Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Wykład VIII - Praca zespołowa, cechy dobrego zespołu, fazy rozwoju zespołu, podział ról, materiały


Prowadzący Katarzyna Brzoza
Informacja dla prowadzących
Podgląd

WYKŁAD VIII - praca zespołowa (platforma).rtf

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

WYKŁAD VIII

PRACA W ZESPOLE

Pozytywne aspekty pracy zespołowej:

  1. Praca w zespole mnoży energię, zapał do pracy, wymaga kreatywności, twórczego myślenia, większy przepływ informacji, pomysłów, reakcji zwrotnych;
  2. Komunikacja w dobrym zespole jest interaktywna co umożliwia pracownikom wspólne rozbudowywać pomysły, uzupełniając je nowymi sugestiami a także interesując się ich opiniami i zadaniami;
  3. Zaspakajana jest potrzeba przynależności do grupy, szansa podjęcia odpowiedzialności za kogoś i coś innego również sukces współpracowników i całej firmy;
  4. Większa skłonność do wzajemnej pomocy;
  5. Elastyczne zarządzanie możliwościami poszczególnych członków zespołu;
  6. Indywidualny sukces stanowi podstawę do zadowolenia dla całej grupy a porażka podzielona przez wszystkich członków zespołu wydaje się mniej bolesna;
  7. Istnieją zadania, które właśnie zespół może działać szybko i efektywnie.

Czynniki stojące u podstaw skutecznego działania zespołu:

  1. Wspólne cele , które stanowią dla wszystkich członków zespołu podstawę do podejmowanych działań; cel powinien być jasny : gdyż to sprawia, że jednostka jest bardziej chętna do działania i wykonywania przydzielonego jej zadania; jasny cel zmniejsza napięcia jednostki związane z realizacją zadania; jasny cel i drogi do sukcesu niwelują wrogie uczucia jednostki w sytuacji grupowej; jasny cel bardziej integruje jednostkę z grupą; jasny cel powoduje, iż ludzie chętniej wykonywać polecenia grupowe;
  2. Wykorzystanie zasobów : celem zespołów jest efektywność a więc trzeba tak działać aby wykorzystywać potencjał poszczególnych jednostek;
  3. Zaufania i rozwiązywanie konfliktów : w pracy zespołowej wcześniej czy później ale pojawią się kontrowersje, dlatego tak istotne jest rozpoznanie i otwarte rozwiązania konfliktu co warunkuje trwanie zespołu;
  4. Procedury i kontrola : procedury regulują działanie grupy, która sama decyduje o wyborze sposobu kontroli;
  5. Efektywna komunikacja interpersonalna : rozwój zespołu jest możliwy dzięki umiejętności wzajemnego komunikowania się; istotne jest wzajemne słuchanie i opieranie się na pomysłach innych; komunikacja daje możliwość udziału w dyskusji i zapewnia samoregulację.

Cechy dobrego zespołu: efektywna i przyjazna komunikacja między członkami zespołu; otwarta i szczera wymiana informacji, myśli i idei; twórczy charakter pracy zespołowej; zaufanie i otwartość; poczucie przynależności do zespołu; zaangażowanie w osobisty rozwój i sukces i osiąganie celów wspólnych; stałe doskonalenie metod i wyników; wysoka kreatywność; umiejętność rozwiązywania trudnych, konfliktogennych kwestii.

Fazy rozwoju zespołu:

  1. Etap I to formowanie się: formowanie zespołu sprowadza się do podziału ról; panuje nadto mocna grzeczność, zakłopotanie, entuzjazm, komunikowanie jest sztywne a osiągnięcia w pracy niewielkie;
  2. Etap II to wzburzenie: trwają eksperymenty, wewnętrzne zawirowania ale zespół koncentruje się na układaniu współpracy; pojawiają się spory, próbuje się różnych metod pracy w zespole, pojawiają się pierwsze osiągnięcia;
  3. Etap III czyli normalizacja i działanie: zespół jest już rozwinięty więc realizuje zadania i skupia się na osiąganiu celów; panuje odprężenie, uczucie zaufania, rozmowy koncentrują się na pracy, osiąga się cele;
  4. Etap IV zakończenie: zespół kończy działalność, koncentruje się na rozstaniu i rozejściu do nowych zadań; kończy się ostatnie sprawy, radość ze zwycięstwa, uczucie smutku, planowanie nowych zespołów i pożegnania.

Bardzo ważną kwestią jest podział ról w zespole, które sprowadzają się do określonych wzorców zachowań. Podstawowy podział ról:

  1. role zadaniowe – zachowania przybliżające grupę do zamierzonego celu;
  2. role społeczne – koncentrują się na emocjach, uczuciach, relacjach wzajemnych;
  3. role indywidualne – osiąganie indywidualnych celów bez zwracania uwagi na dobro grupy.

Role liderskie i pozostałe w zespole:

  1. Role liderskie:
  1. Lider aktywny: koncentruje się na aktywizowaniu grupy; proponuje zadania, rozdział funkcji, nie lubi nudy i straty czasu; ten rodzaj lidera krótko dowodzi gdyż nierealizowanie oczekiwań grupy powoduje jego usunięcie;
  2. Lider nawigator: zorientowany na podstawowe cele grupy i bada czy zmierzają we właściwym kierunku; koryguje działalność aktywisty lub sprzeciwia się jej; niezależny, autonomiczny z dystansem wobec sytuacji;
  3. Lider emocjonalny: dobrze wyczuwa emocje w grupie; rozpoznaje i nazywa uczucia w grupie; stara się o bliskość emocjonalną w grupie; sprzeciwia się aktywiście.
  1. Pozostałe role:
  1. Szara eminencja: podobna rola do liderskich; chęć władzy w grupie ale ukrywana dlatego podejmuje wysiłki umożliwiające wpływanie na lidera;
  2. Buntownik: aktywność idzie w dwie strony bunt wobec lidera lub bunt wobec istotnych norm grupowych;
  3. Kozioł ofiarny: dewiant, odmieniec nie podporządkowuje się ważnej zasadzie co wywołuje agresję; może być obiektem, który zajmuje uwagę grupy przez dłuższy czas poszukując swojej drogi; taka jednostka słabo się broni stara się przypodobać grupie, co potęguje agresję;
  4. Sumienie grupy: pilnuje aby nie stała się komuś krzywda; ujmuje się za kozłem ofiarnym;
  5. Błazen: istotna funkcja zwłaszcza na początku kiedy żartami rozładowuje sytuację; później musi zmienić zachowanie gdyż takim stylem bycia w grupie, która podejmuje trudne decyzje może wzbudzać agresję;
  6. Kamikadze: radykalnie realizuje zasadę otwartości; początkowo gdy panuje w grupie nieufność opowiada o swoich trudnych sytuacjach, intymnych sprawach ze swojego życia; tak budzi zażenowanie, złość, niepokój i może stać się kozłem ofiarnym;
  7. Dobry uczeń: nastawia się na odczytywanie intencji lidera, dostosowuje się do nich, apeluje do grupy o podobne postępowanie;
  8. Agresor: lubi wywoływać konflikty i spory z innymi członkami grupy;
  9. Negatywista: z zasady nie zgadza się z propozycjami pozostałych i burzy porozumienie; dyktator-upiera się przy swojej koncepcji i nie interesuje go opinia innych;
  10. Łowca uznania: koncentruje się na tym aby zawsze znaleźć się w grupie współtwórców sukcesu;
  11. Ekshibicjonista: cały czas opowiada innym o sobie, na inne działania brak mu czasu.

Zrównoważone role w zespole: lider – formuje zespół, rozpoznaje jego potrzeby, silne i słabe strony, określna wkład uczestników, ustala cele, kontroluje działanie, trzyma rękę na pulsie; challenger czyli człowiek wyzywający – niekonwencjonalne podejście, świeże spojrzenie, ale też możliwość ataku ustalonego porządku, zaskakiwanie co umożliwia wznieść działania zespołu na wyższy poziom; innowator – wprowadza nowe metody, motywuje innych, ukazuje wizję i nowe pomysły; kontroler jakości – nastawiony na jakość i wyniki, zachęca siebie i innych do osiągania coraz wyższych standardów w pracy; zorientowany na wyniki – zorientowany na osiąganie wymiernych rezultatów; rewident – obserwuje, kontroluje wykonanie, przekazuje informacje zwrotne; ambasador – zwraca uwagę na środowisko zewnętrzne, reprezentuje zespół na zewnątrz, buduje porozumienie z innymi grupami; dyplomata – w trudnych sytuacjach proponuje rozwiązania dyplomatyczne, negocjator, pragmatyczne nastawienie ale silne wpływy w zespole; cementujący zespół – skraca zespół, buduje zespół, unika niszczenia ustalonego porządku, cementuje zespół ale jest konserwatywny co powoduje opór dążących do zmian; wspierający – buduje morale w zespole, odpręża zespół, rozwiązuje konflikty, doradca, wspiera, zachęca dodaje odwagi; sędzia – słucha, ocenia, rozważa, da poczucie sprawiedliwości albo odniesie się do eksperta; ekspert – robi specjalistyczne ekspertyzy i pokazuje profesjonalny punkt widzenia.

Bardzo ważna jest właściwa komunikacja w zespole dlatego należy niwelować ewentualne bariery komunikacyjne, które wynikają z tego, że:

- ktoś dąży do podporządkowania lub kontroli;

-ktoś ocenia lub osądza – wzbudza poczucie winy;

- ktoś mówi o cechach osoby zamiast o konkretnych zachowaniach;

- ktoś uprawia destrukcyjne krytykanctwo – szuka tylko słabych stron i błędów;

- ktoś przyczepia „etykietki” – łatwe, pośpieszne diagnozy;

- ktoś używa uogólnień – np. zawsze, nigdy, wszyscy, nikt;

- ktoś traktuje innych instrumentalnie;

- ktoś zachowuje się w sposób świadczący o zrozumiałości lub nadmiernej pewności siebie.

Sposoby akceptacji innych i siebie wyrażają znaki rozpoznania czyli to co się mówi lub robi wobec innych co sygnalizuje, że ich zauważamy. Znaki rozpoznania dzielą się na pozytywne i negatywne oraz werbalne i niewerbalne a w kontakcie z innymi dochodzi do ich dawania, przyjmowania i proszenia. W różny sposób można sygnalizować innym fakt, że ich dostrzegamy (dawanie): bezpośrednie mówienie lub ukazywanie co myślimy o innych lub co według nich czujemy, wyrażanie swojej dezaprobaty, krytyki, trudności w dawaniu pozytywnych informacji; wyrażanie zainteresowania i podziwu, akceptacji, sympatii i trudności w wyrażaniu krytyki, złości, odmawiania; przemycanie jakiegoś przytyku czy uwagi pod płaszczykiem przyjemnej wypowiedzi; nieszczere zachwyty wobec kogoś; dawanie innym pozytywnych znaków rozpoznania nie dlatego, że tego chcemy, ale dlatego, że tak „powinniśmy”; przyjmowanie: w każdej sytuacji jest szansa otrzymania od innych znaku rozpoznania, który można przyjmować w różny sposób: przyjmowanie tego co robią i mówią inni do nas nie patrząc na konsekwencje jakie to dla nas ma; obniżanie wartości otrzymywanych pochwał czy komplementów; zmiana wartości otrzymanych znaków z pozytywnych na negatywne; odmawianie przyjęcia znaków rozpoznania; proszenie: jeśli mamy poczucie, że dostajemy mało znaków rozpoznania możemy  o nie poprosić: wyrażenie prośby wprost, opowiadanie, proszenie nie wprost (narzekanie na nadmiar pracy, ostentacyjne bycie zmęczonym, spóźnianie się do pracy, z terminami, branie całej pracy na siebie, dawanie innym prezentów, robienie czegoś dla innej osoby nawet jak nas nie prosiła.

Zachowania oraz stwierdzenia wspierające i obronne:

  1. Zachowania obronne:
  1. Ocenianie- osądzanie innych ludzi, dezaprobatę osoby wskazują słowa lub ton wypowiedzi;
  2. Kontrola – próba dominowania lub zmieniania innych osób; naleganie na realizację sprawy po naszej myśli;
  3. Strategia – próba manipulowania innymi osobami, posługiwanie się niedopowiedzeniami, oszustwem w celu osiągania swoich celów;
  4. Neutralność – nie ma dbałości o to jak czują się inni;
  5. Wyższość – zwiększenie różnic statusu, rozmowa sprowadzona na poziom formalnej, bezosobowej wymiany informacji;
  6. Pewność – zachowywanie się jak osoba wszystko wiedząca, której sposób i przekonanie jest jedynym właściwym.
  1. Zachowania wspierające:
  1. Opisywanie – chęć zrozumienia punktu widzenia innych bez krzywdzenia tych osób;
  2. Skoncentrowanie na problemie – próba uczciwych poszukiwań najkorzystniejszego rozwiązania bez określania na początku, jakie ono powinno być;
  3. Spontaniczność – reagowanie uczciwie, otwarcie i swobodnie;
  4. Empatia – pokazywanie przez wypowiedzi i działania, że dbamy o innych;
  5. Równość – zmniejszanie różnic w statusie, traktowanie ludzi tak jakby mieli równy udział w tworzeniu zespołu;
  6. Tymczasowość- wyrażanie swoich opinii w sposób orientacyjny, otwartość na uczciwe rozważanie sugestii innych.

Współpraca

Wczytywanie...