Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

wykłady- Leki przeciwpierwotniakowe i przeciwrobacze,dobre


Prowadzący Aleksandra Bojarska
Informacja dla prowadzących
Podgląd

Leki przeciwpierwotniakowe i przeciwrobacze,dobre.ppt

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

Pierwotniaki chorobotwórczość

  • Pierwotniaki patogenne dla człowieka

  • Sporowce (zarodziec malarii)

  • Pełzaki (pełzak czerwonki)

  • Wiciowce (rzęsistek pochwowy, wielkouściec jelitowy)

  • Toxoplasma gondii

  • Pneumocyctis carinii

Pierwotniaki – zimnica (malaria)

  • zarodźce powodują chorobę zwaną zimnicą (malarią);

  • wyróżniamy:

  • - zimnica trzeciaczka – zarodziec ruchliwy, zarodziec owalny

  • - zimnica czwartaczka – zarodziec pasmowy

  • - zimnica tropikalna – zarodziec sierpowaty

Pierwotniaki – zimnica (malaria)

  • ma ona charakterystyczny rytm (gorączka i dreszcze przerywane 2 lub 3 dniowymi okresami utajenia);

  • rezerwuarem i źródłem zarażenia jest chory człowiek oraz małpy człekokształtne;

  • zarażenie poprzez ukłucie przez samicę komara widliszka mającego sporozioity w gruczołach ślinianki;

Pierwotniaki: zimnica (malaria) - leczenie

  • Chinina (chlorowodorek chininy)

  • Wpływa na wczesną fazę rozwoju pasożytów tzn. przed ich wniknięciem do erytrocytu (działanie schizontobójcze)

  • Po podaniu doustnym wchłania się szybko

  • Okres półtrwania wynosi około 11 godz.

  • Chininę stosuje się w przypadkach opornych na chlorochinę

  • Stosowana łącznie z doksycykliną

  • może powodować zaburzenia laryngologiczne, upośledzenie widzenia, nudności wymioty;

  • należy zachować ostrożność u pacjentach z zaburzeniach rytmu serca;

Pierwotniaki: zimnica (malaria) - leczenie

  • Chlorochina (Chloroquinum, Arechin 0,25)

  • (działanie schizontobójcze)

  • hamuje aktywność enzymów oddechowych pierwotniaków i zaburza oddychanie tkankowe (inhibitory hemopolimerazy);

  • Działa na P. vivax, P. ovale, P. malariae, oraz na niektóre szczepy P. falciparum;

  • wykazuje również aktywność bójczą wobec trofozoitów pełzaka czerwonki (Entamoeba histolytica) oraz lambii (Gardia lamblia)

  • hamuje proliferację fibroblastów i może zahamować postęp choroby w niektórych kolagenozach i chorobach reumatologicznych;

  • dobrze i szybko się wchłania z przewodu pokarmowego;

  • Okres półtrwania wynosi 1-2 miesiące

  • Gromadzi się w wątrobie, gałce ocznej, erytrocytach

Pierwotniaki: zimnica (malaria): chlorochina

  • Przeciwwskazania do stosowania chlorochiny:

  • nadwrażliwość na chlorochinę;

  • uszkodzenia siatkówki, nerwu wzrokowego;

  • ostrożnie stosuje się u chorych z:

  • - uszkodzeniem wątroby lub nerek,

  • - porfirią,

  • - łuszczycą,

  • - a także u osób z zaburzeniami w obrazie

  • morfologii krwi;

Pierwotniaki: zimnica (malaria): chlorochina

  • działania niepożądane chlorochiny:

  • nudności, wymioty, wzdęcia, biegunki;

  • rzadko bóle i zawroty głowy, obniżenie ciśnienia tętniczego;

  • zaburzenia słuchu, parastezje, świąd i zmiany barwnikowe skóry, pokrzywka, utrata włosów;

  • napady padaczkowe, zmiany psychotroniczne, porfiria;

  • długotrwałe podawanie może prowadzić do uszkodzenia wzroku (zaburzenia akomodacji, uszkodzenia rogówki, zwyrodnienie plamki lub nerwu wzrokowego) – konieczne okresowe kontrole okulistyczne;

Pierwotniaki: zimnica (malaria) -leczenie c.d.

  • Meflochina

  • szybkie działanie, skuteczna we wszystkich postaciach zimnicy; skuteczny środek schizontobójczy

  • Podawana doustnie, t0,5=21 dni

  • nie działa na postacie pozaczerwonokrwinkowe (mogą wystąpić nawroty);

  • uszkadza błonę komórkową zarodźca zimnicy - znacznie zmniejsza parazytemie i redukuje gorączkę;

  • działania niepożądane: nudności wymioty, objawy psychotropowe;

  • przeciwwskazania:

  • - u osób z napadami padaczkowymi,

  • - zaburzeniami psychicznymi,

  • - zaburzeniami funkcji wątroby i nerek

Pierwotniaki: zimnica (malaria) -leczenie c.d.

  • Hydroksychlorochina

  • wskazana w ostrych napadach zimnicy wywołanej przez P. vivax, P. malariae, P. ovale i wrażliwe szczepy P. falciparum

  • przeciwwskazania: nie należy stosować u osób ze zmianami siatkówki, ograniczonym polem widzenia, obciążonych łuszczycą lub porfirią, z zaburzeniami wątroby, z chorobą alkoholową;

  • działania niepożądane: bóle głowy, senność, zaburzenia widzenia, zapaść sercowo-naczyniowa, przedłużenie przewodnictwa komorowego, migotanie komór;

  • Hydroksychlorochina nie zapobiega nawrotom P. vivax i P. malariae, ponieważ nie działa na postacie pozaczerwonokrwinkowe zarodźca;

Pierwotniaki: zimnica (malaria) -leczenie c.d.

  • Prymachina

  • działania niepożądane:

  • utrata łaknienia

  • skłonności do wymiotów

  • Methemoglobinemia

  • U części populacji czarnoskórej wywołuje ostrą hemolizę (niedobór enzymu dehydrogenazy glukozo-6-fosforanu)

Pierwotniaki: zimnica (malaria) -leczenie c.d.

  • Proquanil

  • Wpływa na przemianę kwasu foliowego

  • Hamuje namnażanie się pasożytów

  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Pierwotniaki: zimnica (malaria) -leczenie c.d.

  • Atowakwon

  • Malarone (Atovaquonum + Proquanili hydrochl. 0,25 + 0,1)

  • Działanie schizontobójcze we krwi

  • Hamuje biosyntezę zasad pirymidynowych blokując łańcuch oddechowy

  • Działanie niepożądane – zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy

  • Proquanil nasila działanie schizontobójcze atowakwonu we krwi

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • Giardia lamblia (wielkouściec jelitowy), ma przyssawki służące do przyczepiania się oraz wici;

  • źródłem zakażenia jest człowiek, zwłaszcza dzieci;

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • drogi i wrota zakażenia: jama ustna, droga pokarmowo-wodna;

  • formą inwazyjną jest wydalana z kałem cysta. Gdy otorbiony pasożyt trafi do przewodu pokarmowego, po rozpuszczeniu jego otoczki rozwija się do postaci dorosłej;

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • lambioza jest chorobą jelita cienkiego oraz dróg żółciowych;

  • rozległe zakażenia wywołują: ostrą lub przewlekłą biegunkę, upośledzają wchłanianie z przewodu pokarmowego a w konsekwencji niedożywienie organizmu i spadek masy ciała;

  • zapobieganie: higiena osobista, unikanie spożywania wody niewiadomego pochodzenia, dokładne mycie owoców i warzyw;

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • metronidazol,

  • Tynidazol

  • Furazolidon

  • Macmiror – tabl. 200mg

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • Macmiror zawiera 200 mg nifuratelu.

  •  

  • Działanie:

  • - szerokie działanie przeciwbakteryjnego wobec patogenów wywołujących zakażenia układu moczowo-płciowego (m.in. Gardnerella vaginalis, Escherichia coli, Proteus spp., Klebsiella pneumoniae).

  • - aktywny wobec Chlamydia trachomatis, Mycoplasma pneumoniae, Ureaplasma urealyticum, Salmonella spp., Shigella spp., Bacillus spp.

  • - silne działanie przeciwpierwotniakowe (m.in. Trichomonas vaginalis, Giardia lamblia),

  • - działa przeciwgrzybiczo (Candida albicans

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • Macmiror

  • Lek nie zaburza fizjologicznej flory bakteryjnej pochwy.

  • Podany doustnie szybko wchłania się z przewodu pokarmowego

  • jest metabolizowany w tkankach organizmu

  • T0,5 wynosi 2-3,5 h.

  • Nifuratel jest wydalany głównie z moczem w postaci metabolitów, a około 0,5% dawki jest wydalane w postaci nie zmienionej

Pierwotniaki: Giardia lamblia

  • Wskazania:

    • leczenie zakażeń dróg moczowych,
    • Leczenie zakażeń pochwy i sromu (wywołanych przez rzęsistka pochwowego, drożdżaki Candida, bakterie tlenowe i beztlenowe)
    • leczenie pełzakowicy jelitowej i giardiazy (lamblioza)
  •  

  • Niepożądane efekty:

  • - zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bardzo rzadko wymioty)

  • - sporadycznie wysypka skórna

  •  

  • Interakcje: W połączeniu z alkoholem mogą wystąpić objawy disulfiramo-podobne (nudności, zawroty głowy, gwałtowne zaczerwienienie twarzy).

  •  

  • Ciąża: Należy zachować ostrożność, podając lek kobietom w ciąży. Nie stosować w okresie karmienia piersią.

  •  

  • Ostrożnie: Preparatu nie należy stosować u dzieci poniżej 6 r.ż.

Pierwotniaki: Entamoeba histolytica (pełzak czerwonki)

  • rezerwuarem i źródłem zarażenia jest chory człowiek – zwłaszcza przewlekle;

  • drogą zarażenia jest droga pokarmowo-wodna, wrotami jama ustna;

  • zapobieganie: przestrzeganie higieny osobistej, osoby które wracają z krajów gdzie mogą ulec zrażeniu pełzakowicą obejmowane są specjalnymi badaniami;

Emetydyna

  • Emetydyna

  • alkaloid korzenia wymiotnicy;

  • stosowana wtedy gdy leczenie metronidazolem jest nieskuteczne;

  • działania niepożądane:

  • - ze strony układu sercowo-naczyniowego,

  • - nerwowo-mięśniowego i OUN,

  • - konieczność nadzoru (EKG);

  • przeciwwskazana:

  • - w ciąży,

  • - u osób z chorobami serca, nerek i układu nerwowo-mięśniowego;

Leczenie pełzakowicy

  • Metronidazol

  • stosowany w leczeniu zakażeń: bakteriami beztlenowymi, pierwotniakami, oraz w terapii skojarzonej leczenia choroby wrzodowej żołądka z zakażeniem Helicobacter pylori, oraz w rzekomobłoniastym zapaleniu jelit (po antybiotykoterapii);

  • działania niepożądane: nudności, wymioty, metaliczny smak w ustach, biegunki;

  • przy długotrwałym stosowaniu: wysypki, bóle głowy, przejściowe utraty przytomności, napady podobne do padaczkowych, obwodowe neuropatie. Przy długotrwałym stosowaniu mocz może mieć ciemne zabarwienie i mogą wystąpić trudności z jego oddaniem;

Rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis)

  • rzęsistkowica jest przewlekłą chorobą układu moczowo-płciowego (zapalenie pochwy, cewki moczowej, pęcherza moczowego oraz napletka);

  • rezerwuarem i źródła zarażenia są osoby chore

  • drogi i wrota zarażenia: stosunek płciowy, kontakt bezpośredni (urządzenia higieniczne, narzędzia lekarskie, bielizna), baseny oraz wody kąpielowe.

Rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis)

  • Metronidazol – największe znaczenie w leczeniu zakażenia rzęsistkiem

  • Czynnikiem ułatwiającym leczenie jest utrzymanie kwaśnego odczynu w pochwie

Toksoplazmoza (Toxoplasma gondii)

  • zarażenie przez spożywanie niedogotowanego mięsa i produktów zwierzęcych. Możliwa droga powietrzna oraz przez uszkodzoną skórę i spojówki, oraz zakażenie łożyskowe;

  • zapobieganie:

  • przestrzeganie zasad higieny, mycie rąk po każdym kontakcie z tym zwierzęciem, nie spożywanie surowych produktów.

Toksoplazmoza (Toxoplasma gondii)

Toksoplazmoza - leczenie

  • Stosuje się leczenie skojarzone:

  • pyrymetamina (Daraprim)

  • sulfadiazyna

  • kotrimoksazol (Biseptol),

  • spiramycyna

  • klindamycyna

Toksoplazmoza – leczenie: c.d.

  • Pirymetamina

  • zalecana w ciężkich postaciach toksoplazmozy łącznie z długo działającymi sulfonamidami;

  • Działania niepożądane:

  • stosowana łącznie z ko-trimoksazolem może wywołać niedokrwistość megaloblastyczną;

  • bóle i zawroty łowy, depresja, bezsenność, niezborność ruchowa, drgawki;

  • zmiany zapalne błony śluzowych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe;

  • działanie hepatotoksyczne przy łącznym stosowaniu z lorazepamem;

  • Niedokrwistość hemolityczna u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej;

wywoływana Pneumocystis carinii;

  • wywoływana Pneumocystis carinii;

  • zakażenie: drogą kropelkową

  • atakuje układ oddechowy ludzi i zwierząt;

  • bywa przyczyną śródmiąższowych zapaleń płuc o bardzo ciężkim przebiegu;

W jelicie cienkim larwy

  • W jelicie cienkim larwy

  • wydostają się z otoczki jaja,

  • przebijają się przez ścianę

  • jelita do naczyń krwionośnych,

  • a następnie z krwią wędrują

  • do oskrzeli i pęcherzyków płucnych.

  • Odkrztuszane do jamy ustnej

  • są połykane z plwociną i w ten

  • sposób ponownie dostają się

  • do jelit, gdzie dojrzewają

  • Glista bytuje w jelicie 13-15 miesięcy

  • Po tym czasie dochodzi do

  • samowyleczenia, o ile nie nastąpi

  • ponowne zakażenie

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides)

  • Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową przez połknięcie jaj, przenoszonych przez brudne ręce, zanieczyszczony kałem pokarm lub wodę.

  • profilaktyka zakażenia:

    • utrzymanie higieny osobistej
    • oraz czystości urządzeń sanitarnych,
    • ochrona żywności i wody pitnej oraz kąpielisk przed zanieczyszczeniem kałem;

Włosogłówka ludzka – (Trichocephalus trichiurus, syn. Trichuris trichiura);

  • Włosogłówka ludzka – (Trichocephalus trichiurus, syn. Trichuris trichiura);

  • pasożyt jelita ślepego, rzadziej grubego. Nicień o nitkowatym ciele o długości około 30-50 mm.

  • samica składa około 3 tysięcy jaj. Jaja wydostają się wraz z kałem do wody lub gleby, gdzie dojrzewają w ciągu kilku tygodni.

  • zakażenie następuje drogą pokarmową przez spożycie produktów zanieczyszczonych jajeczkami zawierającymi już rozwinięte larwy, lub „drogą brudnych rąk”;

  • żywi się krwią, co może wywołać anemię;

Owsik (Enterobius vermicularis

  • Owsik (Enterobius vermicularis

  • samica ok. 1 cm a samiec 3 mm;

  • pasożytuje w jedynie w jelicie grubym, wyrostku robaczkowym oraz końcowym odcinku jelita cienkiego;

Owsiki

  • jajeczka owsika ludzkiego owsiki dorosłe

Samice żyją około 4 tygodni,

  • Samice żyją około 4 tygodni,

  • a samce giną zaraz po

  • spełnieniu swej roli

  • reprodukcyjnej.

  • W końcowym okresie życia

  • w okolicy około odbytniczej

  • składają jajeczka, z których

  • po sześciu godzinach wylęga się

  • 11 tys. pasożytów (zakładając

  • zarażenie jedną samicą).

  • Wywołuje chorobę zwaną

  • owsicą.

Owsik (Enterobius vermicularis

  • Objawy zakażenia są bardzo różne i zależą od stopnia inwazji pasożytów.

  • Najczęściej występuje swędzenie okolic odbytu, szczególnie w nocy (tam składane są jaja owsików, co wywołuje świąd),

  • niepokój bez powodu i podniecenie (zgrzytanie zębów),

  • bezsenność, brak apetytu.

  • Jeśli pojawia się ból  to jego przyczyną  jest wtórne zakażenie bakteryjne i martwica śluzówki co odsłania zakończenia nerwowe.

Owsik (Enterobius vermicularis

  • zakażeniom sprzyja przebywanie dzieci w żłobkach, przedszkolach, szkołach, internatach i domach dziecka. Dorośli są bardziej odporni na zakażenia.

  • Rozpoznanie choroby

  • Owsicę rozpoznaje się poprzez badanie kału – na obecność jaj, a w ciężkich przypadkach na obecność samic. Jest to tzw. test taśmy celofanowej. Dotknięcie lepką stroną taśmy celofanowej okolic odbytu powoduje przywarcie do niej jaj.

Owsik (Enterobius vermicularis

  • Profilaktyka

  • Ważnym sposobem zapobiegania owsicy jest przestrzeganie higieny. Konieczne jest utrzymanie wręcz przesadnej higieny osobistej domowników (podmywanie się po korzystaniu z ubikacji, częste mycie rąk, zmiana bielizny osobistej, gotowanie pościeli i ręczników). Podczas kuracji na noc należy zakładać dziecku obcisłe majtki, które rano pierzemy i gotujemy. Myjemy też zabawki, dezynfekujemy przedmioty osobistego użytku i obcinamy krótko paznokcie, aby nie dopuścić do wtórnego zakażenia.

  • Dokładne pranie pościeli i ręczników niszczy jaja owsika, co wraz z reżimem higieny osobistej przerywa łańcuch zakażeń. Ale uwaga! Jeżeli choroba nie będzie wyleczona, łatwo dochodzi do kolejnego samozarażenia się, gdyż wydalane z kałem jaja owsików są inwazyjne już po kilku godzinach.

Pyrantelum – tabl. 0,25, zawiesina 0,25/5ml

  • Pyrantelum – tabl. 0,25, zawiesina 0,25/5ml

  • Poraża dojrzałe i niedojrzałe formy robaków wskutek blokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego

  • W nieznacznym stopniu wchłania się z przewodu pokarmowego

  • działania niepożądane: zaburzenia jelitowo-żołądkowe, wysypki alergiczne, bóle i zawroty głowy, zaburzenia snu, wzrost aktywności enzymów wątrobowych;

  • Nie stosować u kobiet w ciąży

  • wskazany do leczenia zakażeń: owsikiem, glistą ludzką, tęgoryjcem;

  • Słabo działa w zakażeniach włosogłówką;

Robaki- obleńce: leczenie

  • Mebendazol (mebendazolum) – Vermox tabl 100mg

  • hamuje przyswajanie glukozy przez pasożyty; prowadzi to szybkiego zużycia jego zapasów glikogenu

  • Nie wpływa na poziom glukozy w surowicy człowieka

  • działania niepożądane: zaburzenia jelitowe, biegunki i bóle brzucha, nasila toksyczne działanie alkoholu;

  • podczas kuracji u osób masywnie zakażonych glistą ludzką może dojść do migracji i wydostawania się pasożytów przez jamę ustną;

  • przeciwwskazania: ciąża, dzieci do 2-go roku życia;

Robaki- obleńce: leczenie

  • Albendazol (Albendazolum) - Zentel – tabl. 200mg, zawiesina doustna 400mg/20ml

  • działanie podobne do mebendazolu;

  • Wchłania się z przewodu pokarmowego

  • Działanie niepożądane: bóle głowy, nudności, wzdęcia, bóle brzucha i wymioty

  • wskazany do leczenia zakażeń: węgorkiem jelitowym, włosogłówką, owsikiem, glistą ludzką;

Tasiemce mają kształt tasiemki czy wstążki. Składają się z główki uzbrojonej w haczyki lub ssawki.

  • Tasiemce mają kształt tasiemki czy wstążki. Składają się z główki uzbrojonej w haczyki lub ssawki.

  • uwalniane z jaja zarodki przebijają ścianę jelita i osiedlają się w narządach wewnętrznych;

Robaki płaskie

  • W jelitach człowieka może bytować:

  • Tasiemiec nieuzbrojony (długość 4-10 m), żywiciel pośredni - bydło rogate. Zakażenie - przez spożycie zakażonej wołowiny;

  • Tasiemiec uzbrojony (długość 2-4 m), żywiciel pośredni - świnia. Zakażenie przez spożycie zarażonej wieprzowiny. Jaja mogą również się przenosić z człowieka na człowieka przez zakażone nimi ręce, żywność, wodę;

  • Bruzdogłowiec szeroki (długość do 10 m), żywiciel pośredni żyje w wodzie - raczek (zwany oczlikiem), ryby. Zakażenie następuje przez spożycie zakażonego kawioru lub rybiego mięsa;

Tasiemiec karłowaty (długość 5-60 mm), żywiciel pośredni: myszy, szczury, ptaki;

  • Tasiemiec karłowaty (długość 5-60 mm), żywiciel pośredni: myszy, szczury, ptaki;

  • zarażenie po spożyciu jajeczek tasiemca obecnych w produktach żywnościowych;

  • jaja tasiemca wydalane z kałem na zewnątrz skażają środowisko, stwarzając niebezpieczeństwo zakażenia bytujących w nim gryzoni oraz powtórnego zakażenia człowieka drogą doustną;

  • Tasiemiec eliptyczny (długość do 35 cm), bytuje w jelitach psów i kotów oraz człowieka, żywiciel pośredni - pchła ludzka i psia.

Niklozamid

  • Niklozamid

  • lek dobrze tolerowany, choć nie we wszystkich przypadkach jednorazowa kuracja bywa skuteczna;

  • w przypadku leczenia tasiemca nieuzbrojonego 2 godziny od podania niklozamidu należy podać środek przeczyszczający aby nie dopuścić do strawienia zabitego tasiemca i przedostania się jaj do krwiobiegu i rozwoju wągrzycy;

  • działania niepożądane: rzadko występują dolegliwości gastryczne;

  • Przeciwwskazania: pierwszy trymestr ciąży, spożycie alkoholu, (ponieważ ułatwia on wchłanianie niklozamidu z przewodu pokarmowego co może doprowadzić do zatrucia);

Robaki płaskie: leczenie

  • Prazikwantel (Drontal Plus)

  • Stosowany do leczenia tasiemczyc;

  • Depolaryzacja płytki motorycznej u pasożytów, spastyczne porażenie mięśniówki, wydalenie robaków z kałem

  • Bóle głowy, senność, pokrzywka, dolegliwości żołądkowo-jelitowe

  • Albendazol (Zentel)

  • Mebendazol (Vermox)

Współpraca

Wczytywanie...