Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

anatomia - układ naczyniowy


Prowadzący Aleksander Chrószcz
Informacja dla prowadzących
Podgląd

układ_naczyniowy.docx

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

9.02

UKŁAD NACZYNIOWY

Układ krwionośny i chłonny

Krwionośny – układ żylny i tętniczy

Chłonny – naczynia chłonne, węzły chłonne (limfocentra – ośrodki węzłów chłonnych)
narządy krwiotwórcze – grasica, śledziona, w życiu płodowym wątroba,
odporność immunologiczna - migdałki, jamy śród- i międzyoponowe, błony surowicze ciała (osierdzie, opłucna, otrzewna), grudki chłonne wzdłuż ścian przewodu pok., komory mózgu,

  1. UKŁAD KRWIONOŚNY

Serce i naczynia tętnicze, żyły
tętnice odchodzą od serca, od nich tętniczki, oddzielają się od nich naczynia włosowate – włośniczki, włośniczki żylne, potem żyłki, żyły i do serca.

Sieć tętniczo-żylne (normalna)
sieć tętniczo-tętnicza – krążenie nerwowe (dziwna)

Sieć żylno-żylna – krążenie wątrobowe, mózgu (dziwna)



łuk żylny/tętniczy – połączenie kilku naczyń, rozdzielają się na retae



  • Serce – cor; leży w obrębie śródpiersia (zespół narządów, które leżą w środkowej cz. jamy piersiowej między workami opłucnowymi prawego i lewego płuca); śródpiersie doczaszkowe, środkowe (sercowe) i śródpiersie doogonowe.

Mediastium craniale, medium et caudale

Serce leży w mediastium medium ventrale

Część szersza (podstawa serca - basis cordis) doczazkowo, na prawo i dogrzbietowo

Wąska część serca – na lewo, dobrzusznie i doogonowo

Przednia krawędź – margo ventricularis dextra, krawędź buduje prawa ściana komory

Margo ventricularis sinistra – zbudowana przez ścianę lewej komory

Powierzchnie :

-2 uszka za kółkami przedsionka serca – powierzchnia uszkowata – facies auricularis

-powierzchnia tylko-prawa, facies atrialis (pow. przedsionkowa)



Bruzdy na sercu leżąca na facies auricularis – sulcus interventricularis paraconalis (bruzda międzkomorowa przystożkowa)

Bruzdy na facies atrialis – sulcus interventricularis subsinuosus (podzatokowa)

Mogą się łączyć pozostawiając wierzchołek serca w komorze lewej, w obrębie incisura apicis cordis się łączą.

Poniżej podstawy serca – bruzda wieńcowa (sulcus coronalis) okala serce w poprzek, pień płucny (sulcus pulmunaris) - z wyj. tego miejsca

Bruzdy które są na zewnątrz serca manifestują bruzdy wewnątrz serca
bruzda wieńcowa manifestuje położenie septum atrioventriculare (

Podłużne biegnące rowki manifestują położenie septum interventriculare (międzykomorową)

Na zewnątrz nie manifestuje się septum interventriculare

Wnęka – do konkretnego narządu dochodzą/wychodzą naczynia, nerwy itp.

Serce od zewnątrz okryte osierdziem (pericardium – jedna z 3 błon surowiczych ciała), dwublaszkowe błony w kształcie worka, wpuklony w niego jest konkretny narząd.

Blaszka trzewna – kontakt z narządem

Blaszka ścienna – oddalona od narządu

Między blaszkami przestrzeń – jama błony surowiczej

W przypadku serca - jama pericardium

Pericardium serosum – osierdzie surowicze (przez duże naczynia przechodzi w blaszkę ścienną)

Fascia endothoracica – powięź wewnątrzpiersiowa – pokrywa ścianę klatki piersiowej, schodzi do śródpiersia, na worek surowiczy, okrywa od zewnątrz i znowu łączy ze ścianami klatki piersiowej - pericardium fibrosum – osierdzie włókniste

Płuca okryte błoną surowiczą (opłucna trzewna = opłucna płucna, przechodzi w opłucną ścienną

Na worek osierdziowy surowiczy, włóknisty od boku przylega część opłucnej ściennej śródpiersiowej – pleura pericardiaca

Wszystkie te błony to osłona dla serca – osierdzie



Między opłucną śródpiersiową a workiem osierdziowym przebiegają prawy i lewy nerw przeponowy (nervus phrenigus)



Serce we wnętrzu podzielone na 4 części – przedsionki od komór oddziela septum atrioventriculare

Przedsionki od siebie – septum interatriale

Komorę prawą od lewej – septum interventriculare



Septum interventriculare: dolna część gruba, z myocardium (z mięśnia sercowego), pokrytego od strony komory lewej i prawej endocardium (wsierdziem), część bliska – górna część przegrody jest cienka, (z wyj. bydła) pozbawiona mięśnia, pars muscularis septi interventricularis
cienka, pozbawiona mięśni – pars membrana sepi interventriculare



Septum interatriale: z myocardium, pokryta endocardium, jeden słabszy punkt – miejsce, gdzie nie ma mięśnia – w okresie płodowym prawy z lewym był połączony przez foramen ovale

We wnętrzu od strony prawego przedsionka – wgłębione – fossa ovalis

Od strony lewej ślad po zastawce otworu owalnego, ślad

Od strony prawej wejście do fossy ovalis ogranicza lingus fossae ovalis – brzeg



Septum atrioventriculare: otwór łączący komorę lewą z lewym przedsionkiem i prawą komorę z prawym przeds.
po prawej - ostium atrioventriculare dextrum

po lewej – ostium atrioventriculare sinistrum

obydwa otwory – ich krawędzie są usztywnione przez anulus fibrosus atrioventricularis dexter et sinister - obydwa pierścienie stanowią włókniste rusztowanie serca, stanowią miejsce rozdziału dla mięśniówki przedsionków od mięśniówki komór; osobno kurczą się komory i przedsionki, dlatego są oddzielone

valva – zastawka
każde ma zastawkę - valva atrioventricularis dextra et sinistra

w obrębie atrioventriculare destrum zastawka zbudowana z 3 płatków (cuspis – płatek), cuspis septalis (bliżej środka), cuspis parietalis (bliżej ściany), cuspis angularis
w ujściu przedsionkowo-komorowym lewym jest zastawka dwudzielna z 2 płatków (valva atrioventricularis sinistra), jeden płatek bliżej ściany – cuspis parietalis, drugi bliżej przegrody (cuspis septalis)

przymocowane części płatków zastawki – margi fixus, zespala się z anulus fibrosus odpowiedniego ujścia

wolne krawędzie płatów zastawki – połączone elementami włóknistymi (corditendineae) ze ścianą danej komory z mięśniami brodawkowatymi, leżącymi we wnętrzu każdej z komór

płatki zastawki zamykają po stronie prawej ostium atrioventriculare dextrum a po stronie lewej ostium atrioventiculare sinistrum







PRZEDSIONKI

Przedsionek prawy – doczaszkowo w stosunku do lewego, ze strony prawej na lewą – zachyłek – uszko – auricula atrii dextri
wierzchołek tego uszka styka się z łukiem aorty
w przypadku wierzchołka lewego, który też ma uszko – auricula atrii sinistri; koniec tego uszka kieruje się na lewo i styka się z pniem płucnym

Zewnętrzna część tego uszka oddziela crista terminalis wewnątrz serca i sulcus terminalis na zewnątrz serca

Podzielony na 2 wtórne jamy – jama uszka i jama pozostała; ściana wewnętrzna uszka pokryta szeregiem nierówności po lewej i po prawej stronie – mięśnie grzebieniaste – m.pectinati; między tymi mięśniami zwłaszcza w uszku prawym są niewielkie otwory, które są ujściem żył najmniejszych – foramina venae minicośtam).

Pozostała jama - od wnętrza ścianę gładką, do prawego przedsionka części gładkiej odprowadzają krew 2 żyły główne – vena cavae cranialis przez ostium venae cavae cranialis i vena cavae caudalis przez ostium venae cavae caudalis.

Vena cavae caudalis zaopatrzona w valva venae cavae caudalis, silna tylko w okresie życia płodowego, kieruje strumień krwi w kierunku foramen ovale (który łączy przedsionek prawy z przedsionkiem lewym),

Vena cavae cranialis zbiera krew z górnej części ciała – głowa itd.

Vena cavae caudalis zbiera krew z dolnej części ciała

Między dwoma otworami znajduje się wyrostek – tuberculum intervenosum

Poniżej ujścia vena cavae caudalis znajduje się sinus coronar, do której uchodzą żyły własne serca (do prawego przedsionka) vena cordis magna, media, vena azygos sinistra (nieparzysta – zbiera krew ze ścian klatki piersiowej, do niej uchodzą venae intercostales, u psa i konia tylko dextra – do vena cavae cranialis,
u świni i przeżuwaczy występuje lewa, bydło może mieć prawą i lewą, świnia ma zawsze prawą i lewą, lewa do sinus coronalis)

Vena cordis magna – zbiera krew do prawego przedsionka za pośrednictwem vena azygos sinistra

Do części gładkiej do przedsionka lewego uchodzą venae pulmonares przez ujścia tych żył – ostia venarum pulmonarium



KOMORY

Wewnętrzna ściana też jest pokryta nierównościami – trabeculae cordiae - beleczki sercowe

Beleczka - trabecula septomarginalis (mięśnie poprzeczne serca) – po prawej stronie (w prawej komorze) – 1 mięsień poprzeczny serca. Przechodzi od przegrody w pobliżu jednego z mięśni brodawkowych prawej komory do musculus papillaris magnus ściany prawej komory, zbudowana z elementów mięśniowych, służy przejściu układu bodźczego serca z przegrody na ścianę

W komorze prawej – 3 mięśnie brodawkowe , w lewej 2

W prawej – jeden leży na ścianie (brodawka przegrodowa), w lewej obydwa na ścianie

Trabecula septomarginalis (m.transversus cordis)

W prawej – 1 mięsień poprzeczny, w lewej 2 mięśnie poprzeczne



Mięśnie brodawkowe w komorze prawej – m. papillaris magnus (na ścianie), m.subarteriosus (na przegrodzie 2x), na lewo i dogrzbietowo w stosunku do mm.papillares parvi (małe), od tych mięśni w kierunku płatku zastawki odchodzą hordetendineae

W komorze lewej m.papillares subauriculares i m.papillaris subatrialis, w kierunku dwóch płatków zastawki ujścia przedsionkowo-kom. odchdzą hordet. przyczepiające się do wolnych powierzchni tych zastawek

conus arteriosus kończy się wejściem do pnia płucnego (ostium truncipulmonaris), zaopatrzone jest w zastawkę tego pnia – valva truncipulmonaris, usztywnienie tego otworu stanowi anulus fibrosus truncipulmonaris

valva truncipulmonaris składa się z 3 płatków półksiężycowatych – valvae semilunaris.

Po stronie prawej – valva semilunaris dextra, media et sinistra

Zastawka aorty – valva aortae z 3 płatków:

Valva semilunaris dextra, sinistra et septalis

Każdy z nich składa się z powierzchni wolnej i przymocowanej (do anulusa)

Wolny zgrubiały w postaci nodulus valvae semilunalis (grudki), pozostała część przezroczysta (obłączek – lunula)

Między stożkiem tętniczym a właściwą częścią komory prawej znajduje się granica – tuberculum supraventricularis

W przypadku komory lewej brak.





16.02.2012r.



Anulusy usztywniają serce.

Trójkąt większy i trójkąt mniejszy (lewy) w obrębie – punkty chrzęstnienia/kostnienia z wiekiem
chrzęstne u psa
u świni tylko w większym – chrząstka
stare konie – mogą kostnieć z wiekiem

Wsierdzie, mięśniówka serca (myocardium) i epicardium (blaszka trzewna worka osierdziowego surowiczego)

Endocardium od myocardium oddziela tkanka łączna

Otwory endocardium – wszystkie płatki zastawek – zdwojenie endocardium

Mięśnie brodawkowe a zastawki – chordae tendineae – też endocardium

Zdwojenie tworzy pars membranacea septi interventricularis

Włókna z każdych mięśniówek przyczepiają się do rusztowania serca

Myocardium na wysokości przedsionków serca z 2 warstw



Mięśniówka przedsionków - warstwa powierzchowna - okrężna otacza obydwa przedsionki

Głęboka na pierścieniach przedsionkowo-komorowych i składa się z 2 grup włókien , jedne pętlowato otaczają każdy przedsionek oddzielnie (PRZYCZEPIAJĄ się do pierścieni włóknistych), drugie albo pętlowato albo okrężnie i układają się wokół ujść żył do serca, oplatają uszka serca i dół owalny



Mięśniówka komór – w lewej 3 razy grubsza niż w prawej, mięśniówka komór ma warstwę powierzchowną – włókna biegną spiralnie w kier wierzchołka, w pobliżu wierzchołka serca, zaginają się i idą w kier. Podstawy serca. Miejsce zagięcia = vortex cordis - wir serca), warstwa głęboka z 5 warstw wtórnych – stratum epicardiale (warstwa nasierdziowa), subepicardiale, stratum medium, subendocardiale, endocardiale.

Warstwy – subepicardiale i subendocardiale przebiegają podłużnie, pozostałe warstwy zaczynają się przy aorcie (anulus fibrosus aorte) i bruzdach wieńcowych (sulcus interventricularis subsinosus) biegną spiralnie w kierunku wierzchołka, przy wierzchołku zaginają się i kończą się w mięśniach brodawkowych komory przeciwnej.



UNERWIENIE SERCA

Wewnętrzny układ nerwowy

Pierwszorzędowy ośrodek inicjujący skurcz serca

Nodus sinuatrialis (węzeł zatokowo-przedsionkowy) położony w obrębie sulcus terminalis pomiędzy prawym uszkiem a vena cava cranialis

Zwój serca – taka nazwa jak węzeł przedsionkowo-komorowy – sinus atrialis

Ośrodkiem inicjującym skurcze serca jest węzeł przedsionkowo-komorowy (nodus atrioventricularis) zbudowany z grupy włókien mięśniowych (włókna Purkinjego) – niewielkie ilości elementów kurczliwych, bogate w sarkoplazmę, cytoplazma bogata w glikogen. Od tego węzła w kierunku przegrody
węzeł leży na granicy serca na wysokości przegrody przedsionkowo-komorowej.

Od tego węzła odchodzi crus commune – wspólna odnoga; ten pień wspólny rozchodzi się na wysokości przegrody międzykomorowej na crus dextrum (odnoga prawa) i crus sinistrum (odnoga lewa)

Odnoga prawa przebiega wzdłuż przegrody międzykomorowej. Układa się pod endocardium i drogą travecula septomarginalis włókna dostają się do m.papillaris magnus.

Na wysokości tego mięśnia tworzy się splot i część włókien zmierza drogą ściany komory prawej w kierunku przegrody przedsionkowo-komorowej, część w kier wierzchołka serca, zakręca i kończy się w 2 mięśniach brodawkowych komory prawej



Crus sinistrum początkowo biegnie w myocardium przegrody międzykomorowej, potem wnika między endocardium a myocardium i dzieli się na 3 części: dwie drogą mięśni poprzecznych serca dochodzą do mięśni brodawkowych (na ścianie w komorze lewej), trzecia rozprasza się w obrębie przegrody serca.



Zewnętrzne zasilanie tworzy układ współczulny i przywspółczulny

wsp – przyspieszają akcję serca (accelerantes)

przywsp – zwolniają akcję serca (retardantes)

na sercu tworzą 2 sploty – plexus cardiacus superficialis i plexus cardiacus profundus

p.c.superficialis położony jest u podstawy serca pomiędzy truncus pulmonaris a aortą wstępującą, po lewej stronie sięga po lig.arteriosum (pozostałość porozwojowa , połączenie między krwioobiegiem dużym a płucnym – żeby jak najbardziej odciążyć krążenie płucne); współczulne włókna do p.c.superficialis – nervi cardiaci cervicales sinistri jako wł zazwojowe jako gan. Cervicothoracicum sinister

przywspółczulne – rami cardiaci cervicales, medii pochodne nervus vagus sinister.

te włókna drogą tętnic na pow serca i ich odgałęzień oplatając tętnice tworzą sploty wtórne i dostają się do mięśnia sercowego



plexus cardiacus profundus – oddaje gałęzie do przedsionków serca, do zatoki żył głównych, do zatoki żył wieńcowych. Wł współczulne – nervi cardiaci cervicales dextri z gangion cervicothoracicum dextrum do plexus sinus coronalis. Współczulne przez nervi cardiaci thoracici sinistri (od pierwszych zwojów współczulnych piersiowych), przywspółczulne – rami cardiaci craniales et medii od nervus vagus dexter.



Do prawostronnej części splotu sercowego głębokiego jest wspólna dla unerwienia serca i płuc. Do plexus pulmonaris dochodzą oprócz gałęzi płucnych (rami pulmonares) też nervi cardiaci thoracici z pierwszych zwojów piersiowych prawych

Wł parasymp. – oprócz rami pulmonares od prawego nerwu błędnego, splot płucny budują też rami cardiaci caudales, oddzielające się od nervus laryngeus recurrens sinister.



Krążenie małe (płucne) – wymiana gazowa
krążenie duże – odżywianie



Krążenie małe

Od serca żylnego – od prawej komory, pniem płucnym (truncus pulmonaris), dzieli się na 2 tętnice płucne – arteria pulmonaris sinistra et dextra. Każda z tych tętnic wnika do wnęki odpowiedniego płuca, dzieli się na naczynia mniejsze, aż do włosowatych, otaczających pęcherzyki płucne, wymiana gazowa (dzięki różnicy ciśnienia), wychodzą żyłami płucnymi doprowadzają krew utlenowaną do lewego przedsionka.



Krążenie duże

Zaczyna się w lewej komorze aortą, pierwszy odcinek aorty – aorta ascendens (wstępująca); biegnie ku przodowi, potem zakręca w kierunku dogrzbietowo-lewym i układa się pod kręgosłupem. Zakręt – arcus aortae. Ta część, która biegnie ku tyłowi – aorta descendens, rozdzielona przeponą na 2 części – aorta thoracica i aorta abdominalis, która kończy się przed wpustem doczaszkowym do jamy miednicznej, dzieli się na 2 tętnice biodrowe wew i 2 tętnice biodrowe zew (arteria iliaca externa - arteria femoralis…)(interna, służy do unaczynienia trzewi i ścian miednicy), arteria sacralis mediana arteria coccygeus mediana)

Od aorty wstępującej (tuż przy ujściu aorty) jest nieco rozszerzona i tworzy bulbus aortae – opuszka aorty

Ściany są cieńsze na rozszerzeniu, pomiędzy płatkami półksiężycowatymi a ścianami bulbus aortae tworzyą się sinus aortae – 3 zatoki , 2 z nich biorą początek tętnice wieńcowe serca (arteria coronalia sinistra et dextra)

Arteria coronalia sinistra – tętnica, która oddaje gałąź ramus interventricularis paraconaris (paracoronalis?)

Druga część – ramus circumflexus (gałąź okalająca)



Arteria coronalis dextra – najpierw biegnie w sulcus coronalis jako ramus circumflexus, przechodzi na powierzchnię przedsionkową serca , ramus imterventricularis …

Eq, Su naczynia wieńcowe prawa i lewa- tak samo silna – gałąź międzykomorowa i okalająca

Ca, Ru- prawa krótsza, tylko gałąź okalającą, lewa – silniejsza, do niej należą obydwie gałęzie międzykomorowe



Vena cordis magna – żyła serca wielka – do niej odprowadza krew vena cordis media w sulcus interventricularis subsinosus

U Ca, Eq do żyły wielkiej odchodzi vena obliqua atri sinistri; uchodzą do sinus coronalis

Ru, Su – vena azygos sinistra też uchodzi do sinus coronalis



Łuk aorty

z łukiem aorty związane 4 naczynia – obydwie podobojczykowe i dwie szyjne wspólne

Ca – od łuku aorty oddziela się arteria subclavia sinistra i truncus brachiocephalicus, za pośrednictwem tego pnia głowowego oddzielają się: arteria carotis communis sinistra, potem 2 prawe naczynia – a. sublcavia dextra et
a. arteria carotis communis dextra– CCO JA PICZE



Su – obydwie carotis odchodzą razem a osobno podobojczykowe: najpierw a. subclavia sinistra et dextra, potem truncus brachialis dla arteria communis sinistra et dextra, pień od truncus bicaroticus (pień tętnich szyjnych)

Ru, Eq – od łuku aorty oddziela się tylko truncus brachiosephalicus, oddzielają się subclavia sinistra, subclavia dextra, truncus bicaroticus a od niej caroticus dextra et sinistra



Arteria carotis communis - w rynience jarzmowej aż po atlas – arteria carotis externa et interna

Carotis interna zaopatruje mózg przez foramen magnum

Granica między początkiem a koncem odcinka jest oddzielenie się arteria temporalis superficialis od carotis externa; od tego miejsca zaczyna się III odcinek magistrali tętniczej głowy (przyśrodkowo do żuchwy) – arteria maxillaris, kończy się na wysokości fossa pterygopalatina, arteria palatina descendens (podniebienn zstępująca)

Magistrala wnika w kanał podoczodołowy przez foramen maxillare.arteria infraorbitalis



Arteria carotis interna



Vena linguofacialis –

U małych przeżuwaczy brak arteria facialis

Transversafaciei

U bydła i konia odchodzi od miejsca odejścia, przyśrodkowo od żuchwy – przez przejście naczyniowe naczyń twarzowych



Klatka piersiowa

Arteria subclavia dextra et sinistra
idzie w kier doczaszkowym, wychodzi z klatki piersiowej jako axillaris, dołącza do kończyny jako art. brachialis.

Od subclavia pierwszym odgałęzieniem jest arteria vertebralis w kanale poprzecznym kręgosłupa szyjnego (bierze udział w ukrwieniu mózgu, najgłębsze mięśnie szyi leżące bezpośrednio na kręgosłupie); następną pochodną jest truncus costocervicalis, od niego oddziela się tętnica, która znowu biegnie na szyję, układa się pod m.splenius, u dużych zwierząt na lig. Nuchae, duże pokłady mięśni szyi – nadkręgowe

Arteria cervicalis profunda,

Następnym oddzielającym się naczyniem jest arteria scapularis dorsalis (układa się przy podstawie łopatki między przyczepem m.serratus ventralis a rhomboideus)

Oddziel się też arteria vertabralis thoracica , od której oddzielają się arteriae intercostales dorsales I et II taka tętnica występuje u Ca, u pozostałych zwierząt (zamiast II - arteria intercostalis suprema – najwyższa – fragment embrionalnego układu krwionośnego)



Tętnica, która biegnie na szyję – arteria cervicalis superficialis

Po wewnętrznej stronie mostka – m.transversus thoracis – biegnie arteria thoracica interna



2 pierwsze przestrzenie międzyżebrowe – arteriae intercostales dorsales

Arteria costoabdominalis dorsalis

Od thoraica interna oddzielają się do kolejnych prz.międzyż. arteriae intercostales ventrales

Arteria costoabdominalis ventralis

Pełne łuki międzyżebrowe powstają przez połączenie dogrzbietowych z dobrzusznymi.







UNACZYNIENIE TRZEWII

Arteria bronchooesophagea oddziela się od aorty piersiowej – rami bronchales rostrales et caudales (odżywcze)

Arteria thoracica – arteria epigastrica cranialis od niej oddziela się arteria epigastrica cranialis superficialis

Tętnica - jej pochodne zaopatrują gruczoły sutkowe i przednią część napletka u ssaków





23.02.



Aorta brzuszna – zstępująca za rozworem aorty w przeponie

Odgałęzienia dla ścian brzucha – Ca, Su – 2 tętnice za rozworem aorty – arteria abdominalis cranialis et phrenica caudalis = oddzielają się Ca wspólnym pniem od aorty, Su – oddzielnymi pniami

Ru – brakuje abdominalis cranialis

Phrenica audalis – od arteria celiaca (trzewna – jedna z nieparzystych)

Eu – ani jednej ani drugiej, od aorta thoracica oddziela się phrenica cranialis, zaopatruje przeponę.



Parzyste prawe i lewe tętnice lędźwiowe – liczba oddzielająca się od aorty brzusznej o 2 pary tętnic mniejsza niż liczba odc lędźwiowych, 2 ostatnie oddzielają się za pośrednictwem naczyń biodrowych.



Ca – tętnica bierze udział w ukrwieniu fałdu boku (dawnego fałdu kolanowego) circumflexa ilium profunda - oddziela się od aorty, od niej oddziela się abdominalis cranialis

Gdzie indziej – pochodna iliaca externa

Naczynie ścienne dla brzucha – naczynia po m. rectus abdominis – oddzielają się od a. profunda femoris – truncus pudendoepigastricus, dzieil się na a. pudenda externa (skóra okolic pachwinowej, narządy płciowe zewnętrzne), epigastrica caudalis (odgałęzienia końcowe anastomozują z a. epigastrica cranialis będącą przedłużeniem thoracica externa na ścianę brzucha)



Dla narządów – naczynia parzyste (nerki, nadnercza, jajniki itp.)

Od aorty – arteriae suprarenales mediae

Arteriae suprarenalis cranialis (albo jej w ogóle nie ma, albo oddziela od jakiegoś tam naczynia.)

Jajnikowe/jądrowe – 2 tętnice

aa. renales

aa. overicae (testiculares)



  1. Arteria codiaca – dzieli się na 3 pochodne:

  • arteria gastrica sinistra – zaopatruje lewą część krzywizny małej żołądka –

  • arteria lienalis

  • arteria gastroepiploica sinistra

  • rami pancreadici

  • arteria hapatica (największa pochodna arteria codiaca), przedłuża się w arteria gastroduodenalis

  • arteria gastroduodenalis

  • arteria gastrica dextra

  • arteria gastroepiploica dextra (dla dużej krzywizny żołądka)

  • arteria pancreaticoduodenalis cranialis

  1. Arteria mesenterica cranialis (krezkowa doczaszkowa) (od arteria celiaca, od nieparzystej), przedłuża się w pień trzewny między pętlami jelit

  • arteria pancreaticoduodenalis caudalis

  • arteria colica media (dla colum transversus)

  • arteria colica dextra (dla colum ascendens)

  • arteriae jejunales (dla jelita czczego)

  • arteriae ilei

  • arteria ileocaecalis (jelito ślepe, końcowy odc. jelita biodrowego i początek okrężnicy wstępującej)

  1. Arteria mesenterica caudalis (tętnica kreskowa doogonowa, dołącza do colum descendens, w tym miejscu dzieli się w kształcie litery T)

  • arteria colica sinistra (dla colum descendens)

  • arteria rectalis cranialis



zaopatrują żołądek, śledzionę, wątrobę, część dwunastnicy i część trzustki,

z krezki dogrzbietowej tworzy się sieć duża (związana z krzywizną żołądka) –

arteriae gastrici – związane z krzywizną małą

gastroepiploica– krzywizna duża (związane z siecią dużą)

aorty brzuszne dzielą się na 2 aorty iliaca externa

arteria iliaca interna – zaopatrują ścianę miednicy

3 tętnice: arteria iliolumbalis, glutea cranialis, glutea caudalis

U psa i kota – glutea caudalis jako jedyne ścienne naczynie, od niej oddzielają się te dwie

Ściana miednicza – jelito, rectum, kończy się anus, nasieniowody u samców

Narządy zaopatrzone są przez gałęzie trzewne iliaca inerna

Iliaca interna – bezpośrednim przedłużeniem jest pudenda interna, ta przedłuża się albo w dorsalis penis albo dorsalis .. (łechtaczki)

NERWY

jak idą naczynia, tak nerwy autonomiczne

od 6 zwoju pnia współczulnego Th

wł przedzwojowe prz

Nervi splanchici thoracici major et minor do jamy brzusznej

Włókna przedzwojowe przez nervi splanchnici – w zwojach trzewnych

Wł przedzwojowe przez pierwsze nerwy lędźwiowe – nervi splanchnici lumbales (nerwy trzewne lędźwiowe)

Ganglion celiacum – zwój trzewny na aorcie

Gancion mesentericum craniale – zwój krezkowy doczaszkowy

Gangion aorticorenale – zwój aortowo-nerkowy,

Zwoje łączą się w zwój słoneczny, z niego splot słoneczny

Dzieli się na wtórne sploty jak tętnice,

Wł przedzwojowe – nervus splanchnicus minor – oddziela się od ostatniego zwoju części piersiowej pnia współczulnego i dostarcza wł przedzwojowe dla ganglion mesentericum craniale

Gangion mesentericum caudale – w pobliżu tego zwoju ganglion genitale (testicularis cranialis albo.) wychodzą z doogonowo leżących zwojów pnia współczulnego odcinka lędźwiowego i włókna zazwojowe przeznaczone dla plexus testicularis albo ovaricus z ganglion mezentericus caudalis – przedzwojowe – odbytnica i coś tam.

Z ganglion mesentericum craniale w kier jamy miednicznej – nerwy hypogastrici parzyste, współczulne dla plexus pelvicus splotu który leży między odbytnicą a pęcherzem moczowym. (współczulne dla jamy miednicznej)

Ganglion mesentericum cranialis i caudalis pod aortą łączy plexus intermesentericus (międzykrezkowy)

Przywspółczulnie narządy jamy brzusznej unerwia nervus vagus, przed wejściem do jamy brzusznej – nieparzysty połączenie (truncus vagalis vetralis et dorsalis)

Włókien przywsp dla plexus hepaticus i splotu żołądkowego dogrzbietowego na krzywiźnie małej żołądka – truncus vagalis ventralis

Truncus vagalis dorsalis dołączają do pozostałej części splotu krezkowego doczaszkowego i doogonowego i zaopatrują po okrężnicę wstępującą.

Zmiana włókien przywspółczulnych dla narządów i okrężnicy wstępującej – wł przywsp od nervi pelvini, idą do ganglia plexum pelvinum i swoich organów. Nucleus intermediomedialis segmentów krzyżowych





ŻYŁY:

Głowa i szyja – jugularis interna nie występuje u małych przeżuwaczy (u nich po prostu v. jugularis)

Jugularis interna – odpływ krwi z trzewi szyi – przełyk, gardło

Na jugularis externa składają się naczynia odprowadzające krew z części zewnętrznych i wewnętrznych głowy (z wew. – krew przez maxillaris i przez v. prfunda faciei (ophtalica externa, sphenopalatina, infraorbitalis) do vena facialis)

Z przeedniej części ciała do żyły głównej doczaszkowej krew też z kończyny piersiowej, klatki piersiowej

Z kończyny piersiowej krew odprowadzana raz przez vena subclavia (od axillaris) też vena cephalica (odpromieniową) też jak jest vena omobrachialis (czyli u Ca) (między axillobrachialis i jugularis externa)

Vena subclavia – odprowadzają krew albo de vena jugularis,(odpowiednik cervicalis superficialis); odpowiednik truncus costocervicalis z arterii – razem z odpowiednikiem arteria vertebralis = vena vertebralis odprowadzane albo do vena brachiocephalica albo vena cava cranialis

Odpowiednik a.thoracica interna – żylny odpowiednik do vena cava cranialis, czasem do brachiocephalica

Subclavia żylna – brak pochodnych!

Vena cavae cranialis – różnice międzygatunkowe!

Pies – vena jugularis externa et interna – łączą się, dając krótki pień wspólny, do każdego z pni wspólnych – dołącza vena subclavia; na wysokości vena jugularis externa - cephalica i cervicalis superficialis

Połączenia naczyń z głowy i szyi i subclavia – miejsce między dwoma naczyniami – kąt żylny

Żyła ramienno-głowowa, połączenie żył ramienno-głowowych – vena cavae cranialis

Truncus costocervicalis (żylny)

To, co też uchodzi do vena cavae cranialis – vena thoracica interna

Vena azygos (żyła nieparzysta)

Su – 2 żyły ramienne (układ żylny świni jest bardzo świński.)



Bo – jugularis interna tworzy wspólny pień, jugularis externa prawa dołączają do wspólnego pnia jugularis interna TŁUSTA ŁAPECZKA KRECIKA

Eq - prawa i lewa jugularis, dołączają się żyły – vena cavae cranialis



Do azygos dochodzą venae intercostales craniales – odprowadzanie krwi ze ściany klatki piersiowej

Zlewisko 2 żył biodrowych zewnętrznych i wewnętrznych – vena cavae caudalis

Tej części kręgosłupa towarzyszy aorta abdominalis (na prawo)

Venae lumbales

Vena circumflexa ilium profunda (u kota I psa, u pozostałych zwierząt jkdwjpfi’jwIO)

Vena porta – żyła wrotna wątroby – vena mesenterica caudalis, obszar odpływu odpowiada obszarowi dopływu krwi arteria mesenterica caudalis



Z jelit – vena mesenterica cranialis

Ze śledziony i lewych części żołądka – vena lienalis

Vena gastroduodenalis

Wszystkie - vena porta; przez wnękę wątrobową z vena hepatica

W obrębie wątroby – naczynia wtórne aż po sieci na wysokości komórek wątrobowych

Krew po przejściu przez funkcjonalną sieć

Żyły wątrobowe do vena cava caudalis

Współpraca

Wczytywanie...