Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

koła zębate


Prowadzący Jacek Bożejko
Informacja dla prowadzących
Podgląd

bożejko.docx

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

WSTĘP TEORETYCZNY

  1. SPOSOBY POMIARU KÓŁ ZĘBATYCH:

W kołach zębatych walcowych o zębach prostych:

  1. obwód koła podziałowego

p * dp = Z * to

gdzie:

d p - średnica koła podziałowego

z - liczba zębów

t - podziałka obwodowa;

  1. podziałka obwodowa wynosi

t o = m o * p , gdzie m o - moduł,

  1. stosuje się następujące moduły znormalizowane:

1; 1,25; 1,5; 1,75; 2; 2,25; 2,75; 3; (3,25); 3,5; (3,75); 4; (4,25); 4,5; 5; 5,5; 6; (6,5); 7; 8

Liczby podane w nawiasach dopuszczalne są tylko wyjątkowo.

  1. Wysokość zęba:

h z = h g * h s

gdzie :

- h g - wysokość głowy zęba

- h s - wysokość stopy zęba

  1. pod względem wysokości zęby mogą być normalne (y=1), niskie (y<1) lub (y>1), gdzie y jest współczynnikiem wysokości zęba:

h z = 2 * y * m o + l w

gdzie:

- l w - luz wierzchołkowy. Zwykle wynosi on l w = 0,2 * mo.

Średnice w kole zębatym:

- podziałowa d p = Z * m o

- wierzchołkowa d w = d p + 2h g

- dna wrębów d s = d p - 2h s

- koła zasadniczego d z = d p * cosa o

gdziecosa o - kąt przyporu ( kąt zarysu zęba). Znormalizowany nominalny kąt zarysu wynosi a o = 20 (w starszych konstrukcjach wynosi a o =15 , można również spotkać

a o =14 30`; 17 30`; 20 30`; 25 ; 30 )

Podziałka zasadnicza t z jest odmierzana na obwodzie koła zasadniczego, podziałka przyporut p - na stycznej do koła zasadniczego. Wstępne sprawdzanie koła zębatego polega na oględzinach stanu powierzchni zębów. Stwierdzamy, czy są uszkodzenia; możemy również na podstawie oględzin określić sposób wykończenia powierzchni zębów, a na podstawie  kształtu zębów - stwierdzić, czy są to zęby zerowe czy korygowane, normalne czy wysokie  lub niskie.Dla wyznaczenia modułu liczymy ilość zębów, mierzymy średnicę dna wrębu i średnicę wierzchołkową. Gdy liczba zębów jest nieparzysta, średnice te mierzymy pośrednio, tj. mierzymy wymiar od wierzchołka zęba czy też od powierzchni otworu, mnożymy przez 2 i  dodajemy średnicę otworu.Zakładając, że mamy zęby normalne i zerowe, moduł obliczamy wg wzoru:

Wynik powinien być bliski wartości modułu znormalizowanego.

Wysokość zęba obliczamy wg wzoru:

i sprawdzamy zależność hz= 2,2 * m o .

Gdy wartość wyliczona modułu odbiega od wartości znormalizowanej, świadczy to o tym, że zęby są korygowane lub nienormalne. Gdy h z zmierzone różni się od h z wyliczonego, świadczy to o tym że zęby są nienormalne.Przy zębach nienormalnych przypuszczalną średnicę podziałową można określić na połowie wysokości zębów; moduł obliczamy wówczas wg wzoru:

dlal w = 0,2mo ( wzór nieistotny dla zębów korygowanych)

Przy zębach korygowanych m obliczamy wg wzoru:

Przy korekcji dodatnie wyliczoną wartość zaokrąglamy w dół, dla korekcji ujemnej - w górę.

Dla wyznaczenia kąta przyporu dokonujemy pomiaru podziałki przyporut p . Pomiar przeprowadzamy mikrometrem talerzykowym MMSw. Pomiarem obejmujemy n zębów. Liczbę n wyznaczamy z tablic (podręcznik "Pracownia techniczna" str. 277). Dokonujemy dwu pomiarów przez n zębów mierzymy Mn, przez n +1 zębów mierzymy

Mn+1. Podziałka przyporu jest różnicą dwu pomiarów

tp= Mn+1 – Mn

Kąt przyporu :

gdzie: t 0 = mn * p

Do sprawdzania równomierności podziałki użyjemy specjalnego przyrządu czujnikowego Maaga lub Zeissa. Szczęki przyrządu nastawiamy na wartość teoretyczną (wzorcem lub płytkami wzorcowymi)

t p = t o * a o

Podziałkę tę sprawdzamy co kilka zębów.

rys. 1.2 Pomiar podziałki przyporu mikrometrem talerzykowym

Przy pomiarze suwmiarką modułową należy określić wysokość h p , na jakiej dokonywać będzie się pomiaru grubości g . Wysokość h p jest większa od h g , gdyż ząb mierzony jest na cięciwie wspierającej się na kole podziałowym. Przy pomiarze zębów normalnych zerowych korzystamy z tabel (Pracownia techniczna - s.281). Wartości z tej tablicy h p i g należy pomnożyć przez moduł m o . Dla zębów zerowych nienormalnych wartość g nie zmienia się, zmienia się natomiast h p . Dla zębów wysokich h pw =[h+(y - 1)] m o , dla zębów niskich h pm =[h - (1 - y)]m o .
Dla zębów korygowanych nienormalnych grubość zęba w kole podziałowym (mierzoną po łuku) oblicza się wg wzoru:

rys. 1.2 Przyrząd czujnikowy Maga do pomiaru podziałki przyporu (1 - szczęka stała, 2 -

szczęka pomiarowa, 3 - szczęka nastawna pomocnicza.

Opracowanie wyników.

nr zęba

grubość zmierzona[mm]

grubość nominalna[mm]

różnica grubości[mm]

1

5,88

6,2696

0,3896

2

5,88

6,2696

0,3896

3

5,91

6,2696

0,3596

4

5,91

6,2696

0,3596

5

5,96

6,2696

0,3096

6

5,98

6,2696

0,2896

7

6,02

6,2696

0,2496

8

6,06

6,2696

0,2096

9

6,04

6,2696

0,2296

10

6,01

6,2696

0,2596

11

6

6,2696

0,2696

12

5,97

6,2696

0,2996

13

5,83

6,2696

0,4396

14

5,86

6,2696

0,4096

Wnioski

Celem ćwiczenia było zmierzenie grubości zębów koła zębatego będącego jedną z orbit przekładni. Nominalna wartość grubości zęba, którą obliczyliśmy wyniosła 6,2696 mm. Nasze pomiary odbiegają od grubości nominalnej, ponieważ w miejscu w którym  mierzyliśmy zęby można było zauważyć liczne ubytki, odkształcenia spowodowane mocnym spracowaniem zębów. Na błąd pomiaru miała także suwmiarka modułowa której błąd wskazań wynosi ±0,02mm.  Średnica nominalna także została obarczona pewnym błędem pomiarowym, gdyż do jej obliczenia wykorzystaliśmy średnice zmierzone suwmiarką, która ma błąd ±0,05mm.

Współpraca

Wczytywanie...