Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Metoda Bobath


Prowadzący Magdalena Rusin
Informacja dla prowadzących
Podgląd

Metoda Bobath.doc

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):
Metoda Bobath

Metoda Bobath

W hemiplegii dorosłych

Metoda Bobath

  • jest oparta na neurofizjologicznej interpretacji zaburzeń ruchowych pochodzenia centralnego

Rozwój układu nerwowego

  • przypada na 5 pierwszych lat życia

  • motoryczność człowieka ulega zmianie zarówno pod względem ilościowym i jakościowym

Zmiana jakościowa

  • polega na przejściu z etapu wykonywania ruchów ogólnych, opartych na reakcjach odruchowych z niższych pięter centralnego układu nerwowego, do etapu ruchów izolowanych, precyzyjnych, związanych z działaniem kory mózgowej

  • w tym czasie funkcje dolnych neuronów ruchowych (rdzeń kręgowy, most) są zdominowane i kontrolowane przez górne neurony ruchowe (korę mózgową)

Dojrzałość OUN

  • zewnętrznym wyrazem poziomu dojrzałości i integracji OUN jest mechanizm odruchu postawy


Odruch postawy

  • zróżnicowana grupa reakcji automatycznych, które pozwalają na przybieranie i utrzymywanie wbrew sile grawitacji dowolnej pozycji, umożliwiając jednocześnie skomplikowane czynności ruchowe.


Prawidłowe doświadczenia sensomotoryczne

  • umożliwiają dobór najlepszego
    w danej sytuacji sposobu rozwiązania aktualnego problemu funkcjonalnego – zmiana pozycji, utrzymanie równowagi, lokomocja,


  • uszkodzenie OUN powoduje powstawanie patologicznego mechanizmu odruchu postawy,

  • nieprawidłowe napięcie mięśniowe, przetrwałe prymitywne odruchy i opóźnione wystąpienie bardziej złożonych reakcji i ich nieprawidłowa integracja wymuszają powstawanie tzw. bloków funkcjonalnych – które utrudniają prawidłowy rozwój psychomotoryczny,

Do głównych blokad funkcjonalnych należą:

  • blok głowy i szyinieprawidłowy rozwój koordynacji oko-ręka, utrwalenie złego ustawienia głowy w przestrzeni, zaburzona funkcja języka i ust

Do głównych blokad funkcjonalnych należą:

  • blok obręczy barkowejzaburzenie funkcji chwytnej kończyny górnej, utrudnienie ruchów rotacyjnych tułowia

Do głównych blokad funkcjonalnych należą:

  • blok obręczy biodrowej – niewłaściwe przenoszenie ciężaru ciała, problemy w osiąganiu wyższych pozycji, nieprawidłowe wzorce lokomocyjne

W wyniku udaru mózgu

  • dochodzi do uszkodzenia górnych neuronów ruchowych

  • zaburzenia funkcji związane są z przejściem kontroli nad ruchami przez ośrodki z niższych pięter centralnego układu nerwowego, tzn. dolne neurony ruchowe

  • objawia się to występowaniem reakcji złożonych, tzw. stereotypów ruchowych w postaci synergii zgięciowej i wyprostnej

Cel terapii metodą Bobath

  • u pacjentów z porażeniem połowiczym służą do przywrócenia „porządku” w kontroli nad ruchami dowolnymi przez górne neurony ruchowe

  • wyzwolenie możliwości kompensacyjnych

Zasady prowadzenia ćwiczeń

1. Etapy usprawniania ruchowego są zgodne z naturalnym rozwojem ruchowym - prawidłowa pozycja leżąca, umiejętność zmiany tej pozycji na wyższą oraz możliwość wykonania ruchu w tych pozycjach

Zasady prowadzenia ćwiczeń

2. Ruch prowadzi się od części proksymalnych do dystalnych – tzn. obręcz barkowa, staw ramienny, staw łokciowy, precyzyjne ruchy ręki

Zasady prowadzenia ćwiczeń

3. Usprawnianie wprowadza się jak najwcześniej, zapobiegając wystąpieniu reakcji patologicznych

Zasady prowadzenia ćwiczeń

4. Prawidłowych wzorców ruchowych nie wolno nakładać na wzorce nieprawidłowe, dąży się do uzyskania ruchu „czystego”

Zasady prowadzenia ćwiczeń

5. W czasie ćwiczeń wykorzystuje się pobudzenie prioprioceptorów i eksteroreceptorów

W terapii metodą Bobath

  • uczymy ruchu poprzez sensomotoryczne (czuciowo -ruchowe) doświadczenia, realizowane przez:


  • skórę - przekazuje czucie bólu, ucisku i temperatury


  • aparat ruchowy - przekazuje informacje dotyczące poczucia równowagi - proprioreceptory stawów i mięśni.


  • nauczanie sensomotoryczne oznacza, że pacjent, poznając swoje ciało, uczy się nim posługiwać w sposób celowy.

Metodyka ćwiczeń

  • na podstawie oceny możliwości ruchowych pacjenta dąży się do zahamowania lub zmniejszenia kontrolującego wpływu dolnych neuronów ruchowych i stymulowania górnych neuronów ruchowych

Uzyskuje się to poprzez

  • pozycji ułożeniowych hamujących wystąpienie patologicznych reakcji, zawsze przeciwnych do ujawniającej się synergii

  • ruchu dowolnego kontrolowanego oddziaływaniem na tzw. kluczowe punkty kontroli – głowa, obręcz kończyny górnej i dolnej

Przykład 1

  • ułożenie kończyn w trakcie ćwiczeń ma zapobiegać ujawnieniu się synergii, np. w leżeniu na plecach kkd ugięte w stawach biodrowych i kolanowych, stopy oparte o podłoże, kkg złączone palcami, uniesione nad głową

Zasady:

  • ruch prowadzi się do zakresu ruchu podlegającego kontroli pacjenta – zasada „odwracania” ruchu

  • ćwiczenia prowadzi się do momentu wywołania zmęczenia mięśni – przerwa na rozluźnienie kończyny

  • tempo ćwiczeń wolne,

  • asekuracja terapeuty jest zawsze po stronie chorej

Program usprawniania ustala się na podstawie:

  • oceny stanu funkcjonalnego pacjenta – test funkcjonalny Bobath – ocena jakości ruchu, oceny reakcji równoważnych, oceny reakcji obronnych w chorej połowie ciała

  • charakteru napięcia mięśni – wiotkie, spastyczne i stopień tych zaburzeń

  • zaburzenia czucia – badanie czucia powierzchownego i głębokiego w kg i kd.

Test funkcjonalny Bobath

  • występowanie chorób towarzyszących – nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca,

  • poziom napięcia mięśniowego – wiotkość lub spastyczność – oceniana osobno w kończynie górnej i dolnej

  • globalne możliwości ruchowe

  • stopień aktywności ekstero- oraz prioprioceptorów

  • stan psychiczny i poziom emocjonalny – zaangażowanie pacjenta w ćwiczenia

  • możliwości ruchowe poszczególnych okolic ciała, zaawansowanie reakcji równoważnych i obronnych

Oceny dokonuje się w pozycjach

  • leżenie tyłem, siedzenie i stojąca dla kkg

  • leżenie przodem, tyłem i stojąca dla kkd

Stopień trudności wykonania danego ruchu wyznaczają poziomy:

  • poziom I – ruch najłatwiejszy (dla kg utrzymanie biernego zgięcia kończyny w stawie ramiennym)


  • poziom III – najtrudniejszy (dotknięcie ręką porażoną barku po stronie kończyny porażonej)

Etapy usprawniania:

  • I etap szpitalny

  • II etap końcowy leczenia szpitalnego, głównie usprawnianie w ośrodkach rehabilitacji

  • III etap sanatoryjno-ambulatoryjny

I etap szpitalny

Wiotkość

  • obniżone napięcie mięśniowe,

  • zaburzenie czucia po stronie porażonej,

  • brak reakcji równoważnych i obronnych po tej stronie

  • aktywność ruchowa ograniczona do zdrowej połowy ciała

Postępowanie:


  • pielęgnacyjne: ułożenie, działanie przeciwodleżynowe i przeciwzakrzepowe, przeciwprzykurczeniowe,

  • terapeutyczne: ćwiczenie przejmowania ciężaru ciała przez kończyny porażone, nauka czynnej zmiany pozycji, ćwiczenia stawów bliższych


II etap końcowy leczenia szpitalnego,

Narastanie spastyczności

  • stopniowe zwiększanie aktywności mięśni zginaczy w obrębie kończyny górnej i prostowników kończyny dolnej

  • mniejsza możliwość wykonywania ruchów dowolnych

  • trudności z utrzymaniem równowagi w pozycji stojącej na tzw. małej podstawie z obciążeniem chorej kd

  • chód przeważnie koszący,

  • ból i ograniczenie ruchomości w stawie ramiennym – nawet zwichnięcia

Postępowanie:

  • eliminacja spastycznych wzorców ruchowych dla kg i kd przez ćwiczenia izolowanych ruchów

  • pionizacja pacjenta,

  • dalsze selektywne ćwiczenia stawów w pozycji siedzącej i stojącej,

  • prowadzone zgodnie z sekwencją rozwojową – od centrum do obwodu,

  • najpierw ruchy w płaszczyźnie strzałkowej, następnie czołowej i poprzecznej,

  • ćwiczenia równoważne w klęku podpartym i prostym,

  • analityczne ćwiczenia poszczególnych faz chodu

  • profilaktyka i leczenie zespołu bolesnego barku

III etap sanatoryjno-ambulatoryjny

Zdrowienie i zmiany utrwalone

  • zmniejszenie synergii,

  • stopniowy powrót ruchów czynnych,

  • uwolnienie od synergii stawów dalszych

  • poruszanie się samodzielne, niekiedy z pomocą sprzętu ortopedycznego

  • ręka posiada funkcję chwytną – trudności manipulacyjne

  • zmniejszenie napięcia spastycznego – może wzrastać po wysiłku


Postępowanie:

  • wprowadzenie ruchów globalnych,

  • ćwiczenia czynności dnia codziennego,

  • nauka poprawnego chodu,

  • zwrócenie szczególnej uwagi na funkcję chwytną ręki – izolowane ćwiczenia palców, opozycji kciuka

  • ćwiczenie ręki – stabilizacja stawu ramiennego i łokciowego

  • ćwiczenia równoważne w pozycji siedzącej i stojącej, w klęku podpartym

  • chód po schodach

Zasadniczym celem tej terapii jest:

  • uzyskanie przez osobę usprawnianą maksymalnej samodzielności ruchowej, poprzez:

  • normalizację napięcia mięśniowego,

  • hamowanie nieprawidłowych oraz ułatwianie reakcji fizjologicznych,

  • przywrócenie pełnego zakresu ruchomości stawowej,

  • przygotowanie czuciowe – hartowanie nadmiernie wrażliwych rejonów lub stymulacja okolic o słabej wrażliwości

Redukcja napięcia mięśniowego:

  • początkowo poprzez pozycje przeciwne do ujawnionych synergii tak długo aż napięcie mięśniowe uległo wyrównaniu i możliwe było wykonanie dowolnych ruchów

  • manipulacja punktami kluczowymi: głowa, szyja, tułów, obręcz barkowa i kkg obręcz biodrowa i kkd.

  • odpowiednia manipulacja tymi punktami ułatwiała wystąpienie prawidłowych reakcji nastawczych, równoważnych i obronnych

Kompresja

  • docisk powierzchni stawowych dla ułatwienia wyprostu i utrzymania pozycji

Trakcja

  • aktywizacja zginaczy,

  • ułatwienie wykonania ruchu – łącznie,

  • naprzemiennie stosowanie kompresji i trakcji ułatwia poprawę unerwienia reciprokalnego

Umiejscowienie

  • palcing – zatrzymanie ruchu i utrzymanie pozycji w dowolnym momencie,

  • trening świadomej kontroli ruchu,

Oklepywanie

  • tapping – o działaniu hamującym i pobudzającym

Głaskanie, wstrząsanie i wibracja

  • ułatwiają rozluźnianie nadmiernie napiętych grup mięśniowych


METODA MC KENZIEGO

  • metoda McKenziego powstała w trakcie pracy nowozelandzkiego fizjoterapeuty Robina McKenzie w latach pięćdziesiątych.


  • od rozpoczęcia praktyki w 1953 w Wellington zainteresował się on szczególnie leczeniem bólu odcinka lędźwiowego kręgosłupa.

METODA MC KENZIEGO

  • swoje badania i praktykę kontynuował
    w klinikach Cyriaxa, Stoddarda, Maitlanda, Maigne'a oraz Kaltenborna.


  • rozwijał i doskonalił swój system przez lata eksperymentów klinicznych z tysiącami pacjentów cierpiących na ostre bóle kręgosłupa i pokrewne symptomy.

METODA MC KENZIEGO

  • w początkowych latach praktyki Robin McKenzie odkrył, że pacjenci z pewnymi określonymi symptomami odczuwają natychmiastową ulgę po wykonaniu serii specyficznych ruchów, a w niektórych przypadkach również po przyjęciu pewnych statycznych pozycji ciała.

METODA MC KENZIEGO

  • już w roku 1981 w swej publikacji The Lumbar Spine Robin McKenzie tłumaczył hipotetycznie, że zjawisko wycofywania i pojawiania się objawów związane jest z właściwym bądź niewłaściwym przemieszczaniem się jądra miażdżystego.


METODA MC KENZIEGO

  • jego przemieszczanie się może być wywołane poprzez określone ruchy powtarzalne lub pozycje statyczne, gdy zachowana jest ciągłość zewnętrznej ściany pierścienia włóknistego, a więc gdy nie uległ uszkodzeniu system hydrostatyczny dysku.

  • to przemieszczanie się jądra miażdżystego wraz z ruchami i pozycjami dwóch sąsiednich kręgów nazwano wewnątrzdyskowym modelem dynamicznym

 
Zadaniem badającego protokółem McKenziego jest:

  • określenie, czy ból jest dyskopochodny.

  • identyfikacja poziomu, z którego pochodzi ból.

  • określenie, czy zachowana jest ciągłość pierścienia włóknistego.

  • określenie umiejscowienia i kształtu wewnątrzdyskowego pęknięcia pierścienia.

METODA MC KENZIEGO

  • nadrzędnym jednak celem metody jest ograniczenie liczby nawrotów realizowane poprzez

  • szczegółową edukację pacjenta

  • poprzez wyzwolenie w pacjencie akceptacji przejęcia odpowiedzialności za leczenie na niego samego.

METODA MC KENZIEGO

  • nadrzędnym celem jest zabezpieczenie pacjenta przed nawrotami.

  • edukacja pacjenta i uniezależnienia od profesjonalistów.

  • system, w którym w terapii wykorzystuje się czynniki mechaniczne generowane siłami samego pacjenta

KORZYŚCI

  • precyzja diagnostyczna dająca możliwość szybkiej selekcji pacjentów na tych, których ból ma tło mechaniczne i tych których podejrzewamy o tło niemechaniczne.

  • precyzyjne, indywidualne podejście do terapii zależne od rodzaju mechanicznego zespołu bólowego oparte w pierwszej kolejności na odpowiednio dobranym ćwiczeniu ( nie zestaw ćwiczeń równy dla wszystkich ! )- wysoki poziom bezpieczeństwa metody

KORZYŚCI

  • niskie koszty diagnostyki i leczenia

  • zmniejszenie ilości drogich badań diagnostycznych,

  • generowanie niezależności pacjentów, ich edukacja jako główny aspekt profilaktyki

  • unikanie leczenia farmakologicznego (leczenie objawowe) i niestosowanie fizykoterapii

  • zmniejszenie nawrotów do 20-30% (nie ma nawrotu - nie ma konieczności badań diagnostycznych, konieczności leczenia, nie ma absencji chorobowej.

Metoda McKenzie - Badanie, Leczenie, Profilaktyka.

  • metoda McKenzie jest to oparta na dowodach naukowych (evidence-based):

DOWODY NAUKOWE

  • metoda  biomechanicznego badania i leczenia (Mechanical Diagnosis and Therapy® - MDT) zaburzeń mechaniki kręgosłupa,

  • zespołów bólowych, oraz schorzeń stawów obwodowych i kończyn, spowodowanych zaburzeniem mechaniki.

Metoda McKenziego jest metodą fizjoterapeutyczną.

  • jednym z częstszych wskazań do stosowania metody McKenziego jest dyskopatia (zarówno w stanie ostrym jak i przewlekłym) - zespół derangement w/g McKenziego.

  • Metoda sprawdza się także w innych zaburzeniach mechaniki - zespół dysfunkcyjny i posturalny w/g McKenziego.

Metoda McKenziego

  • metoda zawiera część diagnostyczną i terapeutyczną.

  • po ustąpieniu objawów - koncentruje się na profilaktyce.

  • wartość diagnostyczna metody McKenziego została w pełni potwierdzona, licznymi badaniami naukowymi (*).

Metoda McKenziego

  • ze względu na wysoką skuteczność i powtarzalność wyników części diagnostycznej metody McKenziego, jej stosowanie jako pierwszej, wydaje się być celowe dla określenia przyczyn dolegliwości.


Metoda McKenziego

  • metoda Mckenziego sprawdza się w sytuacjach, w których inne metody fizjoterapeutyczne nie mają zbyt wiele do zaoferowania - np.: kręcz karku (mogą wystąpić w przebiegu dyskopatii).

Metoda McKenziego

  • istotą metody jest to, że pozwala ona wielu pacjentom, samodzielnie, po odpowiednim wyedukowaniu, radzić sobie z bólem.

  • celem nadrzędnym jest zabezpieczenie pacjenta przed nawrotem dolegliwości.

Metoda McKenziego

  • w terapii według metody McKenziego, wykorzystuje się czynniki mechaniczne generowane siłami samego pacjenta, jak i szeroką gamę technik manualnych.


Ćwiczenia

Ćwiczenia

Ćwiczenia

Kiedy i jak stosuje się metodę McKenziego. 

  • terapia według metody McKenziego bazuje na stosowaniu środków mechanicznych: ćwiczenia, odpowiednio dobrana pozycja statyczna, Terapia Manualna, które wpływają na poprawę mechaniki kręgosłupa lub stawów i tkanek okołostawowych kończyn. 

Metoda McKenziego

  • większość zespołów bólowych kręgosłupa ma tło mechaniczne (spowodowane jest zaburzeniami mechaniki kręgosłupa np.: dyskopatia) i nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego.

Wskazaniem do leczenia operacyjnego są m.in.:

  • przerwanie ciągłości pierścienia włóknistego wraz z objawami neurologicznymi,

  • narastające niedowłady,

  • zaburzenie czynności zwieraczy,

  • objawy wiotkości kończyn dolnych wraz ze znieczuleniem okolicy krocza i wewnętrznej strony ud (zespół ucisku ogona końskiego),

Wskazaniem do leczenia operacyjnego są m.in.:

  • postępujący kręgozmyk (spondylolisteza),

  • bardzo często nawracające, wielokrotne, epizody bólowe (powracające np. co 2 tygodnie),

  • dolegliwości utrzymujące się dłużej niż 3 miesiące pod warunkiem prowadzenia w tym czasie specjalistycznego usprawniania (!).


Metoda McKenziego

  • długotrwałe utrzymywanie się dolegliwości, bez zastosowania w tym czasie specjalistycznych metod usprawniania takich jest metoda McKenziego w połączeniu z technikami z zakresu Terapii Manualnej, nie powinno być wystarczającym wskazaniem do wykonania operacji.


Metoda McKenziego

  • uporczywe stosowanie leków (przedłużające się po za fazę ostrą), oraz podstawowych zabiegów fizykalnych (sollux, laser, interdyn...), bez jednoczesnego stosowania specjalistycznych metod usprawniania opartych o bodźce mechaniczne, uznaje się obecnie za postępowanie niewłaściwe(*).

Metoda McKenziego

  • niewłaściwe postępowanie może przyczynić się do progresji dyskopatii.

  • obecnie w Niemczech uważa się, że około 30% progresji dyskopatii spowodowane jest niewłaściwie przeprowadzoną terapią namulaną.

  • w Polsce do takiej progresji przyczynia się także leczenie oparte wyłącznie o farmakoterapię


Metoda McKenziego

  • ból kręgosłupa może być spowodowany przez nagłe dynamiczne, bądź długotrwałe statyczne przeciążenie.

  • po wykluczeniu przeciwwskazań (podczas badania według protokołu McKenziego), większość dolegliwości bólowych kręgosłupa, kwalifikuje się do leczenia według założeń metody McKenziego - z wykorzystaniem bodźców mechanicznych.

Metoda McKenziego

  • w wielu dolegliwościach bólowych, w obrębie stwów obwodowych i kończyn (schorzenia mięśniowo - szkieletowe), także o charakterze przewlekłym, odpowiednio aplikowany bodziec mechaniczny - odpowiednio dobrane i wykonane ćwiczenie - usprawnia, lub umożliwia, prawidłowy przebieg procesów gojenia, przyczyniając się do szybszego ustępowania dolegliwości.

Metoda McKenziego

  • zasady metody McKenziego, dotyczące lokalizacji generatora bólu oraz doboru właściwego bodźca mechanicznego, wykorzystywane do badania i leczenia bólów kręgosłupa spowodowanych zaburzeniami mechaniki, stosuje się, z bardzo dobrym efektem, w leczeniu zespołów bólowych stawów i tkanek okołostawowych w obrębie kończyn.

Celem leczenia w metodzie Mckenziego

  • jest nie tylko ograniczenie lub zlikwidowanie objawów bólowych, ale przywrócenie możliwie pełnej funkcji strukturom generującym ból, oraz zabezpieczenie przed nawrotami dolegliwości.

  • u pacjentów leczonych zgodnie z zasadami metody McKenziego, odsetek pacjentów z nawrotem dolegliwości, jest zdecydowanie mniejszy, niż u Pacjentów, u których stosowano inne metody leczenia oparte na dozowaniu bodźców mechanicznych.


Celem leczenia w metodzie Mckenziego

  • precyzyjną selekcję pacjentów do usprawniania metodą McKenziego zapewnia jej część diagnostyczna.

  • tylko ci z pacjentów, u których stwierdza się charakterystyczną zmienność objawów (np.: centralizacja), kwalifikowani są do dalszego leczenia zgodnie z algorytmem McKenziego.


Celem leczenia w metodzie Mckenziego

  • u niewielkiej grupy pacjentów, charakter zmian w narządzie ruchu, nakazuje zastosowanie innych metod leczenia (w tym leczenia operacyjnego).

  • część diagnostyczna Metody Mckenziego, pozwala z dużą trafnością, na wyodrębnienie tych Pacjentów.

CENTRALIZACJA

DYSKOPATIA

Na czym polega działanie Fizjoterapeuty.

  • przed podjęciem leczenia, fizjoterapeuta przeprowadza u pacjenta dokładny wywiad, dotyczący:

  • ewentualnych czynników sprawczych,

  • czynników mogących przyczyniać się do pogorszenia, przebiegu choroby,

  • dotychczasowego leczenia,

  • a także, ocenę postawy,

  • ocenę objawów neurologicznych,

  • a następnie badanie funkcjonalne, które polega na wykonaniu testu powtarzanymi ruchami.

Na czym polega działanie Fizjoterapeuty

  • w badaniu funkcjonalnym ocenie podlega zmienność objawów.

  • uzyskane w ten sposób informacje pozwalają, według zaproponowanego przez McKenziego algorytmu, na ustalenie zasadności stosowania metody mechanicznej w leczeniu aktualnych dolegliwości, przyczyny dolegliwości, rodzaju i stopnia zaawansowania zaburzeń mechaniki, oraz dobranie właściwego dla danego Pacjenta sposobu postępowania.

Na czym polega działanie Fizjoterapeuty

  • wykonywanie przez pacjenta zaleconych ruchów w różnych pozycjach, z jednoczesnym relacjonowaniem fizjoterapeucie zmian natężenia i lokalizacji bólu, pozwala na dobranie odpowiedniego ćwiczenia, w ściśle określonej płaszczyźnie.

ĆWICZENIA

ĆWICZENIA

Badanie

  • druga część badania polega na wykonaniu pojedynczych a następnie wielokrotnych (1x, 2x, 5x, 10x) powtórzeń ruchów w różnych kierunkach i różnych pozycjach wyjściowych

  • test ten pozwala określić kierunki w których występuje ograniczenie dolegliwości oraz w których pojedyncze lub powtarzane ruchy powodują zmianę dolegliwości pacjenta oraz umożliwia ustalenie lokalizacji dysfunkcji lub zmiany patologicznej

Kiedy stosuje się metodę

  • bóle krzyża

  • bóle karku

  • lumbago

  • dyskopatia

  • rwa kulszowa

  • rwa ramienna


Metoda rozróżnia trzy zespoły bólowe kręgosłupa pochodzenia mechanicznego

Zespół posturalny

  • wynika z przyjmowania nieprawidłowych pozycji, postawy ciała (przeciążenie nie zmienionych patologicznie tkanek miękkich)

  • zmiana pozycji zmniejsza objawy bólowe

Metoda rozróżnia trzy zespoły bólowe kręgosłupa pochodzenia mechanicznego

Zespół dysfunkcyjny

  • wynika z wieloletnich nawyków nieprawidłowej postawy ciała jak i przebytych urazach, zmianach zwyrodnieniowych, wcześniejszych przemieszczeniach jądra miażdżystego

  • dochodzi do przeciążenia zmienionych patologicznie tkanek miękkich i do ograniczenia ruchomości

  • ból pojawia się jedynie w końcowej fazie ruchu


Metoda rozróżnia trzy zespoły bólowe kręgosłupa pochodzenia mechanicznego

  • zespół zaburzeń strukturalnych

  • charakteryzuje się trwałymi zmianami napięć w obrębie krążka międzykręgowego i w obrębie trzonów kręgowych, miękkich tkanek okołokręgosłupowych

  • mogą wystąpić deformacje takie jak pogłębiona kifoza, skolioza

W zespole zaburzeń strukturalnych wyróżnia się trzy okresy:

  • I ostre dolegliwości bólowe (pierwszy tydzień)

  • II nawracające dolegliwości bólowe (2-7 tygodnia)

  • III ból przewlekły (powyżej 7 tygodnia)

Zaburzenia strukturalne:

  • Zespół nr 1 - ból centralny symetryczny

  • Zespół nr 2 - ból centralny symetryczny z ograniczeniem lordozy, przymusowa kifoza

  • Zespół nr 3 – ból asymetryczny z promieniowanie do kończyny górnej lub dolnej, nie przekraczający poziomu łokcia lub kolana

  • Zespół nr 4– ból asymetryczny do poziomu kolana lub łokcia z dekompensacją (przymusowym bocznym ustawieniem)

  • Zespół nr5– ból asymetryczny promieniujący poniżej kolana lub łokcia

  • Zespół nr6– ból asymetryczny poniżej kolana lub łokcia

  • Zespół nr7– ból asymetryczny lub symetryczny do pośladków lub ud, pogłębiona lordoza na skutek przedniego przesunięcia jądra miażdżystego



Pojęcia stosowane w tej metodzie

  • Fenomen centralizacji – powrót objawów bólowych z obwodu do centrum na skutek repozycji dysku w swoje miejsce

  • Peryferyzacja - wędrowanie bólu na obwód związany z patologią ustawienia krążka międzykręgowego

Mechanizm powstawania patologii:

  • dziennie średnio wykonujemy 400 zgięć kręgosłupa


  • wskutek tego dysk dostosowuje się do kształtów partnerów kości


  • podczas wykonywania ruchów wyprostnych tylne części trzonów danego segmentu ruchowego zbliżają się do siebie, zwiększając ciśnienie wewnątrz krążka międzykręgowegopo stronie tylnej


Mechanizm powstawania patologii:

  • powoduje to przodoprzesuniecia jądra miażdżystego z rozciągnięciem wewnętrznych warstw przedniej części pierścienia włóknistego


  • podczas wykonywania ruchów zgięcia obserwuje się analogiczne mechanizmy tylko w odwrotnym kierunku przesunięcia jądra (tyłoprzesunięcie)


I wypuklina

  • wysunięcie się części dysku bez przerwania się części włóknistej

II Protruzja

  • przepuklina – brak pełnego uszkodzenia pierścienia włóknistego

III Ekskruzja

  • przerwanie ciągłości pierścienia

IV Sekwestracja

  • oddzielenie części jądra miażdżystego od reszty

Terapia

  • wykorzystuje się ruchy odwracające mechanizm wywołujący dolegliwości bólowe tzn. w procesach patologicznych charakteryzujących się tyłoprzemieszczeniem jądra miażdżystego stosuje się ćwiczenia wykorzystujące przeprost a w przodopszemieszczeniach wykorzystuje się ćwiczenia bazujące na zgięciach kręgosłupa

W zespole zaburzeń posturalnych:

  • stosuje się właściwe ustawienie np. odcinka lędźwiowego w pozycji lordotyzującej uzyskuje się dzięki czynnemu napięciu mięśni antygrawitacyjnych, lub dzięki zastosowaniu wałka lędźwiowego – biernie utrzymującego wygięcie w tym odcinku


  • zniesienie objawów bólowych od 5 do 6 dni

W zespole zaburzeń funkcjonalnych i strukturalnych

  • Ćwiczenia stosuje się w odpowiedniej sekwencji:

  • Dla odcinka lędźwiowego

  • Leżenie przodem

  • Leżenie przodem w wyproście kręgosłupa

  • Wyprost kręgosłupa w leżeniu przodem

  • Wyprost kręgosłupa w leżeniu przodem z stabilizacją obręczy miednicznej pasem lub ręką fizjoterapeuty

  • Podtrzymywane wyprosty



Dla odcinka lędźwiowego
c.d.

6.Wyprost kręgosłupa w pozycji siedzącej

7. Mobilizacja w przeproście

8. Manipulacja w przeproście

9. Mobilizacja rotacyjna w przeproście

10. Manipulacja rotacyjna w przeproście

11. Zgięcie kręgosłupa w leżeniu tyłem

12. Zgięcie w pozycji stojącej

13.zgięcie w staniu z oparciem jednej kończyny dolnej na krześle (noga zgięta pod katem 90 w stawie biodrowym i kolanowym)


Dla odcinka lędźwiowego
c.d.

14. Korekcja przesunięcia bocznego kręgosłupa

15. Mobilizacja w zgięciu

16. Manipulacja w zgięciu

17.Manipulacja rotacyjna w zgięciu.

Dla odcinka szyjnego:

  • Płaszczyzna strzałkowa

  • Korekta pacjenta – podczas tego można nasilić ból (ucisk wysuniętego jądra może boleć) repozycja dysku

  • Retrakcja szyi

  • Retrakcja szyi z dociskiem – ruch czynny, ostatnia faza z dociśnięciem

  • Retrakcja z dociskiem terapeuty (retrakcja dla dolnego odcinka kręgosłupa jest ruchem do wyprostu a górnego do zgięcia

Dla odcinka szyjnego c. d.:

5. Retrakcja leżąc na plecach

6. Retrakcja leząc z dociskiem fizjoterapeuty

7. Retrakcja z przerostem na siedząco

8. Retrakcja z przeprostem leżąc

9. Trakcja, retrakcja przeprost na leżąco

10. Moblilizacja do przeprostu


Dla odcinka szyjnego c. d.:

  • Płaszczyzna czołowa

11. Skłon do boku w kierunku bólu na siedząco

12. Skłon do boku w kierunku bólu na leżąco

13. Skręt głowy w kierunku bólu (do granicy bólu)

Odbarczajaco - skłon od bólu, zgięcie głowy

W sytuacji ograniczenia ruchu
wyprostu stosuje się:

1.Wyprost kręgosłupa w leżeniu przodem

2.Wyprost kręgosłupa w leżeniu przodem z stabilizacją obręczy miednicznej pasem lub ręką fizjoterapeuty

3.Wyprost kręgosłupa w pozycji stojącej

4.Mobilizacje w wyproście



W sytuacji ograniczenia ruchu zgięcia stosuje się:

  • Zgięcie kręgosłupa w leżeniu tyłem

  • Zgięcia w pozycji stojącej

  • Mobilizacje rotacyjne w zgięciu


Powtarzanie od 10-15 co godzinę, leczenie ok. 6 tyg.

W I okresie ostrym przy tyłoprzemieszczeniu jądra stosuje się:


  • Leżenie przodem

  • Zastosowanie wałka od brzuch

  • Stopniowo włączać ćw. wyprostne

  • Unikać pozycji zgięciowch

Powtarzanie 5-6 serii po 10 powtórzeń

I Zespół zaburzeń strukturalnych (ból centralny, symetryczny) stosuje się:

  • Leżenie przodem ok. 5 min

  • Leżenie przodem w wyproście kręgosłupa ok. 5 min

  • Wyprost w leżeniu przodem 10 powtórzeń w serii 2-6


Jeśli objawy nie mijają:

  • Mobilizacje wyprostne

  • Mobilizacje rotacyjna w przeproście

  • Manipulacja w wyproście

II zespół zaburzeń strukturalnych (ból centralny, symetryczny z ograniczeniem lordozy, przymusowa kifoza) stosuje się:


  • Ułożenie pacjenta w pozycji leżenia tyłem ale w ustawieniu zgięciowym, podkładając pod brzuch wałek, klin (całkowita pozycja leżenia przodem przeciwwskazana)


  • Stopniowo zmniejszanie zgięcia kręgosłupa aż do momentu gdy pacjent potrafi przyjąć pozycję leżenia przodem (zmiana II zespołu ma I – dalsze postępowanie zmniejszania tyłoprzemieszczania odbywa się tak jak w I

W III zespole zaburzeń strukturalnych stosuje się:

1.Podobnie jak w I jeśli nie pojawi się objaw centralizacji

2.wyprost kręgosłupa w leżeniu asymetrycznym, z przesunięciem miednicy w stronę niebolesną

3. Gdy ból będzie odczuwany w okolicy kręgosłupa to grupę traktujemy jak I

W IV zespole zaburzeń strukturalnych stosuje się:

  • Usprawnianie jest trudniejsze gdyż charakteryzuje się reflektorycznym bocznym skrzywieniem kręgosłupa co zmniejsza efekt ćwiczeń wyprostnych


  • Początkowo trzeba uzyskać symetrię kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej stosując przesunięcia boczne kręgosłupa w pozycji stojącej

W V zespole zaburzeń strukturalnych:

  • Początkowo leczona jak w zespole I i III jeśli dojdzie do pogorszenia przekształca się w IV


  • Stosuje się wyciąg o charakterze trakcyjnym


  • Często zabieg operacyjny

W VI zespole zaburzeń strukturalnych stosuje się:

1. Korekcję przodoprzesuniecia jądra miażdżystego uzyskuje się przez zgięcie kręgosłupa w leżeniu tyłem oraz w staniu dodatkowo stosuje się mobilizacje i manipulacje w zgięciu

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ



PROPRIOCEPTIVE NEUROMUSCULAR FACILITATION

P- PEOPLE

N – NEED

F – FUN

PROPRIOCEPTIVE NEUROMUSCULAR FACILITATION

  • P - PRIOPRIOCEPTYWNE – STYMULUJĄCE RECEPTORY CIAŁA

  • N- NERWOWO-MIĘŚNIOWE – AKTYWIZUJĄCE STRUKTURY NERWOWO-MIĘŚNIOWE

  • F- FACILITACJA – UŁATWIANIE, POMOC, TOROWANIE.

KONCEPCJA PNF

- Filozofia pnf

- Zasady główne

- Techniki

- Funkcje życiowe

- Praca na macie

- Nauka chodu

- Wzorce ruchowe

- Rehabilitacja ogólna

FILOZOFIA PNF

  • pozytywne nastawienie do pacjenta – motywacja

  • globalna obserwacja pacjenta

  • mobilizacja pacjenta - pozytywne rozpoczęcie zabiegu – positiv approach

  • irradiacja - over flow i wzmocnienie – reinforecement

  • uwzględnienie globalnych czynności ruchowych

FILOZOFIA PNF

  • intensywny plan ćwiczeń – ćwiczenia domowe

  • myślenie funkcjonalne – aktywność życia codziennego

  • częsta zmiana pozycji wyjściowych

  • zmiana normalnej kolejności ruchu

  • uzyskanie odpowiedzi na każdy bodziec

  • bezbolesna praca z pacjentem

ZASADY GŁÓWNE TOROWANIA (FACILITACJI) W KONCEPCJI PNF

  • kontakt manualny – chwyt lumbrykalny

  • kontakt werbalny

  • kontakt wizualny

  • opór manualny

  • trakcja

ZASADY GŁÓWNE TOROWANIA (FACILITACJI) W KONCEPCJI PNF

  • aproksymacja (kompresja) szybka i powolna

  • stretch – impuls pobudzający rozciągnięty mięsień do skurczu lub stymulujący napięty mięsień do intensywnego skurczu

  • mechanika ciała terapeuty

ZASADY GŁÓWNE TOROWANIA (FACILITACJI) W KONCEPCJI PNF

  • wzorce ruchowe – patterns

  • promieniowanie pobudzenia (irradiacja) i wzmocnienie (reinforecement)

  • timing – normalna kolejność ruchu

  • timing for emphasis – zmiana normalnej kolejności ruchu

  • sumowanie bodźców – czasowe i przestrzenne

CELEM STOSOWANIA TYCH ZASAD JEST:

  • POPRAWA WYTRZYMAŁOŚCI I ZRĘCZNOŚCI

  • STYMULACJA MOBILNOŚCI NA STABILNOŚCI (KOORDYNACJI)

  • POPRAWA STABILNOŚCI

  • POPRAWA MOBILNOŚCI





KONTAKT MANUALNY:


  • możliwość pracy z oporem

  • torowanie kierunku ruchu

  • stymulacja receptorów skóry



KONTAKT WERBALNY:

  • uspokojenie, rozluźnienie pacjenta poprzez spokojne komendy

  • stymulacja przez krótkie, wyraźne komendy

  • uświadomienie choremu oczekiwanego ruchu – przywrócenie go do codziennej funkcji



KONTAKT WERBALNY - JAK?:

  • komenda przygotowawcza – wyjaśnia ruch

  • komenda akcyjna- rozpoczyna ruch

  • komenda korekcyjna – uświadamia błędy

  • komenda kończąca - poleca rozluźnić po wykonaniu ruchu

KONTAKT WIZUALNY- WZROKOWY:

  • kontrola i korekcja ruchu przez pacjenta

  • wzmocnienie napięcia mięśniowego przez kontrolę optyczną ruchu

  • wzmocnienie napięcia mm tułowia poprzez ruch głowy

KONTAKT WIZUALNY- WZROKOWY - JAK?:

  • śledzenie ruchu

  • obserwacja mimiki pacjenta

  • terapeuta obserwuje ciało pacjenta w oczekiwaniu pożądanej irradiacji

OPÓR MANUALNY:
CELE:

  • torowanie napięcia mm i skurczu mm

  • poprawa kontroli motorycznej i stabilności

  • poprawa czucia ruchu

  • wzmocnienie mięśni agonistycznych

  • rozluźnienie mięśni antagonistycznych

  • poprawa koordynacji inter- i intramięśniowej

  • osiągnięcie optymalnej irradiacji

OPÓR MANUALNY – JAK?:

  • opór dopasowany do możliwości pacjenta

  • dawkowany przeciwko wszystkim komponentom ruchu

  • poprzedzony optymalnym rozciągnięciem mięśnia

  • dozowany intensywniej w części proksymalnej jak dystalnej

OPÓR MANUALNY – JAK?:

  • utrzymany do końca

  • opór można wykorzystywać we wszystkich rodzajach napięcia mięśniowego (izotonicznego: koncentryczny i ekscentryczny, statycznego)

  • przy skurczu statycznym opór powinien stopniowo narastać


TRAKCJA - CELE:

  • rozciągnięcie mięśni w celu przygotowania ich do napięcia i skurczu

  • torowanie wykonywania ruchów przeciwko sile ciężkości

  • zmniejszanie bólu stawowego podczas ruchu

  • oporowanie zgięciowych komponent ruchu w stawach pośrednich

  • dotyczy stawów i tkanek okołostawowych

  • łańcuchów mm w obrębie ćwiczonych obszarów ciała

APROKSYMACJA (KOMPRESJA) - CELE:

  • poprawa stabilizacji

  • torowanie odruchów równoważnych

  • stymulacja mięśni antygrawitacyjnych

  • zastąpienie działania siły grawitacji

RODZAJ APROKSYMACJI:

  • Szybka – szybki, krótki impuls stosowany w celu osiągnięcia odruchowej odpowiedzi stabilizującej

  • Powolna - powolny, długi nacisk umożliwiający zwiększenie napięcia mięśniowego

APROKSYMACJA – JAK?:

  • najpierw należy uzyskać poprawną pozycję

  • stawy poddawane aproksymacji powinny być prawidłowo ustawione

  • stosując aproksymacje daj komendę trzymaj, zostań tak

STRETCH:
STRETCH IMPULS:

  • zostaje sprowokowany przy optymalnym rozciągnięciu danej grupy mięśniowej


  • grupa która została optymalnie rozciągnięta wskazuje zwiększoną gotowość do skurczu


STRETCH:
STRETCH IMPULS:

  • taka gotowość można uzyskać nawet dla dużej grupy synergistów


  • jeśli rozciągnięcie jest dobre dochodzi nawet do zwiększenia gotowości skurczu mięśni dolnego tułowia


STRETCH REFLEX:

  • jest tłumaczony jako krótkie przeciągnięcie (tap) optymalnie rozciągniętej grupy mięśniowej, powodującej intensywniejszy skurcz

MECHANIKA CIAŁA TERAPEUTY:

  • ekonomiczna i ergonomiczna praca terapeuty

  • optymalne dozowanie oporu używając tułowia

  • optymalna współpraca pomiędzy terapeutą a pacjentem

  • pozycja w miarę możliwości zapewnia kontakt wizualny z pacjentem

MECHANIKA CIAŁA TERAPEUTY:

  • ciało terapeuty pozostaje zawsze w linii ruchu – w tej samej diagonalnej – dotyczy to ustawienia miednicy i barków terapeuty, jego ramion i rąk

  • ręce terapeuty ułożone są tak aby znajdowały się w diagonalnej ruchu

  • terapeuta wykorzystuje własny tułów do dawkowania oporu

  • pozycja pacjenta umożliwia terapeucie ergonomiczne i ekonomiczne dawkowanie oporu

DLACZEGO:

  • większa wydajność pracy terapeuty

  • lepsza koordynacja ruchów pacjenta i terapeuty

  • pewność zachowania kierunku ruchu

  • możliwość dawkowania oporu w całym zakresie ruchu

IRRADIACJA (PROMIENIOWANIE POBUDZENIA ) I WZMOCNIENIE (REINFORECEMENT)

  • pobudzenie napięcia mięśniowego

  • obniżenie napięcia mięśniowego

  • możliwość aktywizowania chorego obszaru ciała poprzez pracę silniejszymi odcinkami ciała lub mięśni w jednym łańcuchu kinematycznym pacjenta.

NORMAL TIMING (NORMALNA KOLEJNOŚĆ RUCHU)

  • ekonomiczna i funkcjonalna nauka ruchu

  • optymalna koordynacja ruchu

  • wraz z rozwojem psycho-motorycznym poprawia się coraz bardziej kontrola dystalna

  • ruch u dorosłego zdrowego człowieka rozpoczyna się od części dystalnej i przebiega w kierunku proksymalnym kończyny z utrzymaniem stabilnego tułowia

 
TIMING FOR EMPHASIS (ZMIANA NORMALNEJ KOLEJNOŚCI RUCHU):

  • w celach terapeutycznych możliwa jest zmiana normalnego przebiegu ruchu, poprzez:

  • zatrzymanie w pracy statycznej wszystkich ruchów wzorca z wyjątkiem tego, który jest osłabiony i ma być podkreślony

  • poprzez oporowanie izometrycznej pracy mięśni lub zatrzymanie silniejszego elementu wzorca, podczas ćwiczeń słabszych mięśni

PRZYKŁAD 1:

  • ruch wyprostu ręki może być ćwiczony na początku dowolnego wzorca ruchowego zawierającego tę komponentę ruchu z zastosowaniem technik, podczas gdy wszystkie inne elementy tego wzorca są ustabilizowane (skurcz statyczny)

PRZYKŁAD 2:

  • praca osłabionych rotatorów zewnętrznych stawu biodrowego może być specjalnie podkreślona we wzorcu ruchowym kończyny dolnej zatrzymanej w pozycji, w której inne mięśnie pracujące w tym wzorcu mają największą siłę w pracy statycznej

PRZYKŁAD 3:

  • zgięcie stawu łokciowego z supinacją może być ćwiczone w dowolnym wzorcu ruchowym kończyny górnej ze zgięciem łokcia, gdy kończynę tę zatrzymamy w pozycji, w której mięśnie łopatki, ramienia i ręki pracują optymalnie w skurczu statycznym

WZORCE RUCHOWE (PATTERNS)

  • wiele codziennych aktywności ruchowych odbywa się w płaszczyznach skośnych, diagonalnie

  • mózg ludzki myśli w utartych wzorcach ruchowych, nie rozróżnia poszczególnych mięśni

  • większa efektywność kompleksowego ruchu

  • ekonomia energii i zasobów siły

  • element rotacji podczas ruchu wydajnie zwiększa ekonomię ruchu

WZORCE WYKORZYSTYWANE W KONCEPCJI PNF:

  • łopatki i miednicy (+ich kombinacje)

  • kończyn górnych – ipsilateralnie, bilateralnie symetrycznie i asymetrycznie, reciprokalne – naprzemienne

  • kończyn dolnych - ipsilateralnie, bilateralnie symetrycznie i asymetrycznie, reciprokalne – naprzemienne

WZORCE WYKORZYSTYWANE W KONCEPCJI PNF:

  • głowy i szyi

  • tułowia: chopping i lifting

  • torowanie ruchów mimicznych twarzy

  • torowanie funkcji życiowych :oddychanie połykanie




WZORCE RUCHOWE ŁOPATKI I MIEDNICY:

  • elewacja przednia – godz. 1 lub 11

  • depresja tylna – godz. 7 lub 5

  • elewacja tylna – godz. 11 lub 1

  • depresja przednia - godz. 5 lub 7

WZORCE RUCHOWE KOŃCZYNY GÓRNEJ :

  • zgięcie przywiedzenie i rotacja zewnętrzna

  • wyprost odwiedzenie i rotacja wewnętrzna

  • zgięcie odwiedzenie i rotacja zewnętrzna

  • wyprost przywiedzenie rotacja wewnętrzna













WZORCE RUCHOWE DLA KOŃCZYNY DOLNEJ:

  • zgięcie przywiedzenie i rotacja zewnętrzna

  • wyprost odwiedzenie i rotacja wewnętrzna

  • wyprost przywiedzenie i rotacja zewnętrzna

  • zgięcie odwiedzenie i rotacja wewnętrzna





WZORCE RUCHOWE GŁOWY I SZYI:

  • ruchy głowy i odcinka szyjnego kręgosłupa pełnią istotną rolę podczas wykonywania czynności dnia codziennego

  • wypost zgięcie boczne w prawo i rotacja w prawo

  • wyprost zgięcie boczne w lewo i rotacja w lewo

  • zgięcie , zgięcie boczne w prawo rotacja w prawo

  • zgięcie, zgięcie boczne, rotacja w lewo

WZORCE RUCHOWE GŁOWY I SZYI

  • celem jest:

  • dobra możliwość irradiacji dla tułowia i innych części ciała,

  • zwiększenie zakresu ruchu kręgosłupa szyjnego i piersiowego,

  • poprawa stabilności kręgosłupa szyjnego,

  • obniżenie napięcia mięśniowego i bólu,

  • możliwość kontrolowania wzrokiem wykonywanych czynności,






WZORCE RUCHOWE DLA TUŁOWIA
LIFTING:

  • jest to wzorzec w kierunku wyprostu mający na celu mobilizację i wzmocnienie górnego tułowia

  • stanowi kombinację bilateralnych asymetrycznych wzorców ruchowych kończyn górnych i wzorca głowy


WZORCE RUCHOWE DLA TUŁOWIA
LIFTING:

  • ramię wiodące: zgięcie, odwiedzenie, rotacja zewnętrzna

  • ramię pomocnicze: zgięcie, przywiedzenie, rotacja zewnętrzna

  • głowa: wyprost, zgięcie boczne, rotacja

POZYCJE WYJŚCIOWE DO LIFTINGU:

  • siad

  • leżenie tyłem

  • leżenie przodem

  • pozycja stojąca

  • ramie wiodące prawe, ramie pomocnicze lewe.



CHOPING:

  • jest to wzorzec mający na celu mobilizację i wzmocnienie dolnego tułowia

  • stanowi kombinację bilateralnych asymetrycznych wzorców kończyn górnych i wzorca głowy

  • ramie wiodące: wyprost, odwiedzenie, rotacja wew.

  • ramie pomocnicze: wyprost, przywiedzenie, rotacja wew.

  • głowa: zgięcie, zgięcie boczne, rotacja w kierunku zgięcia bocznego

POZYCJE WYJŚCIOWE DO CHOPINGU:

  • siad,

  • leżenie tyłem













FAZA KONTROLI MOTORYCZNEJ

  • MOBILNOŚĆ

  • STABILNOŚĆ

  • MOBILNOŚĆ NA STABILNOŚCI

  • ZRĘCZNOŚC

TECHNIKI STOSOWANE W KONCEPCJI PNF
CELE:

  • Torowanie funkcjonalnego ruchu

  • Wzmocnienie mięśni

  • Regulacja napięcia mięśniowego

  • Rozluźnienie mięśni

  • Zwiększanie zakresu ruchu

  • Redukcja bólu

  • Poprawa wytrzymałości mięśni

PODZIAŁ TECHNIK
TECHNIKI AGONISTYCZNE – PRACA TYLKO Z AGONISTĄ

  • Rytmiczne pobudzanie ruchu

  • Kombinacja skurczów izotonicznych

  • Odtwarzanie ruchu

  • Techniki wykorzystujące zasadę główną Stretch (ponawiany Stretch na początku ruchu, ponawiany Stretch w trakcie ruchu)

TECHNIKI ANTAGONISTYCZNE – PRACA Z AGONISTĄ I ANTAGONISTĄ

  • dynamiczna zwrotność ciągła

  • stabilizacja zwrotna

  • rytmiczna stabilizacja

TECHNIKI ROZLUŹNIAJACE

  • trzymaj rozluźnij

  • napnij rozluźnij

RYTMICZNE POBUDZANIE RUCHU

  • technika agonistyczna, przeprowadzana rytmicznie, w pełnym zakresie ruchu,
    w czterech fazach

1. biernie - z mentalnym udziałem pacjenta

2. ruch wspomagany – pacjent pomaga terapeucie

3. z oporem

4.pacjent wykonuje samodzielnie ruch

CELE:

  • pomoc w rozpoczęciu ruchu, nauka i automatyzacja ruchu

  • regulacja tempa i rytmu

  • regulacja napięcia mięśniowego

  • zwiększenie zakresu ruchu

  • rozluźnianie

WYKONANIE:

  • rytm i tempo ustala terapeuta

  • w fazie biernej – demonstracja ruchu z komendą rozluźnij się, pozwól się poruszyć, czuj ruch

  • w fazie ruchu wspomaganego – pacjent jest zachęcany do współpracy – ruszaj ze mną, pomóż mi

  • w fazie z oporem – pracuj przeciwko mojemu oporowi

  • w fazie samodzielnej – pacjent sam wykonuje ruch

  • ruch jest wykonywany tylko w jednym kierunku

KOMBINACJA SKURCZÓW IZOTONICZNYCH

  • technika agonistyczna wykorzystująca w różnych fazach jednego ruchu, pracę dynamiczną (kurcz koncentryczny i ekscentryczny) oraz statyczną mięśni

CELE:

  • poprawa koordynacji

  • poprawa wytrzymałości i siły

  • funkcjonalny trening ekscentrycznej kontroli ruchu

WYKONANIE:

  • dynamiczne koncentryczne i ekscentryczne oraz statyczne formy napięcia mięśniowego

  • technika ta może być wykorzystywana bez międzyczasowego rozluźnienia

  • przy zmianie form napięć mięśniowych nie następuje zmiana chwytu

  • praca ekscentryczna jest łatwiejsza po uprzedniej pracy koncentrycznej

ODTWARZANIE RUCHU:

  • technika agonistyczna ucząca odtwarzania pokazanego ułożenia ciała lub stawu w ułożeniu funkcjonalnym

CELE:

  • samodzielne odtwarzanie pozycji

  • ułatwianie ruchów stosowanych przy wykonywany czynności dnia codziennego

  • poprawa czucia głębokiego

WYKONANIE:

  • terapeuta wykonuje ruch bierny lub z pomocą pacjenta

  • poprzez optymalny opór statyczny zastosowany w wybranej pozycji zostaje pacjentowi uświadomiona pozycja

  • pacjent następnie sam stara się odnaleźć tę pozycję

PONAWIANY STRETCH POCZĄTKOWY

  • technika agonistyczna w której rozciągnięta optymalnie w pozycji wyjściowej grupa mięśniowa otrzymuje od terapeuty dodatkowe bodźce rozciągające w postaci krótkiego, szybkiego przeciągnięcia

CELE:

  • torowanie rozpoczęcia ruchu

  • rekrutacja jak największej liczby jednostek motorycznych

  • wzmacnianie trenowanej grupy mięśni

  • zapobieganie zmęczeniu mięsni

WYKONANIE:

  • bierne rozciągniecie wszystkich mięśni agonistycznych

  • krótkie szybkie przeciągniecie w kierunku dalszego rozciągnięcia mięśni agonistycznych z komendą ciągnij w górę

  • po uzyskaniu odpowiedzi w postaci skurczu natychmiast należy zastosować optymalny opór manualny

PRZECIWSKAZANIA:

  • niestabilność stawowa

  • osteoporoza, niestabilność kostna

  • uszkodzenie mięśni lub ścięgien

  • choroby skóry

  • wzorce głowy

PONAWIANY STRETCH PODCZAS RUCHU

  • technika agonistyczna w której pracująca grupa mięśni otrzymuje od terapeuty dodatkowe bodźce rozciągające w postaci krótkich szybkich impulsów w kierunku przeciwnym do wykonywanego ruchu

CELE:

  • wzmocnienie pracującej grupy mięśniowej

  • poprawa zakresu ruchu

  • zapobieganie zmęczeniu mięśni

  • pomoc pacjentowi w odnalezieniu prawidłowego kierunku ruchu

WYKONANIE:

  • ruch pacjenta przeciwko optymalnemu oporowi dawkowanemu

  • w momencie w którym terapeuta poczuje że napięcie mięśniowe słabnie należy zastosować dodatkowy impuls przeciwko wszystkim komponentom danego wzorca

  • terapeuta cały czas utrzymuje optymalny opór manualny


DYNAMICZNA ZWROTNOŚĆ CIAGŁA:

  • występuje tu naprzemienna praca koncentryczna agonistów i antagonistów bez międzyczasowego rozluźniania

CELE:

  • poprawa koordynacji mięśniowej

  • zwiększenie siły i wytrzymałości

  • zwiększenie zakresu ruchu

  • regulacja napięcia mięśniowego

WYKONANIE:

  • pracę rozpoczynamy w silniejszym wzorcu

  • zmiana kierunku następuje bez utraty napięcia mięśniowego

  • każdej zmianie może towarzyszyć wzrost intensywności oporu manualnego, a także modyfikacja tempa i zakresu ruchu

  • technikę kończymy w słabszym wzorcu

STABILIZACJA ZWROTNA

  • technika zmienna, mająca na celu stabilizację pozycji pacjenta

CEL:

  • poprawa stabilności pozycji i równowagi

  • zwiększenie siły mięśni

WYKONANIE:

  • technikę rozpoczynamy w silniejszym wzorcu

  • zmiana na wzorzec antagonistyczny następuje bez utraty napięcia mięśniowego

  • opór może wzrastać przy każdej zmianie kierunku

  • technikę kończymy w słabszym wzorcu

RYTMICZNA STABILIZACJA:

  • pacjent pracuje przeciwko oporowi terapeuty bez intencji ruchu

CEL:

  • redukcja bólu

  • poprawa stabilności i równowagi

  • wzmocnienie pracujących grup mięśniowych

WYKONANIE:

  • znajdujemy w przebiegu wzorca najmniej bolesną pozycję

  • dostosowujemy chwyt tak, aby umożliwiał stosowanie oporu w obu kierunkach wzorca

  • w mniej bolesnym lub silniejszym kierunku rozpoczynamy dawkowanie statycznego oporu manualnego dostosowanego do możliwości pacjenta

  • kierunek oporu zmieniamy kilkakrotnie


NAPNIJ – ROZLUŹNIJ

  • technika rozluźniająca której zadaniem jest poprawa zakresu ruchu przez dynamiczne napięcie przykurczonych mięśni antagonistycznych

CEL:

  • rozluźnienie przykurczonych mięśni antagonistycznych w celu ułatwienia pracy agonistów

  • poprawa biernego i czynnego zakresu ruchu

WYKONANIE:

  • część ciał lub staw musza aktywnie lub przeciwko optymalnemu oporowi osiągnąć maksymalny zakres ruchu

  • terapeuta zmienia swój chwyt, polecając pacjentowi napięcie mięśni w kierunku antagonistycznym – w przypadku tej techniki może dojść do niewielkiego ruchu ponieważ komendą jest ciągnij

  • po kilku sekundach napięcia pacjent i terapeuta całkowicie rozluźniają się


WYKONANIE:

  • następuje aktywny lub operowany ruch zwiększający zakres ruchu w kierunku antagonistycznym.

  • Przy braku takiej możliwości ruch jest wykonywany pasywnie

  • W nowo osiągniętej pozycji powtarzamy technikę konsekwentnie doprowadzając do zmęczenia mięśni antagonistycznych

  • Technikę powtarzamy dopóki nie zaobserwujemy przyrostu zakresu ruchu.


TRZYMAJ – ROZLUŹNIJ

  • Technika rozluźniająca wykorzystująca fenomen rozluźnienia mięśni po ich napięciu, stosowania do terapii pacjentów z bólem

  • W tym celu wykorzystuje się statyczne napięcie bolesnych i przykurczonych mięśni


CEL:

  • Redukcja bólu

  • Zwiększenie biernego i aktywnego zakresu ruchu

  • Rozluźnienie

WYKONANIE:

  • Pacjent przyjmuje wygodną pozycję

  • Bolesna kończyna lub staw porusza się aktywnie przeciwko optymalnemu oporowi w kierunku pozycji, w której pojawił się ból

  • Terapeuta zmienia chwyt, poleca statycznie napiąć bolesne lub przykurczone mięśnie

  • Komenda trzymaj, można zastosować trakcję lub aproksymację

WYKONANIE:

  • Opór utrzymać do zmęczenia mięśni

  • Rozluźnienie terapeuty i pacjenta

  • Pacjent próbuje aktywnie lub przeciwko kierunkowemu oporowi poruszać kończyną powiększając zakres ruchu

  • W przypadku niemożności uzyskania aktywnej pracy mięśni terapeuta delikatnie zwiększa pasywnie zakres ruchu z aprobatą i współdziałaniem pacjenta









Współpraca

Wczytywanie...