Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Tekst prawny, przepis prawny, słownictwo, publikacja, obowiązywanie prawa, wykład, notatki


Prowadzący Kustra
zgłoś naruszenie zasad
Podgląd

prawo mail.docx

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

PRAWOZNASTWO:

teks prawny -to opublikowany akt normatywny .Budowa tekstu prawnego ma charakter standaryzowany.Zasady techniki prawodawczej to sa reguly ktore wyznaczaja budowe strukture tekstu prawnego. zasady podzialu przpeisow prawnych oraz reguly formulowania norm w przepisach prawnych . zasady techniki prawodawczej we wspolczesnych panstwachn maja charakter normatywny stnaowia zrodlo prawa i tka jest w polsce( od miedzywojnia).W wielu pnstwach te zasady nie maja normatywnego charakteru sa to podreczniki techniki legislacyjnej np w austri. ( tam zakladaja zgodnie z ktorym faktyczna znajomosc i przygotowanie do roli legislatora jest wzniejsze niz uregulowanie tych zasad i przekonanie ze jesli zostalo uregulowane to tka jest )W polsce budowa tekstow prawncyh jest regulowna rozporzadzeniem.

Zasady budowy tekstu prawnego: zgodnie z zasadmi techniki rawodawczej . nalezy wyodrebnic 2 czesci- normatywna ktora nie sklada sie z przepisow prawnych. Oraz czesc normatywna artykulowana ktora sklada sie z pzepisow prawnych. Czesc nienormatywna obejmuje naglowek ktory musi zawierac nazwe aktu normatywnego tytul ustawa o radzie ministrow,nazwa tytul  data i miejsce ustanowienia. W przypadku aktow wykonawczych czesc nienormatywna zawiera podstawe prawna.W przypadku duzych aktow normatywnych duzych ustaw . czecs nnormatywna obejmuje preambule znajduje sie ta czesc w nienormatywnej czesci.Aktualnie uznano ze czesc wypowiedzi w prambule uznano ze ma normatywny charakter mimo tego ze jest czescia nienormatywna.Czesc nienormatywna ma spelniac w istocie czesc informacyjan , ale w przypadku preambuly tak nie jest . Czesc normatywna tekkstu prawnego sklada sie  zprzepisow prawnych .

Przepis prawny to najmniejsza jednostka redakcyjna tekstu prawnego.

Zasady techniki prawodawczej wskazuja jaka powinna byc kolejnosc ...

Podzial .. najpierw przepisy ogolne , szczegolowe....., przjesciowo dostosowujace , uchylajace

Ogolne - Mowia nam kto odpowiada karnie jakie sa rodzaje winy etc...Jakie sa okolicznosci uchylajace wine . Wspolne dla calego kodeksu

szczegulowe - nakladajace na osoby fizyczne . Waznosc czynnosci konwencjonalnych . Normy regulujace  waznosc czynnosci konwencjonalnych. W tekstach aktow normatywnych ktore dotycza osob fizycznych ... przpeisy szczegolowe zapisuje  sie w kolejnosci ... obowiazki uprawnienia przpisy o organach i trybie postepownia... przepisy wyznaczajace sankcje. Inna jest kolejnosc w aktach normatywnych, gdzie glownych podmiotem sa organy.       przepisy prawa materialnego , przepisy wyznaczajace sankcje .

Przepisy czesciowe: Zawieraja normy ktore reguluja oddzialywanie nowego aktu normatywnego na stosunki uksztaltowane dotychczas obowiazujacym prawem. powinny zawierac roztrzygniecia dotyczace sposobu zakonczenia spraw ktore sa w toku czyli nie zakonczonych prawomocnymi orzeczeniami. Rozstrzygniecia dotyczace powolania nowopowolanych .. np sadow administracyjnych . Rozstrzygniecia dotyczace utrzymania przepisow ktore powstaly na gruncie dotad obowiazujacego prawa. Powinny wyznaczac do kiedy dzialaja likwidowane instytucje prawne.

Przepisy koncowe- ustalaja kiedy akt wchodzi w zycie . Jakie dotad obowiazujace akty wraz zwchodzacym w zycie nowo ustalonego zotsaja uchylone .

Slownictwo tekstow prawncyh oraz konstrukcj za pomoca ktorych w przepisach prawncyh wyraza sie normy prawne.

Slownictwo: jezyk tekstow prawnych powinien byc zrozumialy dla adresata. Adresaci dziela sie na tych znjaocych slownictwo i nie.

Wiekszosc tekstow prawnych nie jest kierowana do pierwotnych adresatow. Do peirwotnych jest kierowana konstytucja np.

Legislator musi zadbac  komunikatywnosc tekstu prawnego A z drugiej strony musi zadbac o adekwatnosc aby nie bylo w tekscie zbednych slow ... reguly tma nadmienione byly adekwatnie odtwazane przez adresata.Powinnismy unikac w tekstach terminow wieloznacznych , wadliwosci skladniowych .

Dyrektywy za pomoca ktorych wyslawia sie normy w przepisach. Wtekstach ktorych zaarte sa normy zawierajace uprawnienia do wlasncyh i cudzych zachowaz trzeba wskazac te podmioty i okolicznosci w ktorych maja one obowiazek swiadczyc na rzecz podmiotow uprawnionych. Legislator musi oddzielic przepis ktory wyznacza adresata i okolicznosci zachowania od przepisow w ktorych zawarta jest czesc normy okreslajaca zachowania .( auadekwatniajacy)

Obowiazywania prawa- normatywne aksjologiczne faktyczne obowiazywanie prawa

normatywne wyksztalcilo sie na gruncie pozytywizmu prawniczego i zgodnie z ta koncepcja prawo jest wyrazem woli suwerena. To on stanowiac prawo rostrzyga o jego  obowiazywaniu. Zeby norma obowiazywala musi byc ustanowiona przez wlasciwy podmiot we wlasciwej formie we wlasciwym trybie. po to zeby norma oowiazywala musi zostac prawidlowo opublikowana.

Publikacja -urzedowe podanie w dzienniku urzedowym wlasciwym w ktorm zawarte sa normy prawne.

Norma musi wejsc w zycie . czym innym jest publikacja. wejscie w zycie oznacza ze adresaci maja obowiazek spelnienia norm prawnych . decyzja o tym czy ustawa wejdzie w zycie zalezy od ustawodawcy. Akt nomratywny wchodzi w zycie w terminie puzniejszym od dnia publikacji. Akt normatywny obejmuje sytuacji  sprzed pubikacji. Koncepcja z wznaczeniu normatywnym zaklada ze obowiazywuja tresci zawarte w tekscie prawnym. ( obowiazuja rowniez konsekwencje logiczne ).

obowiazywanie prawa ( aksjologicznie)

koncepcja obowiazywania prawa praktycznego. Sformulowana przez realistow amerykanskich. Prawem jest to co robia urzednicy.

W praktyce dominuje koncepcja normatywna .

Wyroznia sie 3 typy regul kolizyjnych

-hierachiczne: nakazuje przyjac prawnikowi ze norma o wyzszej mocy prawnej uchyla norme o nizszej mocy prawnej bez wzgledu na to kiedy one weszly w zycie i na to ktora jest bardzije ogolna.

- hronologiczna

- merytoryczna norma bardzije szczegolowa wylacza z zastosowania normy bardzije ogolnej.Rozstrzyga o zastosowaniu .

Pierwszenstwo zawsze nalezy dla reguly hierarchiczenej

Prolem zakresu terytorialnego i personalnego obowiazywania norm prawnej.

Personalny aspekt obowiazywania norm prawnych ma rozny charakter roznych galeziach prawa . w prawie karnym mamy 3 zasady . zasada odpowiedzialnosci podmiotowej , przedmiotowej , wszechswiatowej.

Podmiotowa dotyczy obywateli ktorzy popelnili przestepstwo na teryterium swego panstwa lub obcego

przedmiotowa obejmuje cudzoziemcow ktorzy popelnili przestepstwo na terenie panstwa na ktorym przebywaja. Dotyczy ambasadorow ludzi ktorzy naleza do rodzin i placowek .

Zasada represji wszechswiatowej. : handel narkotykami , falszowanie pieniedzy , handel kobietami i dziecmi , rozbojnictwo morskie, uzywanie srodkow ktore moga powodowac powszechne niebezpieczenstwo lub sam zamiar , terroryzm . Takie przestepstwa sa wszedzie scigane na swiecie

System prawa :

obowiazujacy w danym panstwie , obowiazujace normy nie sa luznym zbiorem i przypadkowym ale tworza uporzadkowana i wewnetrznie kocheretna calosc . nauka praw posluguje sie znaczeniem terminu system ktory jest intuicyjnie pojmowany w jezyku powszechnym.....Kazda norma wyzsza stanowi dla prawnikow podstawe obowiazywania normy nizszej . (Hans Kelsen tworca normatywizmu) (gustaw Radbruch) Zdaniem Kelsena dla systematyzacji prawa nie maja istotnego znaczenia zwiazki tresciowe meidzy normami . podstawowe znaczenie maja wnioski kompetencyjne.Przyjmujemy ze system prawa jest efektem zabiegow systematyzacyjnych ktore rozpoczyna prawodawca akontynuje praktyka prawodawcza.

Prawnicy posluguja sie  stwierdzeniem system prawa w 2 znaczeniach .

System typow : wyroznia sie 2 ich podstawowe odzaje , system prawa ustawowego( w europie wszystkie panstwa procz anglii) , system prawa precedensowego( anglia usa kanada,)

System typ to system atrybutow .

Do nich nalezy normatywny system procesow i stosowania prawa.Sady nie moga tworzyc prawa maja prawo tylko stosowac.

Akty o nizszej mocy musza byc zgodne z ustawa a ustawa musi byc zgodna z konstytucja .

Recepcja prawa rzymskiego . Prymat ustawy .. materia zastrzezona dla ustawy i nalezy do niej  prawa i wolnosci jednostki ustroj i zadania organow panstwowych. Budzet panstwa.

Ostatnia cecha majaca wymiar historyczny...istotne podobiestwa  w systemach krajowych . Panstwa europejskie przneosily instytucje wyksztalcone w prawie rzymskim.

System prawa precedensowego jest w  zasadzie odwroeniem systemu normatywnego. Sady moga tworzyc prawo . sadowa decyzja tworzaca prawo nazywa sie precedensem . brak recepcji prawa rzymskiego, w tym systemie podstawowa role posiadalo prawo zwyczajowe i zasada slusznosci. Wazne jest pojecie precedensu  czyli sadowa decyzja tworzaca prawo ... sklada sie z 2 elemntow :

zasady rostrzygniecia ktora to zasada obowiazuje w innych podobny sprawach sadow nizszyc instancji. Oraz drugim elemntem sa wiazace nastepstwa prawne i one nie maja charakteru wiazacego.  Wiaze zasada rostrzygniecia . Precedens jest zrodlem w znaczeniu nomatywnym prawem worzonym przez sad . Praktyka stworzyla reguly uchylania precedensow.

1.) regula jest taka ze precedens moze zmienic tylk sad ktory go ustanowil lub sad wyzszej instancji.W ystemach precedensowych coraz wieksze znacenie ma ustawodastwo. doktryna dobrobytu legitymizowala panstwo do dzialan ktore mialy zmierzac do zmniejszenia nierownosci w spoleczenstwie i ich nastepstw. Ustawa moze uchylic precedens a precedens nei moze uchylic ustawy.

System konkretny : to ogol normobowiazujacy w danym panstwie w danym czasie . Normy obowiazujace sa przez prawodawce i nastepne przez praktyke i doktryne sa porzadkowane i za pomoca zabiegow systematyzacyjnych ... jedne skladaja sie na systematyzacje pionow a     inne na pozioma.

Pionowa- opiera sie na powiazaniach miedzy normami prawnymi , a wiec krytreia delegacyjno kompetencyjne . Ta systematyzacja delegacyjno kompetencyjna uwzglednia kto w jakiej formie i trybie ustanowil dany akt normatywny zatem ta systematyzacja tworzy hierachie . Najwyzszym prawem w polsce jest konstytucja . Powiazania ktore wystepuja miedzy normami maja charakter powiazan formalnych . Czyli akt normatywny o mocy wyzszej albo uprawnia albo zobowiazuje okreslony podmiot o wydaniu aktu o nizszej mocy prawnej . ten akt o nizszej mocy prawnej ma miejsce ponizej tego aktu ktory jest podstawa jego obowiazywania. ustawy sa wydawane na podstawie upowaznienia  same nie powoluja.... ustawy prawnej. Wskazanie ustawy prawnej ulatwia adresatowi ustalenie czy akt jest legalny czy nie . Akty o tej samej mocy prawnej moga wzajemnie sie uchylac . kazdy akt nadrzedny moze uchylac nizszy . Akty nizsze nie moge uchylac wyzszych.

Systematyzacja pozioma ma meijsce od wiekow.....

Galaz prawa jest to zbior norm prawnych ktore reguluja ten sam typ stosunkow spolecznych. W ramach galezi prawa wyrozniamy instytucje prawne .. instytucja prawna zbior norm prawncyh ktore reguluja okreslony typ stosunku spolecznego.

Podstawowy katalog galezi prawa, prawo administracyjne konstytucyjne fifnasowe cywilne karne rodzinne  prawo pracy handlowe. Podzial na galezie prawa ma charakter procesu dynamicznego . Prawo pracy jest stosunkowo mloda galezia wyodrebnilo sie ok XX w.

PRAWOZNASTWO

Pojecie stosunku prawnego : stosunki spoleczne faktyczne , tetyczne, prawne ( stosunki)

te pierwsze polegaja na trwalym oddzialywaniu ludzi trwalosc nie oznacza dlugiego okresu czasu.(chodzi o trwalosc tego oddzialywania)

Stosunki spoleczne tetyczne - regulowane normami. Maja podstawowe znaczenie w ksztaltowaniu realcji w rodzinie. Wzajemne realcje miedzy malzrzonkami glownie ksztaltowane sa molanoscia , obyczajami .

Stosunki prawne sa rodzajem stosunkow tetycznych . sa ksztaltowane normami prawnymi a wzajemne realcje miedz podmiotami orawa dadza sie ujac w kategorie praw i obowiazkow. Czyli normy podmiotom tych stosunkow wyznaczaja okreslone obowiazki i uprawnienia. pojecie stosunku prawnego jest zlzone na tyle ze dotryna mowi o tzw elemntach stosunku prawnego , rozklada na czynniki pierwsze i do tych elementow zalicza : fakty prawne , podmiot stosunku prawnego , tresc stosunku prawnego , przedmiot sotsunku prawnego . (elemnty sensularne ).

Fakty prawne - to wszystkie okolicznosci ktore powoduja powstanie zmiany wygasniecie stosunkow prawnych

dziela sie one na 2 grupu :- zdarzenia i dzialania

Zdarzenia to sa wszystkie fakty neizalezne od woli czlowieka a powoduja ce powstanie zmiany wygasniecie stosunkow prawnych. Tosa  wszysktie zdarzenia losowe smierc.. narodzenie czlowieka ...powidz , pozar ,tsunami itp....wywoluja one nastepstwa prawne .

Dzialania - sa to fakty zalezne od woli czlowieka . ( winy umyslene i nie umyslne) Konstrukcje prawne tworzone przez technike prawnicza , dzieki tym technikom mozna tworzyc teksty prawne. dzialania dziela sie na : czyny i akty prawne .

czyny -sa to zewnetrzne zachowania ludzi ktore sa regulowane i kwalifikowane przez prawo. Dziela sie one na czyny dozwlone  i niedozwolone. Wszystkie zakazy  sa to czyny nedozwolone . czyn zakazany w praiwe karnym nazywa sie przestepstwa karne. w prawie cywilnym sa to delicty .

Przestepstwo karne czyn zakazany w prawie karnym.

W prawie cywilnym czyny zakazane s regulwane bardzo ogolnie . tzn odpowiedzialnosc delictowa podstawa jej jest wina. ktos z winy swej wyrzadza szkoda zobowiazany jest do jej naprawienia. Nnie kazdy delict jest przestepstwem karnym , kazde przestepstwo karne jest delictem cywilnym.

Wykroczenia karno - admnistracyjne

Akty prawne

akty normatywne ( czesc aktu rpawnego )

akty stosowania prawa , czynnosci prawne

akty normatywne - oswiadczenia prawodawcy

akty stosowania prawa : nie zawieraja norm ageneralno abstrakcyjnych tylko konkretno indywidualne. nie zalicza sie tych norm do systemu prawa . Wiec czesto nazywa sie nienormtywnymi . Sad organ admnistracyjny stosuje norme generalno abstrakcyjna i wyznacza konsekwencje prawne  wodniesieniu do onkretnego adresata.

akty stosowania prawa dziela sie na 2 grupy : akty konstytutywne i deklaratoryjne

akty konstytutywne zmieniaja zakres praw i obowiazkow , wiec kazdy wyrok rozwodowy itp..zmienia zakres praw i obowiazkow , zakres prawny

akty deklaratoryjne : podtwierdzaja zakres obowiazkow . Np wypis z ksiegi wieczystej.(potwierdzenie )

Czynnosci prawne - sa to oswiadczenia woli osob fizycznych i prawnych ktore zmiezaja do wywolania okreslonych nastepsw prawnych. czynnosci dziela sie na jedno dwu i wielostronne.

jednostronne nptestament gdzie oswiadczenie woli testatora  wywoluje ....

dwu lub wiecej podmiotow - umowy kupna sprzedazy . oswiadczenia wiekszej liczby podmiotow.

Podmiot stosunku prawnego - W roznych galeziach prawa mamy doc zynienia z roznymi podmiotami prawa . np w prawie konstytucyjnym podstawowym podmiotemjest narod suweren. jest to podmiot za ktorego zgoda uksztaltowany jest ustroj. w konstytucji zaznaczone sa zasady tego ustroju i suweren jest podmiotem ktory za pomoca wyznaczonych konstytucyjnie podmiotow maprawo kontrowac czy te zasady sa realizowane w zyciu praktycznie czy nie.W prawie karnym oskarzyciel - oskarzony.

Osoba fizyczna - jest kazdy czlowiek od chwili narodzenia az do smierci . poniewaz z chwila narodzenia nabywa sprawnosc prawna czy zdlnosc do nabycia praw i obowiazkow.

Czlowiek nienarodzony jest przedmiotem ochrony prawnej w szczegolnosci w krajach z dopuszczona aborcja , po uplywie 14 tyg ciazy. A do 14 tyg nie jest nawet przedmiotem chronionym ( uwaza sie ze to neijest czlowiek ) W prawie spadkowym tzw nasciturus moze byc spadkoierca pod warunkiem z eurodzi sie zywy i wtedy uprawnienia iobowiazki wynikajace z spadkobrania wchodza w kslad jego zdolnosci prawnej. Od zdolnosci prawnej odroznia sie w prawie zdolnosci do czynnosci prawnych . Zdolnosc do czynnosci prawnych to zdolnosc do rozporzadzania swoimi prawami i oowiazkami . ta zdolnosc u czlowieka jest stopniowalna . Stad w prawie polskim wyrozniono3 okresy , brak zdolnosci do czynnosci prawnych od  urodzenia do 13 roku zycia a takze osoby osoby ubeswlasnowolnione ( decyzja sadu ktory stwierdza ze na wskutek choroby psychicznej , narkomani alkoolizmu itp... Spowodu tych przyczyn czlowiek ktory ukonczyl 18 lat musi byc traktowany jak czlowiek po urodzeniu do 13 rroku zycia . w jego imieniu dzialaja sutwawoi opiekunowie 9 rodzicie ) lub wyznaczeni przez sad opiekunowie .

czesciowa zdolnosc do czynnosci prawnych obejmuje osoby od 13 roku zycia ktore nie ukonczyly 18 roku. Np uczen moze zawrzec umoweo nauke zawodu .

Pelna zdolnosc do czynnosci prawnych od 18 roku zycia  gdby nie jestesmy ani calkowicie ani czesciowo ubezwlasnowolnieni.

ZDOLNOSCI PRAWNE I ZDOLNOSCI DO CZYNNOSCI PRAWNYCH

Osoba prawna - rodzaj podmiotow cywilno prawnych . Osoba taka jest kazda jednostka organizacyjna ktora na gruncie stosunkow cwilno prawnych posiada zdolnosc prawna i zdolnosc do czynnosci prawnych. Osoby prawne maja zawsze zdolnosc do czynnosci prawnych.

w praktyce i doktrynie wyroznia sie 3 podstawowe typy osoby rawne : zaklady korporacje fundacje , w praiwe handlowym slolki prawa handlowego.

zaklad jednostka organizacyjna ktora powstaje na mocy decyzji  zalozyciela ktory pzenacza okreslony majatek . wyznacza cel dzialania , powoluje podmioty organy ktore dzialaja w imieniu zakladu. Np szkly , zakladay opieki zdrowotnej. dysponuja prawami i obowiazkami cywilno prawnycmi dlatego maja status osoby prawnej.

Korporacje jednostki organizacyjne ktore powstaja w skutek zorganizowania sie ludzi ktorzy , przznaczaja majatek w postaci skladek czlonkowskich darowizn i wyznaczaja cel organy w statucie , sposob dzialania , partie polityczne , czlownkowie zalozyciele musza napisac statut, musza posiadac majatek.

Fundacje : to jest osoba prawna ktora powstaje z woli fundatora , osoby fizycznej ktora przenacza majtek wyznacza cel fundacji , sposob powolywania organow reprezentujacych fundacje . Po powstaniu fundacji fundator staje sie tylko osoba trzecia.

Tresci stosunku prawnego

Uprawnienia  proste i uprawnienia zlozone.

wlasnosc jest uprawnenim zlozonym z wielu uprawnien prostych . takich jak uprawnienie do rozporzadzania czyms. Trzeba tez odroznic uprawnienia eksluzywne od nieeksluzywnych

Nieeksluzywne przykladem jest wlasnosc polega na tymz e wylacznym podmiotem ktory moze korzystac z tego uprawnienia jest wlascicie lub osoby wskazaneprzez wlasciciela w pelnomocnictwie. jest wiele uprawnien ktore nie maja charakteru ekskluzywnego . prawo do praktyk np religijnych. W doktrynie mowi sie roniez o urawnieniach preferencyjnych i niepreferencyjnych .

Uprawnienia niepreferencyjne : takieg celu jakiego jest preferowany nie wskazuja . Szczegolnie wazne dla prawnikow jako konstrukcja sa uprawnienia skolerowane z cudzymi obowiazkami . obowiazki: nakaz / zakaz   Uprawnienia : mocne /slabe

uprawnienia mocne  : uprawnienie mocne , uprawnienie wiezyciela zwiazane z nakazem . Jezeli dluznik nie odzywa sie przez dlugi czas  poza terminami to wtedy uprawnieni zamienia sie w roszczenie ( rzadanie skierowane do kompetentnego organu o ochrone uprawnienia zmuszenie dluznika by dlug zwrocil , wyrok stje sie przedmiotem egzekucji )

Obowiazki standardy czyli skierowane o wszystkich 9 takie sa w kodeksie karnym )

Obowiazki instrumentalne ( zawarte w normahc technicznych , prawo administracyjne materialne , prawo budowlane ,)

Przedmiot stosunku prawnego sa rzeczy i zachowania .. wsrod rzeczy wyroznia sie ruchomosci i nieruchomosci .

|Nierchomosci : budynki czesci budnkow ziemia...  Ruchmosci to reszta

Zachowania

uprawnienia slabe : zwiazane z zakazem

Współpraca