Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Giełda, indeksy giełdowe, funkcje, Instrumenty notowane na GPW, materiały, notatki


Uniwersytet Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Uniwersytet Adama Mickiewicza
UAM
im. Adama Mickiewicza
uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Prowadzący Iwetta Andruszkiewicz
Informacja dla prowadzących
Podgląd

Giełda- drukuj.docx

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

Giełda

1.Giełda papierów wartościowych - instytucja funkcjonująca na rynku kapitałowym, dokonywane są tam transakcje kupna-sprzedaży papierów wartościowych po cenie jaka została ustalona przez rynek. Giełda działa wg określonych norm prawnych i reguł handlowych .

Na giełdzie papierów wartościowych odbywają się notowania, w czasie których ustalany jest kurs każdego z emitowanych papierów wartościowych .

  1. Notowania ciągłe : transakcje mogą być zawierane wg różnych cen, na początku sesji ustalany jest kurs otwarcia , następnie cena (kurs) może ulegać zmianie w zależności od nastrojów panujących na giełdzie. Aby opisać przebieg sesji notowań ciągłych trzeba podać przynajmniej 4 ceny: otwarcia, zamknięcia, minimalną, maksymalną.
  2. System notowań jednolitych (fixing ): wszystkie transakcje zawierane na danej sesji giełdowej są zawierane po tym samym stałym kursie , opcja ustalania takiego kursu może mieć miejsce jednokrotnie w czasie sesji( jednokrotny fixing) , albo dwukrotnie(dwukrotny fixing)

2.Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu papierami wartościowymi (takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru, itp.) dopuszczonymi do obrotu giełdowego. Wymiana taka regulowana jest przez regulamin giełdy, Komisję Nadzoru Finansowego (19 września 2006 zastąpiła Komisję Papierów Wartościowych i Giełd) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005:

*o obrocie instrumentami finansowymi,

*o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,

*o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.

Warszawska giełda jest głównym elementem rynku wtórnego i dzieli się na rynek podstawowy i rynek równoległy. Handel na rynku wtórnym odbywa się za pośrednictwem członków giełdy, głównie domów maklerskich lub banków prowadzących działalność maklerską.

Makler - pośrednik , który prowadzi kupno i sprzedaż papierów wartościowych na cudzy rachunek i z tego tytułu pobiera określoną prowizje. Jest powoływany przez Radę Giełdy na zlecenie członków giełdy.

Swą działalność giełda rozpoczęła w 1991r. , emitując na swej pierwszej sesji akcje 5 spółek.

3.Indeksy giełdowe

Indeks giełdowy – wartość obliczona na podstawie wyceny akcji wybranych spółek giełdowych. Umożliwia syntetyczne przedstawienie koniunktury na giełdzie lub stanu jakiegoś sektora spółek, jest to wskaźnik, który informuje inwestorów o tendencjach , jakie aktualnie panują na rynku. Indeksy informują o zmianie cen akcji pewnej  grupy spółek objętych indeksem . Indeks giełdowy jest jak termometr-mierzy temperaturę rynku.

Po co?

Indeks giełdowy jest miarą statystyczną pokazującą w jaki sposób zmieniają się ceny grupy wyselekcjonowanych spółek w określonym czasie oraz w istotny sposób wpływającą na zachowanie się inwestorów giełdowych. Obserwując zmiany wartości indeksu można bez analizowania cen akcji poszczególnych spółek ocenić poziom zwrotu na rynku oraz określić kierunek ruchu cen. Pierwotnie indeksy były konstruowane w celu zademonstrowania zmian cen akcji spółek notowanych na giełdzie, które następowały w krótkim okresie, a intencją powstania nie było używanie ich w długich przedziałach czasowych.

Funkcje indeksu giełdowego:

  1. syntetyczna informacja o sytuacji na rynku lub wybranych jego segmentach;
  2. instrument bazowy dla instrumentów pochodnych (opcji, kontraktów futures, kontraktów forward);
  3. punkt odniesienia dla oceny efektywności inwestowania;
  4. specjalistyczne narzędzie służące inwestorom do budowy własnych wskaźników giełdowych;
  5. substytut portfela rynkowego, co ma znaczenie w teorii portfelowej i modelach rynku kapitałowego.

Indeksy giełdowe w Polsce:

  1. WIG : Warszawski Indeks Giełdowy, uwzględnia wszystkie spółki notowane na rynku podstawowym
  2. WIG20 : zawiera 20 największych , posiadających najwyższy kapitał i obroty, spółek z rynku podstawowego , nie może zawierać więcej niż 5 spółek z danego sektora , w jego skład mogą wchodzić spółki polskie i zagraniczne
  1. mWIG40 : uwzględnia akcje następnych w kolejności 40 spółek rynku podstawowego , Spółki do indeksu mWIG40 wybierane są na podstawie tego samego rankingu, co do WIG20 i sWIG80 jako 40 kolejnych po 20 zakwalifikowanych do WIG20.
  2. sWIG80: indeks giełdowy małych spółek notowanych na WGPW , zastąpił w 2007r. indeks WIRR, w jego skład wchodzi stała liczba 80 spółek , spółki do tego indeksu są wybierane na podstawie tego samego rankingu co do WIG20 i mWIG40, jako 80 kolejnych , które nie weszły do poprzednich
  3. NCIndex:
  4. NIF: uwzględnia zmiany akcji 14 Narodowych Funduszy Inwestycyjnych

Pozostałe indeksy giełdowe:

  1. WIG-PL: uwzględnia zmiany akcji największych i średnich spółek polskich, notowanych na rynku podstawowym i równoległym , których łączna wartość rynkowa stanowi 99%kapitalizacji krajowych spółek giełdowych
  2. WIG-BANKI
  3. WIG-BUDOW
  4. WIG-CHEMIA
  5. WIG-DEWEL
  6. WIG-ENERG
  7. WIG-INFO
  8. WIG-MEDIA
  9. WIG-PALIWA
  10. WIG-SPOŻYW
  11. WIG-TELKOM

Historyczne indeksy giełdowe:

  1. TECHWIG
  2. MIDWIG
  3. WIRR

Co obejmują?

Indeks WIG obejmuje wszystkie spółki giełdowe spełniające minimalne kryteria co do procentu i wartości akcji w wolnym obrocie, zarówno krajowe jak i zagraniczne. Wpływ jednej spółki na WIG nie może przekroczyć 10%, a udział jednego sektora w indeksie nie może być większy niż 30%.

Zmiany składu indeksu WIG przeprowadzane są cztery razy do roku (trzeci piątek marca, czerwca, września, grudnia).

Skład WIG-u jest zmienny (np. na dzień 1.02.2009 było to 376 spółek). WIG jest średnią ważoną ich notowań

O wyborze spółek wchodzących w skład indeksu WIG20 decyduje bezpośrednio ich kapitalizacja rynkowa i wartość obrotu ich akcjami.

Warunkiem sine qua non wejścia do indeksu jest:

  1. liczba akcji w wolnym obrocie jest większa niż 10%,
  2. wartość akcji w wolnym obrocie ponad 1 mln Euro,
  3. spółka nie może być oznaczona,
  4. spółka nie może należeć do pewnych, określonych segmentów rynku.

WIG20:

Asseco Poland (ASSECOPOL)

Bank Handlowy (HANDLOWY)

Bank Pekao (PEKAO)

BRE Bank (BRE)

Getin Holding (GETIN)

Globe Trade Centre (GTC)

Grupa LOTOS (LOTOS)

Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW)

Kernel Holding (KERNEL)

KGHM Polska Miedź (KGHM)

LW Bogdanka (BOGDANKA)

PBG (PBG)

PKN Orlen (PKNORLEN)

PKO Bank Polski (PKOBP)

Polska Grupa Energetyczna (PGE)

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNIG)

PZU SA (PZU)

Tauron (TAURONPE)

Telekomunikacja Polska (TPSA)

TVN (TVN)

4. Instrumenty notowane na GPW

Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie można dokonywać obrotu papierami wartościowymi oraz innymi instrumentami finansowymi, które z prawnego punktu widzenia nie są papierami wartościowymi. Obecnie na GPW w Warszawie dokonuje się obrotu wieloma instrumentami finansowymi. Są nimi:

akcje spółek , w tym akcje Narodowych Funduszy Inwestycyjnych;

Akcje- papiery wartościowe potwierdzające, że posiadacz (akcjonariusz ) jest właścicielem części majątku spółki akcyjnej . Są podstawowymi papierami wartościowymi notowanymi na giełdzie

obligacje Skarbu Państwa;

•        obligacje przedsiębiorstw ;

Obligacje- papiery wartościowe potwierdzające udzielenie pożyczki, określające szczegółowo termin i tryb zwrotu tej pożyczki  oraz wysokości dochodu w postaci odsetek i premii.

prawa poboru spółek;

To pierwszeństwo nabycia akcji nowej emisji , przysługujące dotychczasowym akcjonariuszom spółki

prawa do nowych akcji spółek;

Prawa do akcji- to na rynku kapitałowym prawo majątkowe, przysługujące inwestorom giełdowym w odniesieniu do akcji danej spółki akcyjnej , którego wartość jest ściśle powiązana z wartością akcji już objętych przez nich w ofercie publicznej tejże spółki

certyfikaty inwestycyjne;

To papiery wartościowe emitowane przez zamknięty lub mieszany fundusz inwestycyjny, są potwierdzeniem uczestnictwa w funduszu i pozwalają na ustalenie wielkości należności, jaka z tytułu uczestnictwa w funduszy przysługuje danemu uczestnikowi w danym momencie, jest to papier wartościowy imienny lub na okaziciela, jest niepodzielny, reprezentuje równe prawa majątkowe.

prawa pierwszeństwa;

•        kontrakty terminowe na akcje;

•        kontrakty terminowe na indeksy;

•        kontrakty terminowe na waluty;

•        kontrakty terminowe na obligacje skarbowe;

•        opcje na indeksy giełdowe;

•        opcje na akcje;

•        jednostka indeksowa MiniWIG2O.

Kasowe: akcje, prawa do akcji, prawa poboru, prawa pierwszeństwa, obligacje, certyfikaty inwestycyjne

Pochodne: kontrakty terminowe(na akcje, indeksy giełdowe, obligacje skarbowe, kurs walutowy), opcje ( na akcje oraz indeksy giełdowe), jednostki indeksowe, opcje , warranty, kredytowe instrumenty pochodne, opcje na stopy procentowe

Pochodne: Rodzaj instrumentu finansowego, który uzależniony jest od instrumentu bazowego. Cechą charakterystyczną instrumentów pochodnych jest to, że dotyczą przyszłej daty i przyszłej ceny, ponieważ zawierane są wcześniej. Instrumentem bazowym mogą być akcje, obligacje, wysokość stopy procentowej, wartość indeksu giełdowego, a także tak nietypowe wskaźniki jak liczba dni słonecznych, wielkość opadu śniegu czy deszczu – derywaty pogodowe.

Instrument pochodny jest to taki instrument finansowy, którego wartość zależy

od wartości innego instrumentu finansowego, zwanego instrumentem

podstawowym (bazowym).

Instrument pochodny zatem „pochodzi” od instrumentu podstawowego, ponieważjego wartość jest zależna od wartości instrumentu podstawowego (bazowego).

Instrument podstawowy jest to czasem fizycznie istniejący instrument finansowy,taki jak akcja, obligacja czy waluta. Nierzadko zdarza się jednak, iż instrumentempodstawowym jest indeks pochodzący z rynku finansowego – przykłademjest WIG20 – indeks Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

Na czym polegają:

Niesymetryczność ryzyka w opcjach polega na tym, że z jednej strony możemy zarobić nieograniczoną kwotę pieniędzy ryzykując znaną z góry kwotę kapitału (zapłaconą premię opcyjną w przypadku nabycia opcji kupna lub sprzedaży) lub zarobić z góry ustaloną kwotę pieniędzy (otrzymaną premię opcyjną) ryzykując możliwość poniesienia nieograniczonej straty (wystawiając opcję kupna bądź sprzedaży)[1].

Instrumenty potwierdzają uzyskanie przez nabywcę prawa do otrzymania w przyszłości określonej wartości pieniężnej lub dokonania transakcji.

Najczęściej są wykorzystywane w spekulacji oraz jako instrumenty zabezpieczające w celu minimalizacji ryzyka. Ze względu na zjawisko dźwigni finansowej (lewar) pozwalają osiągnąć duży zysk przy znacznie mniejszym zaangażowaniu środków własnych niż przy wykorzystaniu klasycznych instrumentów finansowych.

Rynek instrumentów pochodnych powstał w wyniku konieczności zabezpieczenia się uczestników transakcji finansowych przed ryzykiem wystąpienia sytuacji przeciwnej do przewidywanej przez nich. Obok transakcji zabezpieczających (ang. hedging) zawierane są również transakcje o charakterze spekulacyjnym, związane z przejmowaniem ryzyka. Tworzeniem nowych instrumentów finansowych i strategii zawierania transakcji z ich zastosowaniem zajmuje się dziedzina finansów nazywana inżynierią finansową.

Część instrumentów pochodnych to umowy zawierane bezpośrednio między dwoma podmiotami, z pominięciem jakichkolwiek rynków urzędowych, zwane instrumentami pochodnymi pozagiełdowymi (ang. over-the-counter, OTC). Są to np. swapy, forwardy (FRA), czy opcje egzotyczne.

Opcja (w klasycznym rozumieniu) daje jej posiadaczowi ("nabywcy") prawo (lecz nie obowiązek) do nabycia (w przypadku opcji kupna – ang. call) lub sprzedaży (w przypadku opcji sprzedaży – ang. put) danego dobra po z góry określonej cenie. Prawo to może być zrealizowane w dniu wygaśnięcia opcji (opcja europejska) lub w dowolnym dniu od daty zawarcia kontraktu opcyjnego do daty wygaśnięcia włącznie (opcja amerykańska), ew. w kilku ściśle określonych datach (opcja bermudzka).

W przeciwieństwie do nabywcy, sprzedający opcję ("wystawca") jest zobowiązany do sprzedania lub zakupu danego dobra od nabywcy opcji, jeżeli ten uzna, że zechce z posiadanego prawa skorzystać (czyli uzna wykonanie opcji za opłacalne). W praktyce opcja zostaje zrealizowana, jeśli przewidywana przez nią cena jest lepsza niż cena oferowana na wolnym rynku w danym czasie. Zysk nabywcy opcji jest wówczas równy różnicy między ceną rynkową, a ceną realizacji opcji.

Z tego względu w wielu wypadkach rozliczenie opcji odbywa się nie poprzez zawarcie faktycznej transakcji do której opcja uprawnia (rozliczenie rzeczywiste), lecz jedynie przez wypłatę posiadaczowi opcji przez wystawcę sumy pieniężnej, odpowiadającej w/w różnicy cen (rozliczenie nierzeczywiste). Z reguły rozliczenie rzeczywiste stosuje się w przypadku towarów oraz obligacji. W przypadku innych aktywów, częściej spotykane jest rozliczenie nierzeczywiste.

W zamian za nabycie opcji nabywca płaci wystawcy cenę, zwaną premią opcyjną. Wartość opcji silnie zależy nawet od niewielkich wahań notowań przedmiotu transakcji, ponadto zależy ona od różnych innych czynników, dlatego wartość opcji trudno jest wyceniać. Istnieją różne metody i modele określania ceny opcji.

Od czego zależą ceny instrumentów?

  1. POPYT ORAZ PODAŻ
  2. WYNIKI FINANSOWE SPÓŁKI- świadczą o kondycji firmy, pozwalają wyliczyć jej wartość
  3. OGŁOSZANIE PLANÓW ROZWOJU-daje nadzieję na powiększenie w przyszłości zysków firmy
  4. PŁYNNOŚĆ DANEJ SPÓŁKI
  5. KONDYCJA SEKTORA, DO KTÓREGO PRZYNALEŻY DANA SPÓŁKA- słabe wyniki finansowe firm działających w tej samej branży mogą niekorzystnie wpłynąć na cenę akcji spółki z dobrymi wynikami finansowymi
  6. REKOMENDACJE ANALITYKÓW
  7. ZMIANY W ZARZĄDACH SPÓŁKI
  8. DECYZJE BANKÓW CENTRALNYCH-obniżenie stóp procentowych pozwala firmom taniej pożyczać pieniądze od banków
  9. CENY SUROWCÓW- wzrost cen surowców może zmniejszyć marżę producentów , co przełóży się na pogorszenie wyników finansowych
  10. ZMIANA KURSU WALUTY- firmy eksportujące towary , kupujące surowce czy półprodukty za granicą mogą stracić lub zyskać na wahaniach cen walut
  11. WYPŁACANIE DYWIDENDY- kurs akcji spada wtedy o wartość wypłaconej dywidendy
  12. DANE MAKROEKONOMICZNE Z GOSPODAREK
  13. NIEPRZEWIDZIANE KATAKLIZMY, ZAMACHY TERRORYSTYCZNE- zazwyczaj wywołują ostre spadki cen akcji na światowych giełdach
  14. OGÓLNY SENTYMENT NA ŚWIATOWYCH RYNKACH FINANSOWYCH

5. Harmonogram dnia notowań gpw

Transakcje na giełdzie (oprócz transakcji pakietowych) zawierane są w godzinach 8.30 - 17.35. W tym czasie odbywają się notowania w dwóch systemach: notowań ciągłych i jednolitych. Notowania ciągłe obejmują notowania instrumentów pochodnych (kontraktów terminowych, opcji, od godziny 8.30) i instrumentów rynku kasowego (od godziny 9.00). Notowania jednolite odbywają się dwukrotnie w ciągu dnia: o godzinie 11.00 i 15.00. Sesja giełdowa składa się z faz właściwych dla danego systemu notowań.

W systemie kursu jednolitego są to: faza przez otwarciem, fixing, dogrywka i faza przed otwarciem kolejnej sesji. W notowaniach ciągłych fazy sesji to: faza przed otwarciem, fixing na otwarcie, notowania ciągłe, przed zamknięciem, fixing na zamknięcie, dogrywka i faza przed otwarciem sesji w kolejnym dniu

Harmonogram (fazy) sesji giedowej w systemie WARSET:

Notowania jednolite z dwoma fixingami (od 1 stycznia 2011)

8.00-11.00        Przyjmowanie zleceń na otwarcie

11.00        Otwarcie (określanie kursu jednolitego)

11.00-11.30        Dogrywka

11.30-15.00        Przyjmowanie zleceń na otwarcie

15.00        Otwarcie (określanie kursu jednolitego)

15.00-15.30        Dogrywka

15.30-17.35        Przyjmowanie zleceń na otwarcie następnej sesji

Notowania ciągłe (od 1 stycznia 2011)

8.00-9.00        Przyjmowanie zleceń na otwarcie

9.00        Otwarcie (określenie kursu na otwarciu)

9.00-17.20        Notowania ciągłe

17.20-17.30        Przyjmowanie zleceń na zamknięcie

17.30        Zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)

17.30-17.35        Dogrywka

Notowania ciągłe - instrumenty pochodne (od 1 stycznia 2011)

8.00-8.30        Przyjmowanie zleceń na otwarcie

8.30        Otwarcie (określenie kursu na otwarciu)

8.30-17.20        Notowania ciągłe

17.20-17.30        Przyjmowanie zleceń na zamknięcie

17.30        Zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)

17.30-17.35        Dogrywka

6. Giełdy na świecie

Do największych giełd podstawowych na świecie zaliczane się:

  1. New York Stock Exchange,
  2. The International Stock Exchange London,
  3. Tokyo Stock Exchange.
  4. Największe giełdy terminowe świata:
  5. London International Financial Futures and Options Exchange,
  6. Chicago Board of Trade,
  7. Euronext,
  8. Tokyo International Financial Futures Exchange,
  9. Honk Kong Futures Exchange.

Indeksy giełdowe według państw świata

•        Arabia Saudyjska: Tadawul

•        Argentyna: Merval

•        Australia: All Ordinaries

•        Austria: ATX

•        Belgia: Bel 20

•        Brazylia: Bovespa

•        Chile: IPSA, IGPA

•        Chiny: SSE Composite

•        Czechy: PX 50

•        Dania: KBX, OMXC20

•        Estonia: OMXT

•        Filipiny: Philippine Stock Exchange

•        Finlandia: OMXH25

•        Francja: CAC 40, SBF 250

•        Hiszpania: IGBM, IBEX 35, Latibex

•        Holandia: AEX

•        Hongkong: Hang Seng Index

•        Indie: S&P CNX Nifty, BSE SENSEX

•        Indonezja: IHSG

•        Iran: TSE

•        Izrael: TASE 100

•        Japonia: Nikkei 225 : Topix

•        Kanada: TSE 300

•        Korea Południowa: KOSPI

•        Litwa: OMXV

•        Łotwa: OMXR

•        Malezja: KLCI

•        Meksyk: IPC

•        Niemcy: DAX, MDAX

•        Norwegia: OSE

•        Nowa Zelandia: NZSX50

•        Pakistan: KSE

•        Polska: WIG, WIG20, TECHWIG, mWIG40, sWIG80 (zobacz więcej poniżej)

•        Portugalia: PSI 20

•        Rosja: RTS

•        Rumunia: BET 10

•        Singapur: STI

•        Stany Zjednoczone: Dow Jones Industrial Average, Nasdaq Composite, Nasdaq-100, S&P 500

•        Szwecja: Affarsvarlden Gen, OMXS30

•        Szwajcaria : Swiss Market Index

•        Tajwan: TAIEX

•        Ukraina: KAC 20

•        Węgry: BUX

•        Wielka Brytania: FTSE 100

•        Włochy: MIB 30, MIBTel

•        Turcja – ISE

7. Spekulacja – jeden z rodzajów transakcji sprzedaży określonej rzeczy. Celem spekulacji jest osiągnięcie określonego dochodu poprzez wykorzystanie przewidywanych zmian cenowych w określonym czasie pomiędzy danym terminem zawarcia określonej umowy, a jej terminem realizacji. Przedmiotami tych transakcji są najczęściej dobra materialne, nieruchomości oraz papiery wartościowe. Cechą spekulacji, w odróżnieniu od np. arbitrażu jest niepewność.

Współpraca

Wczytywanie...