranych napojów, a pieniądze można odzyskać bez paragonu w punkcie zbiórki lub automacie. Zwrot otrzymasz za opakowanie z oznaczeniem systemu, czytelną etykietą i kodem kreskowym.
Ile wynosi kaucja?
Stawka jest ustawowa i nie zależy od marki, ceny napoju ani promocji. Przy kasie kaucja pojawia się jako osobna pozycja. Zapłacisz ją za każdą sztukę opakowania objętego systemem.
| Rodzaj opakowania | Pojemność | Wysokość kaucji |
|---|---|---|
| Jednorazowa butelka plastikowa PET | Do 3 l | 50 gr |
| Puszka metalowa | Do 1 l | 50 gr |
| Butelka szklana wielorazowa | Do 1,5 l | 1 zł |
Przykładowo, przy zakupie sześciu butelek PET o pojemności 1,5 l kaucja wyniesie 3 zł. Całą kwotę odzyskasz po zwrocie prawidłowo oznaczonych opakowań. Promocja na napój nie znosi kaucji, ponieważ jest ona związana z opakowaniem, a nie z jego ceną.
Jak rozpoznać opakowanie objęte systemem?
Sprawdź etykietę przed włożeniem produktu do koszyka. Opakowanie objęte systemem ma logo systemu kaucyjnego oraz informację o kwocie 0,50 zł albo 1 zł. Brak oznaczenia oznacza, że przy zakupie nie pobrano kaucji, więc później nie przysługuje jej zwrot.
W okresie przejściowym na półkach mogą znajdować się jednocześnie napoje w opakowaniach z oznaczeniem systemu i bez niego. O przynależności do systemu decyduje konkretny egzemplarz opakowania, a nie sam rodzaj produktu.
Jak odzyskać kaucję?
Zwrot odbywa się bez konieczności pokazywania paragonu. Możesz oddać opakowanie w automacie, przy stanowisku obsługi albo w innym punkcie zbiórki uczestniczącym w systemie. Duże sklepy, które sprzedają napoje objęte kaucją, mają obowiązek przyjmować zwroty. Mniejsze placówki mogą przystąpić do zbiórki dobrowolnie, z wyjątkiem sklepów oferujących szkło wielorazowe.
Procedura wygląda następująco:
- Po wypiciu napoju zachowaj całe opakowanie razem z etykietą i zakrętką.
- Sprawdź, czy logo systemu i kod kreskowy są czytelne.
- Zanieś opakowanie do automatu lub punktu zwrotu.
- Odbierz kaucję w formie dostępnej w danym miejscu, na przykład gotówką albo w postaci bonu wymienialnego na gotówkę.
Opakowanie powinno być puste i nieuszkodzone. Nie zgniataj butelki, nie przebijaj jej i nie odklejaj etykiety, ponieważ automat lub pracownik musi odczytać kod oraz potwierdzić, że produkt należy do systemu.
Jeśli automat odrzuci butelkę, sprawdź najpierw, czy kod kreskowy nie jest zagięty lub zabrudzony i czy etykieta nadal znajduje się na opakowaniu. Gdy opakowanie spełnia wymagania, ale urządzenie nadal go nie przyjmuje, zgłoś problem pracownikowi sklepu. Możesz też skorzystać z punktu obsługi.
Jakie opakowania są poza systemem?
Nie każda plastikowa, metalowa lub szklana butelka wiąże się z kaucją. Wyłączone są między innymi:
- Opakowania po syropach i koncentratach, ponieważ ich zawartość wymaga rozcieńczenia przed spożyciem.
- Butelki PET o pojemności większej niż 3 l, na przykład pięciolitrowe bańki.
- Puszki o pojemności większej niż 1 l.
- Szklane opakowania inne niż wielorazowe albo przekraczające pojemność 1,5 l.
- Wybrane napoje dostarczane firmom lub instytucjom poza systemem kaucyjnym.
W przypadku produktów wyłączonych producent może ponosić opłatę produktową, ale klient nie płaci kaucji i nie oddaje takiego opakowania w butelkomacie. Pięciolitrową butlę należy zagospodarować zgodnie z zasadami segregacji odpadów, zwykle jako tworzywo sztuczne.
Najczęstsze pytania
Czy do zwrotu potrzebuję paragonu?
Nie. System jest bezparagonowy. Punkt zwrotu sprawdza oznaczenie systemu, etykietę i kod kreskowy na opakowaniu, a nie miejsce ani dzień zakupu.
Gdzie można oddać butelki i puszki?
W automacie, sklepie prowadzącym zbiórkę albo innym stacjonarnym punkcie przyjmowania opakowań. Nie musisz wracać do sklepu, w którym kupiłeś napój.
Czy zawsze otrzymam gotówkę?
Forma zwrotu zależy od organizacji punktu. Możliwa jest wypłata gotówki, przelew albo bon, który powinien być wymienialny na gotówkę. Termin wykorzystania bonu może różnić się między sieciami, dlatego sprawdź informację wydrukowaną na dokumencie.
Co z butelką bez logo systemu?
Nie przysługuje za nią zwrot kaucji. Brak logo i kwoty kaucji oznacza, że opakowanie nie zostało objęte systemem.
Kaucja a wybór napojów
Jeśli chcesz ograniczyć liczbę opakowań wymagających zwrotu, możesz wybierać napoje w opakowaniach poza systemem, korzystać z większych pojemności albo przygotowywać wodę gazowaną w domu za pomocą saturatora. Takie rozwiązania zmniejszają liczbę jednorazowych butelek, ale nie zmieniają zasad dotyczących produktów, za które kaucja została już pobrana.
Najprostsza zasada jest taka: sprawdź logo przed zakupem, nie zgniataj oznaczonego opakowania i zachowaj czytelny kod kreskowy. Wtedy odzyskanie kaucji nie wymaga paragonu ani powrotu do konkretnego sklepu.
