Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Zadania z Logiki, ćw.


Prowadzący Marcin Pieniążek
Informacja dla prowadzących
Podgląd

Logika - ćwiczenia.doc

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

Zadania z logiki

dla studentów I roku prawa studium stacjonarnego

1. Wskaż zdania prawdziwe:

A. Semiotyka jest częścią semantyki, czyli ogólnej nauki o znakach,

B. Pragmatyka nie jest działem syntaktyki, ale jest działem semantyki,

C. Budowa języka, pozbawionego reguł semantycznych, jest możliwa,

D. Metajęzyk jest językiem służącym do opisywania wyrażeń języka niższego stopnia,

2. Wskaż zdania fałszywe:

A. Ogólna metodologia nauk jest teorią struktury procesu poznawczego w różnych dziedzinach życia,

B. Wypowiedź pełni rolę performatywną, jeśli wyraża emocje jej autora,

C. Każdy funktor nazwotwórczy jest zarazem funktorem zdaniotwórczym,

D. Język prawny jest subjęzykiem języka naturalnego.

3. Czy leżące w magazynie zarządu drogowego blaszane żółte trójkąty z czerwoną obwódką są znakami drogowymi ?

A. tak, gdyż są zgodne ze wzorem przewidzianym przez stosowne przepisy,

B. nie, gdyż nie mają nadawcy ani odbiorcy,

C. tak, o ile zostaną umieszczone we właściwym miejscu na drodze,

D. nie, gdyż znak nie jest czymś materialnym.

4. Czy ściśle wyraził się ktoś, kto powiedział, że gorączka jest znakiem choroby ?

5. Kategorię syntaktyczną wyrazu chociaż w zdaniu Jan śpi, chociaż Ela śpiewa oznaczyć można symbolem:

A. z/n i z/n,n ,

B . z/n,n lub z/z,z ,

C. n/n albo z/z,z ,

D. n/n,n bądź z/z .

5. Określ kategorie syntaktyczne części składowych następujących zdań: Jan jest bardzo dobrym studentem , Jeżeli Jan śpi to, to Ela czyta książkę, Jan prędko i stylowo biegnie, Jan pracuje, chociaż Ela głośno śpiewa, Jan studiuje prawo, a jego ojciec jest znanym kupcem, Nie jest tak, że sąsiad kradnie sygnał telewizyjny, Niezwykle rzadki okaz motyla osiągnął wysoką cenę, Jan nie lubi bardzo długich filmów, Jeżeli Jan nie jest dłużnikiem, to Jan nie zwraca długu.

6. Czy w zdaniu Wytrawny wędkarz bacznie obserwuje wodę występują funktory:

A. n/n i n/n,n ,

B. n/n i z/n,n ,

C. n/n,n i z/n ,

D. n/n i z/n,n/z/n,n .

7. Czy w zdaniu Jan sprzedał zepsuty rower, a Piotr kupił herbatę w kubku występuje funktor:

A. n/n,n ,

B. z/n ,

C. z/z,z ,

D. z/n/z/n .

8. Wskaż zdania prawdziwe:

A. Treść nazwy (konotacja) jest zespołem cech tej nazwy,

B. Zakres nazwy (denotacja) jest zbiorem wszystkich desygnatów tej nazwy,

C. Nazwa indywidualna oznacza, ale nie znaczy,

D. Niektóre nazwy puste znaczą, ale nie oznaczają.

9. Wskaz zdania fałszywe:

A. Nazwa pusta może być nazwą konkretną, a może też być nazwą abstrakcyjną,

B. Nazwy jednostkowe nigdy nic nie znaczą,

C. Nazwy generalne nie mają konotacji.

D. Nazwy indywidualne nie występują w konotacji formalnej.

10. Wyrażenie prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest nazwą zarazem:

A. zbiorową, konkretną, generalną, jednostkową,

B. niezbiorową, indywidualną, generalną, konkretną,

C. złożoną, konkretną, generalną, jednostkową,

D. prostą, konkretną, jednostkową, abstrakcyjną.

11. O nazwie Smok Wawelski można zgodnie z prawdą orzec, iż jest ona:

A. złożona, abstrakcyjna, pusta o intencji jednostkowej, zbiorowa,

B. prosta, konkretna, niepusta, indywidualna,

C. niemożliwa do użycia w supozycji materialnej,

D. złożona, konkretna, niezbiorowa, pusta.

12. Nazwy obecna stolica Polski i największe miasto nad Wisłą są:

A. równoważne i równoznaczne,

B. równoważne, ale nie równoznaczne,

C. równoznaczne, ale nie równoważne,

D. nie są równoważne i nie są równoznaczne.

13. O nazwie Kraków można prawdziwie orzec, iż jest ona:

A. prosta, indywidualna, jednostkowa,

B. niemożliwa do użycia w supozycji  formalnej,

C. pozbawiona konotacji,

D. prosta, konkretna, indywidualna, niepusta.

14. Przedstaw charakterystykę nazw: prawnik, Wisła, biblioteka, najwyższa góra w Tatrach, entuzjazm, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, zbrodnia, zbrodniarz, metro w Krakowie.

15. W jakiej supozycji użyto wyróżnionej nazwy w zdaniu Zgniatacz to nazwa urządzenia stosowanego w produkcji hutniczej ?

A. prostej i materialnej,

B. materialnej lub prostej,

C. formalnej lub prostej,

D. materialnej albo formalnej.

16. W zdaniu Fabryka samochodów zbudowana została w Gliwicach wyróżnionej nazwy użyto w supozycji:

A. prostej lub formalnej,

B. formalnej i materialnej,

C. materialnej,

D. materialnej bądź formalnej.

17. W jakiej supozycji użyto wyróżnionej nazwy w zdaniach: Racjonalizator jest to wyraz o rdzeniu łacińskim , Spychacz jest maszyną niezbędną do szybkiego wykonywania prac ziemnych, Pilot jest osobą kierującą samolotem, Dźwig ustawiono na placu budowy tego gmachu.

18. Dane są następujące nazwy: makówka, ziarnko maku, oficer WP, żołnierz WP, osoba, która ukończyła 18 lat, osoba, która nie przekroczyła 50. roku życia, zwierzę, piernik, wiatrak, analfabeta, student, ptak, wróbel, zwierzę nieparzystokopytne, zwierzę parzystokopytne, oko, siatkówka oka, spółka, wspólnik, całość obszaru Europy, całość obszaru Polski. Jakie stosunki zachodzą między zakresami tych nazw, wziętych w formie podanej lub po ich zaprzeczeniu ?

19. Wskaż zdania prawdziwe:

A. Zakres danej nazwy, wziętej w liczbie pojedynczej, pozostaje w stosunku do zakresu tej nazwy, wziętej w liczbie mnogiej, zawsze w stosunku zamienności.

B. Zakres nazwy S , której denotacją jest podzbiór denotacji nazwy P , pozostaje w stosunku podrzędności do zakresu nazwy P .

C. Klasy negatywne dwu nazw, których zakresy są wobec siebie przeciwne, pozostają do siebie w stosunku sprzeczności.

D. Klasa negatywna nazwy podrzędnej pozostaje w stosunku do zakresu nazwy nadrzędnej w stosunku niezależności.

20. Między zakresami nazw książka i coś, co nie jest ziarnkiem maku zachodzi taki sam stosunek, jak między zakresami nazw:

A. oficer WP i żołnierz WP ,

B. spółka i wspólnik ,

C. całość obszaru Polski i całość obszaru Europy ,

D. coś, co nie jest osobą, która ukończyła 18 lat i nie-wiatrak.

21.  Pomiędzy zakresami nazw oko i siatkówka oka zachodzi taki sam stosunek, jak między zakresami nazw:

A. kapitan WP i porucznik WP ,

B. makówka i ziarnko maku ,

C. całość obszaru Europy i całość obszaru RP ,

D. nie-ptak i wróbel .

22. Pomiędzy zakresami nazw osoba, która nie przekroczyła 50 roku życia i osoba, która ukończyła 18 lat zachodzi taki sam stosunek, jak pomiędzy zakresami nazw:

A. całość obszaru Pasa Wielkich Dolin i całość obszaru Polski ,

B. oficer WP i żołnierz WP ,

C. fabryka i kierownik fabryki ,

D. zwierzę nieparzystokopytne i coś, co nie jest zwierzęciem parzystokopytnym .

23. Jakie w ogóle mogą zachodzić stosunki między zakresem nazwy jednostkowej a zakresem nazwy ogólnej ? Jakie w ogóle mogą zachodzić stosunki pomiędzy zakresami dwóch nazw jednostkowych ?

24. Które z podanych nazw mogą stanowić genus proximum w poprawnej, klasycznej definicja jamnika:

A. zwierzę domowe,

B. ssak,

C. pies,

D. szczeniak.

25. Która z podanych cech nie może stanowić różnicy gatunkowej (lub jej elementu) w poprawnej, klasycznej definicji człowieka:

A. bycie płci męskiej,

B. bycie istotą myślącą,

C. bycie nauczycielem,

D. bycie zmęczonym.

26. O definicji Kopaliną jest węgiel, rudy metali, kamień wapienny, ropa naftowa i gaz ziemny można prawdziwie orzec, iż:

A. jest ona zbudowana klasycznie,

B. termin Kopalina pełni w niej rolę definiendum,

C. termin Kopalina pełni w niej rolę definiensa,

D. z punktu widzenia potocznego języka polskiego nie jest definicją sprawozdawczą.

27. O definicji (art. 32 k.k.) Karami są: grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności, 25 lat pozbawienia wolności, dożywotnie pozbawienie wolności można prawdziwie orzec, iż:

A. jest ona definicją zakresową,

B. jest ona zbudowana klasycznie,

C. nie występuje w niej genus ,

D. nie występuje w niej definiens .

28. O definicji Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności można zgodnie z prawdą orzec, iż:

A. jest ona zbudowana klasycznie,

B. termin część powierzchni ziemskiej pełni w niej rolę genusa ,

C. termin odrębny przedmiot własności pełni w niej rolę różnicy gatunkowej,

D. jest definicją równościową.

29. Jakim błędem obciążona jest definicja Rzeka jest to naturalny ciek słodkowodny, stały lub okresowy, większy od strugi, strumienia i potoku ?

30. Jakim błędem obciążona jest definicja Notariusz jest to osoba zatrudniona na stanowisku notariusza ?

31. Jakim błędem obciążona jest definicja Zdanie o budowie <<jeżeli p, to q>> nazywa się wynikaniem ?

A. idem per idem,

B . ignotum per ignotum ,

C. przesunięcia kategorialnego,

D. nieadekwatności.

32. Scharakteryzuj budowę i poprawność następujących definicji sprawozdawczych: Metro jest to środek komunikacji miejskiej, poruszany siłą elektryczności, Metal szlachetny – to platyna albo srebro .

33. O definicji rzekomo sprawozdawczej Atrament jest to niebieski płyn używany do pisania piórem można zgodnie z prawdą orzec, iż:

A. jest ona zbudowana klasycznie,

B. wyrażenie Atrament pełni w niej rolę definiendum ,

C. wyrażenie niebieski płyn pełni w niej rolę różnicy gatunkowej,

D. jest za wąska.

34. Czy to podział logiczny Rower składa się z kół, ramy, siodełka, kierownicy i wyposażenia dodatkowego ?

A. tak,

B. nie, gdyż jest to partycja,

C. nie, gdyż jest to podział fizyczny,

D. nie, gdyż jest to podział typologiczny.

35. Czy wyróżniając budowle romańskie, gotyckie, renesansowe, barokowe, klasycystyczne i inne dokonujemy podziału logicznego ?

36. W zakresie generalnej i ogólnej nazwy S wyodrębniono dwie części, stanowiące zakresy nazw P oraz M , przy czym okazało się, że pomiędzy zakresami nazw P oraz M zachodzi stosunek sprzeczności. Dokonany podział logiczny jest:

A. poprawny,

B. wyczerpujący lecz nierozłączny,

C. niewyczerpujący lecz rozłączny,

D. niewyczerpujący i nierozłączny.

37. W zakresie generalnej i ogólnej nazwy S wyodrębniono dwie części, stanowiące zakresy nazw P oraz M , przy czym okazało się, że pomiędzy zakresami nazw P oraz M zachodzi stosunek przeciwieństwa. Przedstaw charakterystykę dokonanego podziału.

38. W zakresie generalnej i ogólnej nazwy S wyodrębniono dwie części, stanowiące zakresy nazw P oraz M , przy czym okazało się, że pomiędzy zakresami nazw P oraz M zachodzi stosunek niezależności. Przedstaw charakterystykę dokonanego podziału.

39. Który z przytoczonych podziałów jest wyczerpujący i nie jest rozłączny:

A. podział osób na mające mniej niż 180 cm wzrostu i na mające więcej niż 150 cm wzrostu,

B. podział osób na takie, które nie przekroczyły 50 roku życia i na osoby, które ukończyły 18 rok życia,

C. podział aktów prawnych na powszechnie obowiązujące i nieobowiązujące powszechnie,

D. podział zwierząt na ptaki i nie-orły.

40. Wyrażenie Jan jest studentem jest:

A. zdaniem analitycznym, atomicznym i egzystencjalnym,

B. zdaniem syntetycznym, egzystencjalnym i analitycznym,

C. zdaniem syntetycznym, atomicznym, zawierającym słowo student w supozycji formalnej,

D. nie jest zdaniem, ze względu na wieloznaczność nazwy Jan .

41. Czy napis Jan widział babkę dnia 2. XI 2010 r. jest zdaniem w sensie logicznym ?

A. tak,

B. nie, ze względu na wieloznaczność terminu babka ,

C. nie, ze względu na okoliczność, iż nie wiadomo o którą osobę noszącą imię Jan chodzi,

D. nie, gdyż nie wiadomo gdzie opisywany fakt miał miejsce.

42. Wskaż pary zdań przeciwnych, podprzeciwnych i sprzecznych: Każdy student jest człowiekiem, Niektórzy studenci są ludźmi, Każdy student jest człowiekiem, Żaden student nie jest człowiekiem, Żaden student nie jest człowiekiem, Niektórzy studenci są ludźmi, Niektórzy studenci są ludźmi, Niektórzy studenci nie są ludźmi .

43. Spośród następujących wyrażeń wybierz zdania i dokonaj ich charakterystyki: Każdy pstrąg jest rybą, Niektóre kwadraty są pięciokątami, Zamknij okno, Niektórzy prawnicy są notariuszami, Istnieją studenci, którzy fascynują się logiką.

44. Aby poinformować, iż z jakichś dwóch zdań przynajmniej jedno jest prawdziwe należy użyć spójnika:

A. i ,

B. lub ,

C . albo ,

D. bądź .

45.Jeden z członów fałszywej alternatywy rozłącznej, złożonej z dwóch zdań, jest prawdziwy. Co można powiedzieć o drugim członie tej alternatywy ?

A. jego wartość logiczna jest nieznana,

B. jest fałszywy,

C. jest prawdziwy,

D. jest prawdziwy lub fałszywy.

46. Ze zdania p wynika zdanie q i okazało się, że zdanie q jest fałszywe. Czy w tym stanie wiadomości można rozstrzygnąć o wartości logicznej zdania p ?

A. tak, zdanie p jest fałszywe, bo fałszywe następstwo może wynikać tylko z fałszywej racji.

B. tak, zdanie p jest prawdziwe, bo fałszywe następstwo przesądza o prawdziwości racji,

C. tak, zdanie p jest fałszywe, bo prawdziwość następstwa przesądza o prawdziwości racji,

D. nie można rozstrzygnąć, gdyż wartość logiczna zdania p zależy od treści zdań p oraz q .

47. Dyskutanci uzgodnili, że ze zdania p wynika zdanie q . Czy wystarczy wykazać prawdziwość zdania q , by wykazać, że p jest niewątpliwie prawdziwe ?

A. tak, bo prawdziwość następstwa przesądza o prawdziwości racji,

B. nie, bo prawdziwość następstwa nie przesądza o prawdziwości racji,

C. nie, bo w tym przypadku p oraz q nie mogą mieć tej samej wartości logicznej,

D. nie, ponieważ nieznana jest treść zdań p oraz q .

48. Ktoś dowodził, że zdanie q jest prawdziwe, bo zdanie p jest prawdziwe, a ze zdania p wynika zdanie q . Czy wystarczy wykazać fałszywość p , by wykazać fałszywość q w tym przypadku ?

A. nie, gdyż prawdziwość racji nie przesądza o prawdziwości następstwa,

B. tak, gdyż  prawdziwość następstwa przesądza o fałszywości racji,

C. nie, gdyż fałszywość racji nie przesądza o fałszywości następstwa,

D. tak, gdyż  fałszywość następstwa przesadza o fałszywości racji,

49. Prawdziwe są zdania Jan zdał logikę zawsze i tylko wtedy, gdy zdał wstęp do prawoznawstwa oraz Jan zdał bądź logikę, bądź wstęp do prawoznawstwa. Na podstawie tych informacji ustal czy i jakie egzaminy zdał Jan.

50. Fałszywe są zdania Kasia gra na skrzypcach i fortepianie oraz Kasia gra na skrzypcach albo gra na fortepianie . W tej sytuacji prawdziwe są zdania:

A. Kasia gra na skrzypcach i nie gra na fortepianie,

B . Kasia gra na skrzypcach lub gra na fortepianie,

C . Kasia nie gra na skrzypcach i nie gra na fortepianie,

D , Kasia gra na skrzypcach lub nie gra na fortepianie.

51. Które z wymienionych zdań jest równoważne zaprzeczeniu zdania Wniosek zawiera błąd i sąd zwrócił ten wniosek stronie :

A. Wniosek nie zawierał błędu i sąd zwrócił go stronie ,

B. Wniosek nie zawierał błędu i sąd nie zwrócił go stronie ,

C. Wniosek nie zawierał błędu lub sąd nie zwrócił go stronie ,

D. Jeżeli wniosek zawierał błąd, to sąd zwrócił go stronie.

52 . Które z wymienionych zdań jest równoważne zaprzeczeniu zdania Jan nie składał deklaracji podatkowych lub Jan nie płacił podatków :

A. Jan składał deklaracje podatkowe lub Jan nie płacił podatków,

B . Jan nie składał deklaracji podatkowych lub Jan  płacił podatki,

C. Jan nie składał deklaracji podatkowych i Jan nie płacił podatków,

D . Jan składał deklaracje podatkowe i Jan płacił podatki.

53. Wskaż cechy relacji: bycia kochanym, nienawiści do, bycia starszym, bycia znajomym, bycia sąsiadem, bycia wnukiem . Jakie stosunki zachodzą między dziedziną i przeciwdziedziną każdej z tych relacji ? Jakie są  relacje odwrotne do tych relacji ?

54. Relacja bycia wierzycielem jest:

A. przechodnia,

B. zwrotna,

C. asymetryczna,

D. nieprzydatna dla uporządkowania zbioru mieszkańców Krakowa.

55. Relacja nadrzędności między zakresami nazw jest:

A. symetryczna, azwrotna i przechodnia,

B. asymetryczna, azwrotna i tranzytywna,

C. asymetryczna, azwrotna i przechodnia,

D. symetryczna, zwrotna i nontranzytywna.

56. Stosunek między zakresami nazw zwierzę i nie-pies jest relacją:

A. symetryczną lub nonsymetryczną,

B. asymetryczną, azwrotną i nontranzytywną,

C. asymetryczną, tranzytywną i azwrotną,

D. o cechach takich samych, jak stosunek między zakresami nazw nie-piernik i nie-wiatrak .

57. Między zakresami nazw oko i nie-student zachodzi stosunek:

A. asymetryczny albo tranzytywny,

B. asymetryczny i nontranzytywny,

C. taki sam, jak między zakresami nazw analfabeta i nie-student ,

D. taki sam, jak między zakresami nazw całość obszaru Polski i całość obszaru Europy.

58. Scharakteryzuj pod względem symetryczności, przechodniości i zwrotności wszystkie stosunki między zakresami nazw.

59. Wskaż relacje mocno i słabo porządkujące: bycia wyższym wśród osób o niejednakowym wzroście, bycia starszym wg stopnia wojskowego w Siłach Zbrojnych RP, bycia starszym wg wieku w gronie osób o różnych datach urodzenia.

60. Zwrot musi w wyrażeniu Prezydent musi zwołać pierwsze posiedzenie Sejmu w ciągu miesiąca od wyborów należy interpretować:

A. tetycznie lub dynamicznie,

B. tetycznie albo dynamicznie,

C. tetycznie,

D. tetycznie bądź dynamicznie.

61. Jak rozumieć zwrot musi w wypowiedziach Chory na zapalenie płuc musi leżeć w łóżku, W krajach naszej szerokości geograficznej po dniu musi nastąpić noc, Jeśli dana figura geometryczna jest kwadratem, to ta figura musi mieć cztery boki, Muszę pozdrowić przełożonego.

62. Jak rozumieć zwrot może w wypowiedziach: Może jutro pójdę na spacer, Można zbierać znaczki pocztowe, gdy się ma na to czas i ochotę, Kto nie zdał egzaminu w pierwszym terminie, może zdawać poprawkę, Czworobok może mieć wszystkie kąty proste, W wysokich partiach Tatr nawet latem może padać śnieg.

63. O czynie c wiadomo tylko tyle, że nie jest zakazany. Czy czyn ten może być fakultatywny ? indyferentny ? czy może być przedmiotem obowiązku ? czy jest on przedmiotem dozwolenia ?

64. O czynie c wiadomo, że jest dozwolony, ale nie jest nakazany. Czy czyn c jest fakultatywny, indyferentny, zakazany, czy jest on przedmiotem obowiązku ?

65. O czynie c wiadomo, że jest zakazany wtedy i tylko wtedy, gdy jest indyferentny. W tej sytuacji czyn c jest:

A. dozwolony albo fakultatywny,

B. zakazany bądź obowiązkowy,

C. dozwolony lub fakultatywny,

D. przedmiotem obowiązku i nakazany ?

66. Na podstawie informacji, że uczęszczanie na wykłady z pewnego przedmiotu jest dozwolone i jednocześnie nie jest to przedmiotem obowiązku można uznać, że uczęszczanie na wykłady z tego przedmiotu jest:

A. nakazane i fakultatywne,

B. dozwolone lub fakultatywne,

C. indyferentne i obowiązkowe,

D. zarazem indyferentne, dozwolone i fakultatywne.

67. Jeżeli wiadomo, że czy c nie jest indyferentny i obowiązuje norma ustanawiająca czyn c fakultatywnym, to:

A. nie wiadomo, czy czyn c jest dozwolony,

B. czy c jest nakazany,

C. nie wiadomo, czy czyn c jest zakazany,

D. czyn c jest zakazany bądź czyn c jest nakazany.

68. Założeniem pytania O której godzinie jutro wyjeżdżasz do Krakowa ? jest:

A. wyjazd do Krakowa,

B. pragnienie zaspokojenia wiedzy przez pytającego,

C. stwierdzenie, że pytany jutro wyjeżdża do Krakowa,

D. pytanie to nie ma założenia.

69. Wskaż założenia pytań: Kto jest uprawniony do korzystania z państwowej opieki lekarskiej ?, W jaki sposób Jan podrabia podpisy na wekslach ?

70. Na pytanie Jaki przedmiot jest najtrudniejszy na studium prawa udzielano odpowiedzi: (a) Medycyna sądowa jest najtrudniejszym przedmiotem na studium prawa, (b) Logika nie jest najtrudniejszym przedmiotem na studium prawa, (c) Prawo cywilne materialne jest na studium prawa przedmiotem najobszerniejszym i najbardziej zawiłym, którego opanowanie jest możliwe tylko przy stałym śledzeniu orzecznictwa i piśmiennictwa prawniczego, (d) Mechanika kwantowa jest najtrudniejszym przedmiotem na studium prawa, (e ) Jeden z przedmiotów historycznych jest najtrudniejszy na studium prawa. Przedstaw charakterystykę tych odpowiedzi.

71. Wskaż przyczynę wieloznaczności wypowiedzi Jan od dawna chodzi z Elą.

72. Przy jakiej supozycji nazwy i przy jakim znaczeniu czasownika wypowiedź Starosta grupy studenckiej stale broni jej interesów jest  prawdziwa, a przy jakich – fałszywa ?

A. fałszywa przy supozycji prostej i znaczeniu aktualnym,

B. prawdziwa przy supozycji prostej i znaczeniu potencjalnym,

C. fałszywa przy  supozycji formalnej i znaczeniu potencjalnym,

D. prawdziwa przy supozycji formalnej i znaczeniu aktualnym.

73. Jaki błąd popełniono w sformułowaniu Jan zakopał skarb wraz z żoną i teściową ?

A. ekwiwokacji, gdyż wadliwa jest składnia wypowiedzi,

B. amfibolii, gdyż wadliwa jest składnia wypowiedzi,

C. ekwiwokacji, gdyż jednego z wyrażeń użyto w różnych znaczeniach,

D. amfibolii, gdyż jednego z wyrażeń użyto w różnych znaczeniach.

74. Jaki błąd popełniono w wyrażeniach: W czasie bójki Jana z Pawłem rola Piotra polegała na tym, że powstrzymywał od bicia Jana, Przyjmę do pracy osobę umiejącą obsługiwać komputer i tapicera .

75. Jaki błąd popełniono w rozumowaniu Każdy owoc zawiera nasiona. Dobry stopień z logiki jest owocem systematycznej pracy, a więc dobry stopień z logiki zawiera nasiona.

A. ekwiwokacji, gdyż wadliwa jest składnia wypowiedzi,

B. amfibolii, gdyż wadliwa jest składnia wypowiedzi,

C. ekwiwokacji, gdyż jednego z wyrażeń użyto w różnych znaczeniach,

D. amfibolii, gdyż jednego z wyrażeń użyto w różnych znaczeniach.

76. Wskaż błędy rozumowań: (a) Historia jest nauką humanistyczną. Dżyngis-chan odegrał poważną rolę w historii, a więc Dżyngis-chan odegrał poważną rolę w pewnej nauce humanistycznej, (b) Kto ukończył 18. rok życia, ten może sam kupić samochód. Kto może sam kupić samochód, ten ma pieniądze na kupno samochodu. A więc kto ukończył 18 lat, ten ma pieniądze na kupno samochodu .

77. Czy dorzecznie użyto słów mój i wczorajszy w zwrotach moja wczorajsza racja, moje wczorajsze następstwo, mój wczorajszy wniosek, moja wczorajsza przesłanka ?

78.  Wskaż zdania prawdziwe:

A. Alternatywę zwykłą dwóch zdań można zastąpić negacją równoważności tych zdań,

B. Koniunkcję dwóch zdań można zastąpić negacją dysjunkcji tych zdań,

C. Implikację dwóch zdań można zastąpić alternatywą zwykłą poprzednika i negacji następnika tej implikacji,

D. Binegację dwóch zdań można zastąpić negacją koniunkcji tych zdań.

79. Przedstaw własne przykłady rozumowań wg następujących praw logicznych: I prawo De Morgana, II prawo De Morgana, prawo transpozycji, prawo negowania implikacji, modus ponendo ponens, modus tollendo tollens, modus tollendo ponens , prawo eksportacji, prawo importacji, prawo sylogizmu hipotetycznego, prawo dylematu konstrukcyjnego prostego, prawo dylematu konstrukcyjnego złożonego. Następnie dokonaj sprawdzenia ich poprawności.

80. Które z wymienionych zdań jest równoważne zaprzeczeniu zdania Nieprawda, że: Jan nie składał deklaracji podatkowych lub Jan nie płacił podatków :

A. Jan nie składał deklaracji podatkowych lub Jan nie płacił podatków,

B. Jan nie składał deklaracji podatkowych, lecz Jan płacił podatki,

C. Jan składał deklaracje podatkowe, lecz Jan nie płacił podatków ,

D. Jan  składał deklaracje podatkowe i  Jan nie płacił podatki.

81. Które z wymienionych zdań wynika logicznie ze zdania Jan jest pilnym studentem i regularnie uczęszcza na wykłady :

A. Nieprawda, że (Jan nie jest pilnym studentem lub Jan regularnie uczęszcza na wykłady),

B. Nieprawda, że (Jeżeli Jan jest pilnym studentem, to nie uczęszcza regularnie na wykłady),

C. Jan nie jest pilnym studentem i nie uczęszcza regularnie na wykłady ,

D. Jan jest pilnym studentem wtedy i tylko wtedy, gdy regularnie uczęszcza na wykłady .

82. Wg prawa negowania implikacji ze zdania Nie jest tak, że jeśli Jan teraz poszedł spać, to Jan zaniedbał przez to swe obowiązki służbowe wynika zdanie:

A. Nie jest tak, że jeśli Jan zaniedbał swe obowiązki służbowe, to Jan poszedł teraz spać,

B . Jeśli Jan nie poszedł teraz spać, to Jan nie zaniedbał swych obowiązków służbowych,

C. Jeśli Jan zaniedbał swe obowiązki służbowe, to Jan poszedł teraz spać,

D . Jeśli Jan teraz poszedł spać, to Jan nie zaniedbał przez to swych obowiązków służbowych.

83. Co wynika logicznie wg prawa negowania implikacji ze zdań: Jeśli ktoś jest notariuszem, to nie jest prawnikiem, Jeśli ktoś nie jest przestępcą, to jest zbrodniarzem, Jeśli dziś będzie jasna noc, to będzie dziś wiele prób przemytu ?

84. Wg prawa transpozycji ze zdania Jeżeli nie ma chmur, to nie ma deszczu wynika zdanie:

A. Nieprawda, że jeśli są chmury, to jest deszcz,

B. Jeśli jest deszcz, to są chmury ,

C. Nieprawda, że jeżeli są chmury, to nie ma deszczu ,

D. Jeśli są chmury, to jest deszcz .

85. Co wynika logicznie według prawa transpozycji ze zdań: Jeśli jest zima, to będzie wiosna, Jeśli każdy sędzia jest przekupny, to niektórzy sędziowie są przekupni, Jeśli niektórzy żołnierze są tchórzliwi, to armia nie jest w dobrej kondycji ?

86. Rozumowanie Jeśli Jan jest stanu wolnego, to jest kawalerem albo wdowcem. Ale Jan nie jest wdowcem. Zatem, jeśli nieprawda, że Jan jest kawalerem, to nieprawda, że Jan jest stanu wolnego poddano formalizacji i sprawdzeniu. Który z wariantów tych operacji jest poprawny (znak + jest symbolem alternatywy rozłącznej):

A.   {[(p → q) + r] ∙ ~r} → [~ (p → ~q)]

1  1   1  0 1 0 01   1    0  1  0   01

B.   [p ≡ (q v r) ∙  ~r] → ( ~p → ~q)

1 0   0 1 1 0 10   1     10  0  01

C.  {[p → (q + r)] ∙ ~r} → ( ~q → ~p )

1  0   0 0 0   010    1    10  0  01

D.  Żaden w wymienionych w A, B, C.

87.  Rozumowanie Jeżeli Jan popełnił zbrodnię albo popełnił występek, to popełnił przestępstwo. Ale Jan nie popełnił zbrodni. A zatem jeżeli Jan popełnił przestępstwo, to Jan popełnił zbrodnię lub popełnił występek poddano formalizacji i sprawdzeniu. Który z wariantów tej operacji jest poprawny:

A.  {[(p + q) → r]  ∙ ~p}  →  [r → (p v q)]

0  0 0   1  1  1 10    0     1 0    0 0 0

B.   {[(p + q) → r]  ∙ ~p}  →  [r → (p v q)]

0 1  0   1  1  1 10    0     1 0    0 0 0

C.   {[(p  v q) → r]  ∙ ~p}  →  [r → (p v q)]

0  1 0   1  1   1 10    0     1 0   0 0 0

D.   {[(p + q) → r]  ∙ ~p}  →  [r → (p v q)]

0  0  0   1  1  1 10    1     1  0   0 0 0

88. Rozumowanie Jeśli Alicja ukończyła Akademię Teatralną i dostała angaż w teatrze, to jest aktorką spełnioną. Zatem jeśli Alicja ukończyła Akademię Teatralną i nie jest aktorką spełnioną, to nieprawda, że Alicja dostała angaż w teatrze . Który z wariantów tej operacji jest poprawny ?

A.  [(  p  .  q )  →  r ]  →  [( p  .  ~ r )  →  ~ q]

1  1  1     1   0     1      1  0  1 0    0   0  1

B.  [(  p  .  q )  →  r ]  →  [( p  .  ~ r )  →  ~ q]

1  0  1     1   0     1      1  0  1 0    0   0  1

C.  [(  p  .  q )  →  r ]  →  [( p  .  ~ r )  →  ~ q]

1  1  1     0  0     1      1  0  1 0    0    0  1

D.  [(  p  .  q )  →  r ]  →  [( p  .  ~ r )  →  ~ q]

1  1  1     0  0     1       1  0  1 0    0    0 0

89. Czy w następujących rozumowaniach wniosek wynika logicznie z przesłanek: (a) Jeśli Jan jest prokuratorem, to Jan jest prawnikiem. Ale Jan nie jest prokuratorem. Zatem, jeżeli nieprawda, że Jan jest prokuratorem, to nieprawda, że Jan jest prawnikiem, (b) Jeśli Jan szybko prowadzi samochód, to jeśli zwraca uwagę na znaki drogowe, to jest dobrym kierowcą. Zatem, jeżeli nieprawda, że Jan szybko prowadzi samochód, to nieprawda, że jeżeli zwraca uwagę na znaki drogowe, to jest dobrym kierowcą, (c) Jeżeli Jan jechał zbyt szybko, to jeżeli zatrzymała go kontrola drogowa, to zapłacił mandat karny, a zatem Jan jechał zbyt szybko i bądź Jana zatrzymała kontrola drogowa, bądź Jan zapłacił mandat karny , (d) Jeżeli Jan zdał egzamin teoretyczny, lecz nie zaliczył egzaminu praktycznego, to nie uzyskał prawa jazdy. Ale nieprawda, że Jan nie zaliczył egzaminu praktycznego, i nieprawda, że Jan zdał egzamin teoretyczny. Zatem, jeżeli Jan nie uzyskał prawa jazdy, to albo nieprawda, że zdał egzamin teoretyczny, albo nie zaliczył egzaminu praktycznego.

90. Jaką wartość logiczną mają poszczególne zdania z kwadratu logicznego, jeśli występujący w nich termin S jest nadrzędny względem terminu P ?

A. SaP jest prawdziwe,

B. wartość logiczna SiP jest nieznana,

C. SeP jest prawdziwe albo SoP jest prawdziwe,

D. SeP jest prawdziwe bądź SoP jest prawdziwe.

91. Jaką wartość logiczną mają poszczególne zdania z kwadratu logicznego, jeśli (a) występujący w nich termin S jest zamienny albo podrzędny względem terminu P , (b) zakresy nazw S oraz P ,  (c) zakres S wyklucza się z zakresem P ?

92. Wiadomo, że fałszywe jest zdanie SoP . W tej sytuacji:

A. alternatywa zwykła zdań SaP i SeP jest fałszywa,

B. koniunkcja zdań SiP i SoP jest fałszywa,

C. koniunkcja zdań SaP i SiP jest fałszywa,

D. alternatywa zwykła zdań SaP i SoP jest prawdziwa.

93. Prawdziwa jest koniunkcja zdań SiP i SoP . W tej sytuacji:

A. SaP jest prawdziwe,

B. alternatywa zwykła zdań SaP i SeP jest prawdziwa,

C. SiP jest fałszywe,

D. alternatywa rozłączna zdań SiP i SoP jest fałszywa.

94. Wiadomo, że prawdziwe jest zdanie SiP albo SaP . W tej sytuacji:

A.  zdania SaP oraz SeP są fałszywe,

B.  alternatywa zwykła zdań SaP i SeP jest prawdziwa,

C.  koniunkcja zdań SiP oraz SoP jest prawdziwa,

D.  alternatywa rozłączna zdań SaP oraz SiP jest fałszywa.

95. Przeprowadź wnioskowanie z kwadratu logicznego dla zdań kategorycznych, przyjmując jako przesłankę, że (a) prawdziwe jest zdanie sprzeczne ze zdaniem Żaden złodziej nie jest brutalny , (b) fałszywe jest zdanie przeciwne zdaniu Żadna umowa cywilnoprawna nie jest ważna, (c) prawdziwe jest zdanie Tylko niektóre przedsiębiorstwa są spółkami akcyjnymi.

96. Zdanie Żadna ryba nie jest ssakiem poddano przekształceniu w myśl prawa konwersji, wynik poddano przekształceniu wg prawa obwersji, a rezultat przekształcono wg prawa kontrapozycji. Poprawnym wynikiem tych operacji jest zdanie:

A. Każda ryba jest ssakiem,

B . Żadna nie-ryba nie jest nie-ssakiem,

C . Niektóre ryby nie są nie-ssakami,

D . Żaden ssak nie jest nie-rybą.

97. Zdanie Tylko przestępstwa są występkami poddaj przekształceniu wg prawa konwersji, następnie wynik poddaj przekształceniu wg prawa obwersji, a uzyskany rezultat  przekształć wg prawa kontrapozycji. Które z wymienionych zdań jest poprawnym wynikiem tych operacji ?

A. Każdy występek jest przestępstwem .

B. Niektóre nie-występki są przestępstwami .

C. Niektóre nie-występki nie są przestępstwami .

D. Niektóre przestępstwa nie są występkami.

98.  Zdanie Każdy człowiek jest nie-ptakiem poddano przekształceniu wg prawa konwersji, rezultat przekształcono wg prawa obwersji, a ten z kolei wg prawa kontrapozycji. Poprawnym wynikiem tych operacji jest zdanie:

A. Niektórzy ludzie nie są ptakami ,

B. Niektórzy nie-ludzie są ptakami ,

C. Niektórzy ludzie są ptakami ,

D. Niektóre ptaki są nie-ludźmi .

99. Zdanie Tylko prawnicy są notariuszami przekształć wg prawa konwersji, rezultat przekształć wg prawa obwersji, zaś wynik przekształć wg prawa kontrapozycji. Poprawnym wynikiem tych operacji jest zdanie:

A. Niektórzy notariusze nie są nie-prawnikami.

B . Każdy nie-notariusz jest nie-prawnikiem,

C . Niektórzy notariusze nie są prawnikami,

D . Żadne z wymienionych.

100. Każde z wymienionych zdań poddaj przekształceniom wg prawa konwersji, następnie wynik poddaj przekształceniu wg prawa obwersji, a uzyskany rezultat przekształć wg prawa kontrapozycji: (a) Każdy adwokat jest prawnikiem , (b) Niektórzy studenci są sportowcami .

101. Zdanie Tylko studenci nie są leniwi przekształcono wg prawa kontrapozycji, rezultat przekształcono wg prawa obwersji, zaś wynik przekształcono wg prawa konwersji. Poprawnym rezultatem tych operacji jest zdanie:

A. Każdy leniwy jest nie-studentem,

B. Niektórzy studenci nie są leniwi,

C . Niektórzy leniwi nie są studentami.

D . Żaden student nie jest leniwy.

102. Każde z wymienionych zdań poddaj przekształceniu wg prawa kontrapozycji, następnie wynik poddaj przekształceniu wg prawa konwersji, a uzyskany rezultat  przekształć wg prawa obwersji: (a) Tylko przestępstwa są występkami , (b) Tylko nie-notariusze nie są prawnikami .

103. Prawdziwe jest zdanie sprzeczne ze zdaniem Tylko recydywiści są włamywaczami. Na tej podstawie można stwierdzić, że:

A. Zdanie Każdy włamywacz jest recydywistą jest fałszywe,

B. Wartość logiczna zdania Niektórzy włamywacze są recydywistami i niektórzy włamywacze nie są recydywistami jest nieznana,

C. Zdanie Każdy włamywacz jest recydywistą bądź żaden włamywacz nie jest recydywistą jest  prawdziwe,

D. Zdanie Niektórzy nie-recydywiści nie są nie-włamywaczami jest prawdziwe.

104.        Z następujących przesłanek Niektóre pozwy dotyczą żądania zapłaty. Niektóre pisma adwokatów nie dotyczą żądania zapłaty wynika zdanie:

A. Każdy pozew dotyczy żądania zapłaty,

B . Niektóre pozwy nie dotyczą żądania zapłaty,

C . Niektóre pisma adwokatów dotyczą żądania zapłaty ,

D. Niektóre pisma adwokatów są pozwami.

105. Co, w myśl reguł sylogizmu kategorycznego, wynika z przesłanek:

(a) Każdy sędzia jest obeznany z prawem o ustroju sądów powszechnych.

Niektórzy pracownicy sądów są sędziami.

(b) Żaden sędzia nie jest adwokatem.

Żaden adwokat nie jest prokuratorem.

(c) Każdy lekarz jest obeznany z medycyna sądową.

Niektórzy prawnicy nie są obeznani z medycyną sądową.

(d) Żaden wyrok nie jest aktem wyłącznie ustnym.

Niektóre wyroki są orzeczeniami prawomocnymi.

(e) Żaden sędzia nie jest adwokatem.

Każdy adwokat jest prawnikiem.

106. Które z wymienionych zdań nadaje się do roli brakującej przesłanki w entymemacie Niektóre dokumenty nie są postanowieniami, gdyż każdy wyrok jest dokumentem :

A. Niektóre postanowienia są wyrokami ,

B. Niektóre postanowienia nie są wyrokami ,

C. Żaden wyrok nie jest postanowieniem ,

D. Żadne postanowienie nie jest wyrokiem.

107. Wskaż zdania, które nadają się do roli brakującej przesłanki w entymemacie Ponieważ każdy wróbel jest ptakiem, więc żaden nietoperz nie jest wróblem .

A. Żaden nietoperz nie jest ptakiem,

B . Żaden ptak nie jest nietoperzem ,

C. Żaden wróbel nie jest nietoperzem ,

D. Niektóre ptaki nie są wróblami.

108. Wskaż zdania, nadające się do roli brakującej przesłanki w entymemacie Niektórzy nauczyciele nie są adwokatami, bo żaden nie-prawnik nie jest adwokatem :

A. Niektórzy nauczyciele nie są prawnikami ,

B. Niektórzy nauczyciele są nie-prawnikami ,

C. Niektórzy nie-prawnicy są nauczycielami ,

D. Niektórzy nauczyciele są adwokatami .

109. Wskaż zdania, nadające się do roli brakującej przesłanki w entymemacie Niektórzy przestępcy są złodziejami, bo niektórzy złodzieje są oszustami .

A. Każdy oszust jest przestępcą,

B . Każdy przestępca jest oszustem,

C . Niektórzy oszuści są złodziejami,

D . Niektórzy przestępcy są oszustami .

110. Wskaż brakującą przesłankę w następujących entymematach:

(a) Każdy rozbój jest przestępstwem, bo każdy rozbój jest zbrodnią,

(b) Niektórzy nie-konstytucjonaliści nie są notariuszami, bo żaden notariusz nie jest nie-prawnikiem,

(c) Niektóre zwierzęta nie są rybami, bo każda ryba jest nie-ssakiem.

111. Wskaż rację, następstwo, przesłankę i wniosek we wnioskowaniu: Ktoś stwierdził, że nie ma portfela w kieszeni, do której go poprzednio włożył i stąd doszedł do wniosku, że portfel wyciągnięto mu w tramwaju .

A. ktoś … nie ma portfela w kieszeni jest racją,

B. ktoś … nie ma portfela w kieszeni jest następstwem,

C. portfel wyciągnięto mu w tramwaju jest przesłanką,

D. portfel wyciągnięto mu w tramwaju jest wnioskiem.

112. Czym różni się wnioskowanie przez indukcję niezupełną od wnioskowania z analogii opartego na tychże samych przesłankach ? Czy z wniosku uzyskanego drogą analogii wynikają przesłanki tego wnioskowania ?

113. Czy poprawna jest definicja Wnioskowanie redukcyjne jest to wnioskowanie przebiegające od wniosku do przesłanek ?

114. Jaką czynność myślową realizował bohater opowieści: Kobielski wiedział, że jeśliby to była grudka siarki, paliłaby się niebieskawym płomieniem. Zeskrobał ostrożnie scyzorykiem trochę kruchej substancji i przytknął zapaloną zapałkę: płomyk zabarwił się na niebiesko. Wzmocniło to jego pierwszy domysł iż ma do czynienia z siarką, poszedł więc do dyżurnego chemika, by się w swych podejrzeniach upewnić.

A. Kobielski sprawdzał, wg schematu [(p > q) . q] > p,

B. Kobielski dowodził, wg schematu [(p > q) . p] > q,

C. Kobielski wyjaśniał, wg schematu [(p > q) . p] > q,

D. Kobielski sprawdzał, wg schematu [(p > q) . p] > q,

gdzie

p – (to) jest grudka siarki,

q – (to) pali się niebieskim płomieniem.

115. Jaką czynność  myślową realizował bohater opowieści Miał wątpliwości, czy Hanka myślała kiedyś o nim. Przypomniał sobie jednak jej częste i serdeczne listy z okresu gdy była na obozie treningowym i wątpliwości rozwiały się… ?

A. bohater opowieści dowodził, wg schematu: [(p  >  q)  .  q]  >  p,

B. bohater opowieści dowodził, wg schematu: [(p  >  q)  .  p]  >  q,

C. bohater opowieści wyjaśniał, wg schematu: [(p  >  q)  .  p]  >  q,

D. bohater opowieści sprawdzał, wg schematu: [(p  >  q)  .  q]  >  p,

gdzie

p – Hanka pisała listy (do niego),

q – Hanka myślała (o nim).

116. Jaką czynność myślową realizowała bohaterka opowieści Tłum gapiów otaczał człowieka, który tarzał się po chodniku. Zofia nie rozumiejąc w pierwszej chwili co się stało, nachyliła się nad nim. Poczuła silny zapach alkoholu. „Spił się”, pomyślała z obrzydzeniem.

A. Zofia wyjaśniała zdanie p, wg schematu: [(p  >  q)  .  p]  >  p,

B. Zofia wyjaśniała zdanie p, wg schematu: [(q  >  p)  .  q]  >  p,

C. Zofia dowodziła, że p, wg schematu: [(q  >  p)  .  q]  >  p,

D. Zofia dowodziła, że p, wg schematu: [(p  >  q)  .  p]  >  q,

gdzie:

p – (ten) człowiek się tarza,

q -  (ten) człowiek spił się.

117. Prawdziwość przesłanek przesądza o prawdziwości wniosku przy:

A. wnioskowaniu dedukcyjnym,

B. wnioskowaniu redukcyjnym,

C. wnioskowaniu z analogii,

D. indukcji zupełnej.

118. W toku dowodzenia można popełnić błąd:

A. materialny,

B. formalny,

C. petitionis principii,

D . ignoratio elenchi.

119 . Ignoratio elenchi to:

A. nieznajomość tezy dowodzonej,

B. błędne koło w dowodzeniu,

C. inna nazwa argumentum ad hominem ,

D. ekwiwalent błędu ignotum per ignotum.

120. Rozumowanie Skoro Warszawa liczy ponad 1 milion mieszkańców, a także Londyn, Berlin, Paryż i Rzym liczą ponad 1 milion  mieszkańców, to również i Madryt liczy ponad 1 milion mieszkańców jest przykładem wnioskowania:

A. dedukcyjnego,

B. redukcyjnego,

C. uprawdopodobniającego,

D. z analogii.

121. Indukcja zupełna:

A. jest szczególnym przypadkiem wnioskowania dedukcyjnego,

B. jest wnioskowaniem niezawodnym,

C. wykorzystuje zbiór przesłanek jednostkowych, obejmujących wszystkie jednostki danego rodzaju,

D. jest wnioskowaniem uprawdopodobniającym.

Powodzenia !

Źródła zadań:

  1. A. Grabowski, Przewodnik do ćwiczeń z logiki dla studentów prawa i administracji, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004,
  2. S. Lewandowski, H. Machińska, A. Malinowski, J. Petzel, Logika dla Prawników, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2002,
  3. A. Malinowski, M. Pełka, R. Brzeski, Przewodnik do ćwiczeń z logiki dla prawników, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006,
  4. Z. Ziembiński, Logika Praktyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,
  5. opracowania własne.

Zobacz także

Marcin Pieniążek Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Logika dla prawników  Prawo

Reklama

Współpraca

Wczytywanie...