Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

pp ćwiczenia


Uniwersytet Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Kolegium Sztuk Pięknych w Kazimierzu Dolnym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
UMCS
Prowadzący Renata Wiechnik
Informacja dla prowadzących
Podgląd

PROCESY POZNAWCZE.odt

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

PROCESY POZNAWCZE- ĆWICZENIA

  • Zmienna- właściwość charakteryzująca osoby i zwierzęta. Musi być:
  • Trafna- musi być zdefiniowana na gruncie naukowej wiedzy psychologicznej, musi mieć więc określony sens teoretyczny, oznacza to, że musi być powiązana z teorią psychologiczną .
  • Formalna- każda zmienna musi spełniać kryteria klasyfikacji, co oznacza, że klasyfikacja musi być:
  • Rozłączna- każdy obiekt dzielonego zbioru należy tylko do 1 podzbioru
  • Wyczerpująca- obiekt dzielonego zbioru musi należeć do jakiegoś podzbioru
  • Y- zmienna zależna- zależy (podlega oddziaływaniu) zmiennej niezależnej, czy jakiejś innej zmiennej.
  • X- zmienna niezależna- oddziałuje na inne zmienne.
  • To czy dana zmienna jest zależna, czy niezależna, wyznacza kontekst pytania badawczego!

zmienna niezależna

istotna (oddziałuje na zmienną)

zakłócające

uniwersalne

okazjonalne

ważne

kontrolowane

niekontrolowane

nieistotna (nie oddziałuje na zmienną)

uboczna ( nie ma wpływu, albo ma mały wpływ na zmienną)

główna(silnie oddziałuje na zmeinną Y)

błąd systematyczny (błąd aparatury )

błąd losowy

4 typy zmiennych, zw. Na typ skali pomiarowej wg  Stevens’a:

  1. Zmienna nominalna- kategorialna, proste klasyfikacje dwuwartościowe lub wielowartościowe, np. płeć
  2. Zmienna porządkowa- uporządkowanie osób wg przysługujących im wartości zmiennych. Można takie zbiór wartości porangować rosnąco lub malejąco. Wyróżnia się :
  1. Uporządkowanie całkowite  <
  2. Uporządkowanie częściowe ≤
  1. Zmienna interwałowa- pozwala stwierdzić o ile natężenie zmiennej X dla jednej osoby  jest większe/ mniejsze od natężenia zmiennej X dla innej osoby, np. standaryzowane testy.
  2. Zmienna ilorazowa- pozwala określić ile razy osoba jest lepsza/gorsza od innej osoby pod względem natężenia zmiennych.

Zmienna nominalna, to zmienna jakościowa, zaś pozostałe trzy to zmienne ilościowe.

Wskaźnikiem zjawiska Z nazywamy zjawisko W, którego zaobserwowanie pozowali określić, że zaszło zjawisko Z.- definicja S. Nowaka (WTF?). Wskaźnik zawsze musi być obserwowalny, zaś zjawisko wskaźnikowe, zazwyczaj jest nieobserwowalne.

Jakieś zjawisko może być wskaźnikiem innego zjawiska wtedy i tylko wtedy, gdy zachodzi między nimi określony związek. Może on mieć charakter bezwyjątkowej lub statystycznej regularności.

Związki zachodzące między wskaźnikiem, a indicatum (zjawisko wskaźnikowe) różnią się pod względem logicznym lub pod względem charakteru tych związków.  Zdania wprowadzające wskaźniki mogą przyjmować postać:

  • Implikacji,
  • Równoważności,
  • Zależności probabilistycznej.

Związek łączący wskaźnik z indicatum może mieć charakter:

  • Związku naturalnego- zdanie wprowadzające wskaźnik jest twierdzeniem empirycznym
  • Związku umownego- zdanie jest postulatem znaczeniowym, ustala sens indicatum za pomocą wskaźnika.

Jeśli zdanie wprowadzające jest twierdzeniem empirycznym, to wskaźnik nazywa się RZECZOWYM. Gdy zdanie wprowadzające wskaźnik jest ustaleniem terminologicznym, to wskaźnik nazywa się DEFINICYJNYM.

Klasyfikacja wskaźników, wg  S. Nowaka:

  1. Wskaźnik empiryczny - gdy indicatum jest obserwowalne, wtedy związek łączący wskaźnik z indicatum ma charakter związku empirycznego, rozstrzygalnego na drodze obserwacji.
  2. Wskaźniki definicyjne- występują, gdy  dobór wskaźników łączy się z podaniem definicji indicatum. Wskaźnikiem jest definiens zjawiska wskaźnikowego.
  3. Wskaźniki inferencyjne - występują, gdy :
  1. Wskaźnik nie wychodzi z definicji indicatum, którego znaczenie zostało ustalone wcześniej, niezależnie od wskaźnika.
  2. Indicatum nie jest obserwowalne, a o jego wystąpieniu wnioskujemy z tego, iż wystąpił wskaźnik .
  3. Czyli indicatum jest ukrytą hipotetyczną zmienną, ale posiada określone obserwowalne następstwa.

Kategorie wskaźników mieszanych, wg Nowaka:

  • Empiryczno-definicyjne- termin określa wskaźnik zmiennej, który wobec poszczególnych skorelowanych ze sobą elementów składających się na zmienną jest zewnętrznym wskaźnikiem empirycznym, a jednocześnie wobec samej zmiennej jest wewnętrznym wskaźnikiem definicyjnym.
  • Definicyjno-inferencyjny - wskaźnik, z którego wystąpienia inferuje się zajście jakiegoś zjawiska wskaźnikowego wchodzi do definicji zjawiska.  (WTF?)
  • Empiryczno-inferencyjne- występują zmienne, które cechują się tym, że mają powiązania korelacyjne z dużą liczbą innych zmiennych. Jednocześnie można wywnioskować z nich cel innych zjawisk. (jeśli występuje B i C to musi wystąpić A, a skoro występuje B i C to zachodzi zjawisko X ???? )
  • Empiryczno-inferencyjno-definicyjne-

Metody badawcze wg Allporta:

  • Obserwacja i rejestracja zwykłych, wyuczonych czynności poznawczych. Analizuje błędy popełniane przez badanych w trakcie wykonywania rejestrowanych czynności. W wyniku obserwacji otrzymuje się raport zawierający poznawczą charakterystykę obserwowanej czynności, rodzaj procesów poznawczych zaangażowanych w wykonanie czynności oraz źródło błędów. Gdy raport sporządza osoba badana mówimy o samoopisie, częściej jednak robi to obserwator.
  • Eksperyment laboratoryjny prowadzony z osobami niedysponującymi wiedzą specjalistyczną. Uczestnicy wykonują określone czynności, np. porównanie bodźców. Zazwyczaj są prowadzone w warunkach sztucznych, pozwala to na kontrolowanie zmiennych i prezentowanych bodźców. Ponadto  pozwala to na precyzyjną rejestrację reakcji badanych.
  • Badanie kliniczne udział biorą pacjenci z upośledzeniami poszczególnych zdolności poznawczych, przez uszkodzenie niektórych obszarów mózgu. Jest to metoda, która dostarcza wielkiej wiedzy.
  • Symulacja komputerowa modelowanie poszczególnych procesów poznawczych w postaci klasycznego programu komputerowego lub sztucznej sieci neuropodobnej. Badacz tworzy sztuczny system zdolny do wykonywania określonych zadań, a następnie porównuje wyniki działania tego systemy z zachowaniami człowieka.
  • Piątą dodatkową metodą może być metoda obrazowania pracy mózgu. Do metody tej zaliczamy PET i fMRI (rezonans magnetyczny). Pierwsza metoda pozwala na rejestrację poziomu ukrwienia, a druga rejestrację poziomu zużycia tlenu w wybranych obszarach mózgu.

Zmiana perspektywy w sensie fizycznym modyfikuje to, co spostrzegamy. Zmiana perspektywy psychicznej - spostrzeganie modyfikowane jest przez motywy i emocje.

Proces spostrzegania to proces tworzenia reprezentacji przedmiotu na podstawie informacji otrzymywanych ze zmysłów oraz informacji zawartych w pamięci.

Bodziec dystalny - poza organizmem, działa z odległości oddziałując na zmysły.

Bodziec proksymalny - pojawia się w bezpośrednim kontakcie bodźca dystalngo z narządem zmysłowym.

Wrażenie- oddziaływanie podstawowej cechy zmysłowej zarejestrowanej w wyniku odbioru danych sensorycznych. Poszczególne wrażenia są od siebie izolowane.

Spostrzeżenie- obraz wszystkich dostępnych cech rejestrowanych za pośrednictwem różnych zmysłów.

Zakodowane informacje dekodują się w korze czuciowej. Dzięki temu odtwarzany jest rzeczywisty obraz bodźca.

Stałość spostrzegania - zjawisko polegające na tym, że spostrzeżenie  albo nie ulega zmianom albo ulega mniejszym zmianom w porównaniu ze zmianami bodźców proksymalnych.

Od dróg czuciowych odgałęziają się bocznice- koratelare, które kierują się w stronę struktur podkorowych- Zgórza i ciała migdałowatego- skąd biegną bezpośrednie połączenia do kory. W tych strukturach następuje pierwotna ocena emocjonalna i pobudzenie zwane walcz albo uciekaj :D

Spostrzeżenie jest rezultatem analizy percepcyjnej, stanowi również wynik analizy znaczenia emocjonalnego. To znaczenie może się wiązać z odbiorem bodźców, których treść emocjonalna jest zdeterminowana przez ich własności sensoryczne. Do tych właściwości należą między innymi kształt i sposób poruszania się.

Reakcje emocjonalne mogą powstawać także w wyniku procesu uczenia się.

Proces GÓRA- DÓŁ

Pojawia się, gdy większą rolę w spostrzeganiu odgrywają procesy pamięciowe, które kierują poszukiwaniem i interpretacją danych zmysłowych. Pojawiają się, gdy informacja sensoryczna jest niepełna.

Konstruowanie poprzedzające- dostosowanie późniejszej informacji do wcześniej nabytych doświadczeń

(przykład czerwone kiery przemalowywano na czarne, a czarne pili na czerwono. Niektórzy nie dostrzegali zmiany barwy i widzieli czarne kiery jako czerwone i czerwone piki jako czarne)

Proces DÓŁ- GÓRA

Zapoczątkowany przez odbiór informacji zmysłowych przez narządy zmysłów, informacje te potem są analizowane na wyższych piętrach układu nerwowego (także w korze mózgowej). Na najwyższym poziomie powstaje spostrzeżenie warunkiem spostrzeżenia i rozpoznania obiektu jest możliwość zinterpretowania go za pomocą informacji zarejestrowanych w pamięci.

Koncepcja Biedermnan  dotycząca rozpoznawania przedmiotów na podstawie komponentów.  Każdy przedmiot składa się z tzw geonów, prostych figur geometrycznych, różniących się takimi właściwościami linii charakteryzującej dwuwymiarowy obraz, jak zakrzywienie, współwystępowanie, symetria, równoległość i wspólne zakończenie.  Te cechy są stałe niezależnie od ich transformacji przestrzennych.

Teoria rozpoznawania przedmiotów na podstawie komponentów jest koncepcją integracyjną, w której proste elementy składają się na obiekt złożony.  Jeżeli zwrócimy uwagę na o, że w percepcji najpierw są organizowane wyodrębniane geony jako proste figury, potem złożone z nich przedmioty, to mamy do czynienia z  procesem spostrzegania z dołu do góry.

rejestracja sensoryczna.

zmiana bodźca zewnętrznego na impuls nerwowy. detektory cech- zespół komórek odpowiedzialnych za wyodrębnianie poszczególnych cech. jeden detektor jedna specyficzna cecha, reszta się nie liczy:) jest to faza niedostępna świadomości.

ocena emocjonalna.

w kolateralach następuje pierwotna ocena emocjonalna, bodziec ocenia się pozytywnie bądź negatywnie.

rozpoznanie treści bodźców.

poza oceny semantycznej. rozpoznanie bodźców- określenie kategorii do której należy bodziec. porównanie danych sensorycznych z kategoriami istniejącymi w pamięci. efekt wielkości zbioru- polega na tym , że im więcej bodźców musimy uwzględnić przy porównywaniu tym więcej czasu to zajmuje.

ocena znaczenia metaforycznego.

metafora pozwala komunikować pewne informacje nie wprost i daje bezpośredni dostęp do intencji twórcy metafory.

atomizm(asocjacjonizm)

  • przedstawiciele: Wunt, Titchner
  • prymat części nad całością
  • wrażenia są pierwotne, w stosunku do spostrzeżeń
  • element umieszczony poza kontekstem staje się dopiero rzeczywistym obrazem
  • dany element składa się ze skończonej liczby cech, które powinny dawać jeden(TYLKO!) obraz
  • 4 prawa kojarzenia Arystotelesa: przez styczność w czasie- łączenie elementów, które łączy następstwo czasowe. przez styczność w przestrzeni- łączenie sąsiednich elementów przez podobieństwo  przez  kontrast
  • podstawą łączenia wrażeń w spostrzeżenia jest proces kojarzenia, czyli uczenie się.
  • w polu percepcyjnym trudno wyodrębnić elementy, które byłyby ważniejsze  od pozostałych.
  • nie są znane fizjologiczne podstawy wrażeń subiektywnie pierwotnych
  • głównym problemem, który rozstrzygają asocjacjoniści jest: jakie wrażenia stanowią konstruktywną część spostrzeżenia.

strukturalizm(psychologia postaci)

  • przedstawiciele: Gestalt, Wertheimer, Koffka, Kohler, Lewin
  • prymat całości nad częścią
  • spostrzeżenia są ważniejsze od wrażenia. całość/postać określa właściwości elementów wchodzących w jej skład.
  • ten sam element otoczony różnymi spostrzeżeniami staje się czymś innym.
  • wpływ kontekstu na spostrzeżenie poszczególnych elementów.
  • spostrzeżenia są pierwotne, a wrażenia  można poznać dopiero po analizie postrzeżeń )figura wieloznaczna- sześcian Neckera)
  • Zasady wyodrębnienia całości Weitheimera:
  • Bliskość przestrzenna, sąsiedztwo w polu widzenia ) kropki blisko siebie widziane jako jednak grupa)
  • Jednakowy wygląd,
  • Wspólna droga- elementy poruszające się w tym samym kierunku widziane jako odrębna grupa
  • Dobra kontynuacja, dobra figura- grupa elementów zbudowana wg jednej zasady
  • Niewielkie rozmiary
  • Symetria
  • Zgodność z chwilowym nastawieniem- oczekiwanie człowieka na pojawienie się pewnego układu bodźców znacznie ułatwia jego spostrzeganie
  • Uprzednie doświadczenia i przyzwyczajenia
  • spostrzeżenie jest pierwotne, więc można z góry wyodrębnić cechy zróżnicowane pod względem ważności.
  • figura i tło. figura jest ważniejszym elementem pola percepcyjnego. ale zdarza się, że figura może stać się tłem.
  • nieznane są fizjologiczne podstaw spostrzeżeń oraz ich spoiwa.
  • koncepcja izomorfizmu- tzn. w mózgu tworzą się obrazy spostrzeganych przedmiotów, a kształty konfiguracji pól bioelektrycznych pojawiających się przy widzeniu pewnych obiektów są takie same jak kształty tych obiektów (zjawisko niepotwierdzalne).

Detektory cech:

  • Kodują informacje
  • Jedne detektor jedna cecha
  • Mogą być zlokalizowane w narządach zmysłów lub na wyższych piętrach układu nerwowego (+ kora mózgowa)
  • Wyodrębniają informacje ze środowiska, które są ważne adaptacyjnie
  • Kodują informacje w oszczędny sposób, tak, by mogły zostać wykorzystane w dalszym przetwarzaniu. Kodowanie to na wstępie redukuje ilość dostępnych informacji, gdyż detektory są wrażliwe tylko na pewne informacje.

Selfridge przyjął, że do rozpoznawania kształtów wystarczą detektory linii poziomych, pionowych oraz ukośnych, jak również detektory kątów prostych i ostrych oraz detektory krzywych zamkniętych i otwartych.

System wzrokowy organizuje kształt nieznanego nowego spostrzeganego bodźca wyodrębnia go z tła innych bodźców otaczających obserwatora i tworzy jego postać w umyśle obserwatora. (czyli jak widzę wiele przedmiotów, a pośród nich jeden obcy, to mój umysł wyodrębnia nowy przedmiot?)

Zjawisko adaptacji - jeśli przez długi czas eksponuje się człowiekowi widok określonej twarzy, a potem twarz ta znika z pola wzrokowego, oznacza to, że detektory uległy zmęczeniu i utraciły swoją wrażliwość.  Gdyby znikały tylko części twarzy, można by przypuszczać, że za spostrzeganie twarzy odpowiada kilka odrębnych detektorów.  (badania Carey, która dowiodła, że dzieciaki w 9minucie życia wolą spoglądać na okrąg, który przedstawia uproszczoną twarz[kreska zamiast ust, kropki zamiast oczu] a jeśli kreski i kropki są porozrzucanie, nie interesuje to dzieciaka)

Prawa półkula wykazuje znaczną przewagę w zakresie spostrzegania i różnicowania twarzy, a dane fizjologiczne wykazują że włókna nerwowe w tej półkuli wcześniej ulegają mielinizacji.

Wg Bartletta schemat to uogólnioną wiedzą, na temat pewnego wycinka środowiska będąca wynikiem wielokrotnych kontaktów z tym wycinkiem.

Ogólnie, łącząc to, co mówi Bartlett i Neisser można powiedzieć, że schemat jest poznawczym punktem odniesienia dla informacji odbieranych przez narządy zmysłowe.  Schematy wyposażone są w zdolność rozumienia informacji sensorycznych . A więc, skoro schemat jednocześnie jest modyfikowany przez dane i interpretuje te dane, to pojawia się pytanie, skąd biorą się schematy. Powstały dwie koncepcje, odpowiadające na to pytanie.

  1. Neiser  przyznaje niemowlęciu pewne wrodzone schematy. Wiąże je on z reakcjami orientacyjnymi.  Mowa tu o schematach stałości obiektu. Potwierdzeniem wywodów Neissera są badania Spelke,  który wykazał, że zakrywanie przez dzieckiem zabawki wcale nie sprawia, że dziecko uważa, iż przedmiot znikł. Dziecko wie, że przedmiot który zniknął z pola widzenia nadal istnieje.
  2. Druga koncepcja nawiązuje do badań Posnera i Keele’a i mówi, że schematy mogą mieć pochodzenie czysto empiryczne. Schematy postają w wyniku odbierania złożonych układów bodźców, które następnie są uśredniane albo określane jako najczęstsze.

Dane sensoryczne

  • dane pochodzące z narządów zmysłowych.
  • Mają formę zakodownaych komunikatów. Kodowanie to przede wszystkim zachodzi w detektorach cech.
  • Do interpretacji danych sensorycznych wykorzystywane są także dane pamięciowe.

Bruner uważał, że w wyniku spostrzegania bodźców obdarzonych znaczeniem występuje proces kategoryzacji- poszukiwania kategorii do których najbardziej pasują odbierane dane sensoryczne.

Zdaniem Brunera istotą spostrzegania jest rozpoznanie, czyli określenie do jakiej kategorii należy jakiś obiekt.   Rozpoznawanie obiektu, to proces trwający jakiś czas, gdyż jest to proces przeszukiwania pamięci ale także czas potrzebny na działalność o charakterze translatorskim (oznacza to, że dane sensoryczne przekładane są na język danych pamięciowych, a dane pamięciowe na dane sensoryczne). Przykładem są badania Posnera.

gdy kategoria i dane sensoryczne pokrywają się tylko częściowo, nazywamy to sprawdzaniem dla potwierdzenia , czyli poszukuje się cech charakterystycznych tylko dla jednej kategorii, a nie opisują innych kategorii. Jednocześnie pomijane są wszystkie inne cechy danego obiektu.  )przykład jabłka plastykowego i prawdziwego

gotowość percepcyjna- stan organizmu warunkujący to, co będzie spostrzegane.  Jest to łatwość wykorzystywania określonej kategorii pamięciowej do danego materiały percepcyjnego.  Gotowości percepcyjna uzależniona jest od czynników zewnętrznych i wewnętrznych.

  • Czynniki zewnętrze - odpowiedzialne są za uczenie się prawdopodobieństwa wystąpienia określonego obiektu w danej kategorii.  Jeśli człowiek spodziewa się wystąpienia danego obiektu, łatwiej będzie go rozpoznawał.
  • Zaliczamy tu zjawisko torowania- polega na tym, że wcześniej człowiek został uprzedzony świadomie lub podprogowo o rodzaju bodźców, jakie będą eksponowane. wtedy rozpoznanie jest łatwiejsze.
  • Do czynników zewnętrznych warunkujących gotowość percepcyjną zalicza się :
  • Częstość uprzednich doświadczeń- wyższą gotowością cechują się te kategorie, których przedstawiciele wcześniej często występowali w otoczeniu jednostki.
  • Konsekwencje społeczne -  wyższą gotowość wykazują te kategorie, które są wykorzystywane przez innych. Tutaj przykładem jest słuchowisko radiowe- Inwazja z Marsa. – niewielka liczba informacji potwierdzających, lub zaprzeczających, jest powodem spostrzegania tendencyjnego.  Do konsekwencji społecznych zalicza się także efekt rozproszenia odpowiedzialności- polega na tym, że wzrost liczby świadków jakiegoś wypadku zmniejsza tendencję do udzielenia pomocy.
  • Czynniki wewnętrzne - związane są z wewnętrzną organizacją systemu kategorii wykorzystywanych w trakcie spostrzegania.
  • Zliczamy tu:
  • Monopol - liczba kategorii wykorzystywanych przez jednostkę. Im mniejsza liczba kategorii tym monopol silniejszy.  ( przykład, wszystko spostrzega się w dwóch kategoriach, wykazują one znacznie większą gotowość, niż gdy kategorii jest tysiące)
  • Integracja poznawcza systemu kategorii- im silniej powiązane są ze sobą poszczególne kategorie, tym wyższa jest ich gotowość. ( przykład: jabłko ma więcej kategorii niż kosmita, dlatego w kosmita to tylko przybysz z innej planety, a jabłko to owoc, przedmiot jadalny, substancja organiczna, ma określony smak, kształt itd.)
  • Konsekwencje motywacyjne kategorie, które związek są z realizowanymi przez człowieka celami, wykazują, większą gotowość aniżeli kategorie obojętne.  Co oznacza, że zachowanie ludzi nie jest bezstronne.

Obronność percepcyjna - przykład obniżenia gotowości percepcyjnej. Jest to obniżenie progu rozpoznawania materiału zagrażającego jednostce. Przykład, słowa nieprzyzwoite- badania Postmana i Brunera, albo badania Perry’ego nad dziećmi, które był ofiarami nadużyć seksualnych.

  • Funkcje obronności percepcyjnej:
  • Nieadaptacyjne:
  • Blokowanie dostępu do treści zagrażających- gdyż uniemożliwia pełne rozpoznanie bodźca.
  • Adaptacyjne:
  • Uruchamianie procesów emocjonalnych.

Wg Neissera spostrzeganie ma charakter cykliczny.

kieruje

Dostarcza danych

modyfikuje

dostępna inforlacja w otoczeniu

eksploracja

schemat pamięciowy

Czyli, człowiek pobiera informacje z otoczenia oraz poszukuje tych informacji. Skoro poszukuje tych informacji w otoczeniu, to proces ten musi być kierowany przez oczekiwania i hipotezy. Te oczekiwania powstają na podstawie schematów poznawczych, które pobierają też informacje z otoczenia. Spostrzeganie nie jest więc samoistnym procesem, ale stanowi jeden z procesów odpowiedzialnych za sterowanie zachowaniem.

Spostrzeganie jest

  • czynnością ciągłą, która nie ma zaznaczonego wyraźnego początku ani końca.  Są sytuacje, w których zapoczątkowuje je odbiór informacji z otoczenia,  ale są także takie, gdzie zapoczątkowuje je schemat. (przykład: szukam w lesie maślaka, więc musze dysponować dokładnymi informacjami na temat maślaka<- schematami)
  • czasami spostrzeganie zapoczątkowane jest przez procesy eksploracji, czyli wykonanie pewnych ruchów, np. ruch oczu, głowy, może dostarczyć pewnych informacji. Ta informacja jest wprowadzana do schematów, schematy ulegają modyfikacji, i zmodyfikowane schematy uruchamiają proces eksploracji.

Schematy eksploracyjne mogą mieć różny charakter.

  • Pozwalają na wielozmysłowe poznanie przedmiotu,
  • dostarczają informacji ukierunkowujących proces spostrzegania.
  • W trakcie eksploracji człowiek odbiera wciąż nowe informacje , dotyczące zarówno właściwości spostrzeganego obiektu, jak również czynności, które poprzedzały uzyskanie tych informacji.
  • Dzięki tym schematom jednostka uczy się specyficznych sposobów pobierania informacji z otoczenia.  Takim sposobem jest technika przeszukiwania wzrokowego .  Precyzyjne sterowanie ruchami oczu pozwala na utrzymanie obrazu jakiegoś obiektu w polu najostrzejszego widzenia.  Trajektoria ruchów gałki ocznej pozwala na uzyskanie dodatkowych informacji na temat kształtu obiektu.

Schematy eksploracyjne związane z czytaniem

  • przykuwają uwagę odbiorcy do pewnych informacji
  • lub niektóre informacje stają się zupełnie niedostrzegane (przykład reklam z piwem. Z lewej strony od góry do dołu widniej  informacja, że jest to napój bezalkoholowy, a ponieważ Polacy nie potrafią w ten sposób czytać, nie dostrzegają owiej informacji).
  • Reguła ruchu - oko zazwyczaj podąża w kierunku wskazywanym przez palec albo przez kierunek wzroku  innych osób.

Percepcja przestrzeni

  • Pokój Amesa, ograniczenie do jednej perspektywy zaburza postrzeganie, przez co  osoby w nim widziane są albo gigantyczne, albo bardzo małe.
  • Organizacja percepcyjna dostosowuje spostrzegane bodźce do zapisanego w pamięci doświadczenia.
  • Gibson wykazuje, że pokój Amesa, to wynik nienaturalnego ograniczenia człowieka do jednej perspektywy spostrzeżeniowej. Złudzenie nienaturalnych wielkości postaci zniknie, gdy pozwoli się spojrzeć na pokój z różnych perspektyw.
  • Gibson wprowadził pojęcie niezmienników przedmiotu, czyli tych jego stałych właściwości, które są odkrywane podczas poruszania się wokół przedmiotu lub w trakcie jego ruchu względem obserwatora.

Proces wyodrębniania cech w hierarchicznej strukturze ich integracji jest kierowany wiedzą, wykształconą w filogenetycznym rozwoju organizmów żywych i zapisaną w pamięci w postaci tak zwanych wrodzonych mechanizmów wyzwalających. Z konieczności taka wiedza jest sztywna i stanowi podstawę automatycznych reakcji.

Dopiero w procesie osobniczego uczenia się nabywana wiedza staje się plastyczna i może być kształtowana przez całe życie.

Proces przetwarzania bodźców percepcyjnych w umysłowe struktury znaczeniowe nadające sens otaczającej rzeczywistości wychodzi poza spostrzeżenia i łączy w sobie kategoryzację oraz myślenie pojęciowe. Te struktury powstają na podstawie percepcji przedmiotów, czyli ich obrazów, które tworzą kategorie wyodrębniające obiekty w otaczającym środowisku i pozwalają je rozpoznawać.

Rozpoznawanie jest kategoryzacją percepcyjną, w której obrazy mogą mieć strukturę złożoną z wielu wymiarów percepcyjnych, które czasem trudno zidentyfikować. Owe obrazy mogą mieć także strukturę prostą, z dobrze określonymi wymiarami.

  • Teorie kategoryzacji cech:
  • Koncepcja dopasowania obrazu do wzorca- twórca Arbib- opisuje najprostszy i intuicyjnie zrozumiały proces rozpoznawania bodźców percepcyjnych. Jeżeli wytworzony został w pamięci wzorzec, to dopasowuje się do niego spostrzegany obraz. Jeśli bodziec pasuje do wzorca, ale jest za bardzo rozbudowany to stosuje się normalizację obrazu, czyli może on zostać przesunięty, obrócony, zmniejszony, tak, by pasował do wzorca.  Jeżeli proces rozpoznawania polega na normalizowaniu obrazu, to jest pewnym rodzajem abstrakcji spostrzeganego przedmiotu.  Teoria ta odnosi się do dobrze zdefiniowanych kategorii.
  • Koncepcja analizowania cech - teorie opisujące rozpoznawanie obrazów w sytuacji, kiedy normalizacja obrazu nie przynosi skutków.  Odnoszą się do systematycznej analizy poszczególnych cech charakteryzujących wzorzec i porównywany z nim obraz.  Jedna cecha nie wystarczy do rozpoznania obrazu, potrzebnych jest więcej właściwości, które dopiero jako całość pozwalają na rozpoznanie obrazu.

Prototypowe modele kategoryzacji:

  • Model oparty na odległości od prototypu- klasyczne badania Posnera i Keele’a
  • Model statystyczny- wzorzec jest wielkością średnią, a zmienność generowanych obrazów stanowi ich wariancję. Wszechstronne uczenie się materiału lepiej wpływa na  jakość nabywanej wiedzy.  Badania Freid i Holyoak. Generowanie bodźców według rozkładu statystycznego pozwala na precyzyjne ustosunkowanie się do stosowanej przez badanych reguły kategoryzacji.

Egzemplarzowy model kategoryzacji zakłada, że w procesie uczenia się kategorii człowiek nie tworzy prototypów, lecz zapamiętuje spostrzegane bodźce.  (np. Wyobrażając sobie owoc, nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie czegoś uśrednionego, tylko od razu jest to jabłko banan, czy inna pomarańcza) abstrakcja w postaci uśrednionego egzemplarza może jedynie porządkować naszą wiedzę i pojęcia na temat spostrzeganej rzeczywistości.

  • Pierwszy model egzemplarzowy stworzyli Medina i Schaffer jako kontekstowy model uczenia się kategorii.  Założeniem tego modelu był sposób klasyfikowania nowych egzemplarzy do wyuczonych kategorii.

Kategoryzacja egzemplarzowa polega na jego porównywaniu ze wszystkimi zapamiętanymi egzemplarzami należącymi do różnych kategorii.  Bodziec zostanie zaklasyfikowany do danej kategorii, gdy suma podobieństw bodźca do wszystkich egzemplarzy danej kategorii,  będzie mniejsza od sumy odnoszącej się do egzemplarzy innych kategorii.

  • Inną koncepcją tej metody jest koncepcja Nosofsky’ego.  Nazywa się ją uogólnionym modelem kontekstowym.  Do elementów modelu zalicza się kategoryzowane egzemplarze, włączono także parametr uwagi, kontrolujący Re podobieństwa w procesie uczenia się kategorii.

Kontekst w kształtowaniu relacji podobieństwa

W świetle organizacji percepcyjnej posiadane doświadczenia określa sposób spostrzegania otaczających przedmiotów w procesie góra-dół i tworzy ich obraz umysłowy. Zaś w świetle kategoryzacji percepcyjnej posiadane doświadczenia są wiedzą o przedmiotach należących do danej kategorii i kształtuje relację podobieństwa między nimi. Przedmioty tej samej kategorii zdają się być bardzo podobne do siebie, a te z różnych kategorii sprawiają wrażenie zupełnie innych. (przykład badania Goldstona, które pokazują efekt kontrastu i asymilacji. Kontrast występuje, gdy a danym wymiarze wielkość bodźca jest zniekształcona tak, że odróżnia go od innych bodźców. Asymilacja zaś pojawia się, gdy  danym wdanym wymiarze wielkość bodźca jest tak zniekształcona, że zbliża go do innych bodźców. )

Na zmianę percepcji tego samego koloru – obrazy składają się z różnych cech, które są mniej lub bardziej diagnostyczne, w procesach kategoryzacji, ale nie odzwierciedlają obiektywnego stanu rzeczy, tylko są tworzone w umyśle człowieka. Podobieństwo bodźców nie jest więc określone fizycznymi właściwościami ich cech ani ograniczeniami sensorycznymi człowieka, lecz zależny od konteksty, w jakim te bodźce sie pojawiają.

Podejście koneksjonistyczne

  • Podstawowym celem badać tutaj jest pokazanie sposobu, w jaki złożona sieć adaptacyjna organizuje odbieraną informację w różne struktury.
  • W rozpoznawaniu obrazów to zagadnienie odnosi się do opisania mechanizmów uczenia się coraz to lepszej klasyfikacji złożonych bodźców percepcyjnych poprzez stopniowe nabywanie optymalnego rozkładu parametrów uwagi, odpowiadających poszczególnym wymiarom.
  • Model ALCOVE, potem nazwany przez autora AMBRY,  (autor Kruschke) każdej właściwości bodźca percepcyjnego przyporządkowana jest waga określająca znaczenie danej cechy w procesie kategoryzacji.  Proces uczenia się polega na stopniowym kształtowaniu wagi, tak że ważne wymiary rozciągają się, a mało ważne kurczą.  Dany egzemplarz pobudza poznawcze reprezentacje kategorii zgodnie z ukształtowanymi wagami wymiarów i zostaje przyporządkowany do tej klasy, z którą jest najsilniej skojarzony.  Wielkość skojarzenia wynika z optymalizacji selektywności uwagi dokonywanej w procesie kategoryzacji. Poczym dana kategoria staje się wykształconą reprezentacją poznawczą zbioru bodźców percepcyjnych, z którą łączy się konkretna reakcja.

Ważnym źródłem dostarczającym informacje o procesie spostrzegania jest analiza następstw silnej stymulacji .

Efekt następczy ruchu- jeśli przedmiot porusza się z góry na dół to obraz następczy widziany będzie jako poruszający się z dołu do góry, jeśli rozwijamy spiralkę, to efektem następczym będzie zwijanie spiralki.

Odbieramy wrażenia ruchu przy praku poruszania obrazu.

Efekt następczy barwy- obraz następczy, który występuje w wyniku intensywnego wpatrywania się w daną barwę, polega na pojawieniu się barwy dopełniającej w stosunku do poprzednio działającej. Czyli zielony-czerwony, czarny-biały niebieski-żółty.

Dwa aspekty efektu następczego:

  • Zawsze jest w swej istocie przeciwstawny lub dopełniający w stosunku do oddziaływania początkowego, dotyczy to zarówno ruchu jak i napięcia mięśniowego i barwy. Można wnioskować, że istnieją dwa antagonistyczne systemy.
  • Dowolny efekt następczy pojawia się w wyniku długotrwałej stymulacji jednego z tych antagonistycznych systemów: długotrwałej ekspozycji jednej z barw dopełniających, lub długotrwałego ruchu w jednym kierunku.  Czyli, można przypuszczać, że zaangażowane mechanizmy nerwowe ulegają procesowi adaptacji lub zmęczeniu co w konsekwencji prowadzi do obniżenia ich wrażliwości na sygnały płynące z zewnątrz.

Gdyby założyć, że mamy detektory ruchu, które są antagonistyczne, to trzeba by było stwierdzić, że wzmacniają się reakcje neuronów w wypadku ruchu w jednym kierunku, a w tym samym czasie osłabieniu ulegają detektory ruchu drugiego kierunku.  Kiedy ruch nie występuje, oba detektory powinny być w równowadze.

Efekt następczy barwy:

  • Komórki nerwowe są połączone parami, w każdej parze komórki reagują na 2 różne bodźce. Reakcja na wyjściu  stanowi różnicę reakcji obu komórek. Jeżeli receptor czerwieni znajduje się w jednej parze z receptorem zieleni, to oba reagują identyczne na światło białe. Jeśli  komórka czerwona będzie reagowała na światło czerwone i na wyjściu pary pojawi się reakcja pozytywna, a komórka zielona będzie reagowała na światło zielone i na wyjściu par pojawi się reakcja negatywna.  Gdy receptory czerwieni ulegną zmęczeniu, tracą zdolność do reagowania. Jeżeli po tym włączymy światło białe to receptory zieleni będą reagowały normalnie, ale normalna reakcja receptorów czerwonych jest zahamowana, przez co zielone reakcje przeważa czerwone i będziemy odbierać światło zielone.
  • Efekty następcze wskazują, że w pewnym momencie jedno z ogniw w łańcuchu procesów prowadzących do spostrzegania ulega zmęczeniu w wyniku długotrwałego stymulowania, ale samo wystąpienie efektu nie daje informacji o tym, która część całego systemu spostrzegania uległa zmęczeniu.
  • By uzyskać taki efekt należy oddzielić pola widzenia obu oczu, tak, by można było sprawdzić możliwość transferu efektu następczego z jednego oka na drugie. Jeśli stymulacja jednego oka prowadzi do pojawienia się efektu następczego w drugim oku, to zmęczenie obejmuje centralną część systemu, jeśli zaś transfer nie występuje dotyczy ono jedynie części obwodowej.

Efekt McCollough wiąże się z założeniem dotyczącym istnienia w systemie spostrzegania człowieka specyficznych detektorów cech.

Jeśli przyjąć, że istnieją detektory linii, to gdyby wywołać zmęczenie jednego rodzaju detektorów linii, a następnie zaprezentować zaprezentować neuronalny bodziec, to jeśli istnieje antagonistyczna grupa detektorów to ujawni się ona w wystąpieniu efektu następczego.  I to jest owy efekt McCollough. Efekt jest trwały, to znaczy niektórzy nawet po upływie paru godzin od zakończenia eksperymentu widzą jeden rodzaj linii jako inny.

Pasy Macha efekt kontrastu jasności.

  • Mach zauważył, że człowiek może widzieć jasne i ciemne pasy mimo braku odpowiednich zmian fizycznych w intensywności światła. Zjawisko to związane jest z tym, że granica między słabo oświetlonym obszarem i obszarem intensywnie oświetlonym jest spostrzegana jako znacznie bardziej ostry spadek jasności niż moa to miejsce w rzeczywistości, a co więcej po obu stronach granicy między słabiej i silniej oświetlanymi obszarami są widoczne pasy jasne i ciemne.
  • Gradient oświetlenia można uzyskać  na 2 sposoby.
  • Należy posłużyć się tarczą z czarnymi i białymi częściami i obracać ją z taką prędkością aż czasem i białe części złączą się i cała tarcza odbierana będzie jako jednorodna szara powierzchnia.
  • Można także na danej powierzchni tworzyć cienie o rozmytych konturach, w tym celu w niewielkiej odległości od źródła światła umieszczamy przesłonę.
  • W obu wypadkach uzyskujemy stopniową zmianę oświetlenia.
  • Obserwator nie widzi przejścia od większej do mniejszej jasności czy odwrotnie, ale jasną linię przechodzącą przez przechodzącą przez punkt najmniej oświetlony oraz ciemną linię przechodzącą przez punkt najbardziej oświetlony.

W percepcji ważna jest lokalizacja granic przedmiotów nawet w takich wypadkach, kiedy różnice w intensywności oświetlenia  przedmiotu i otaczających rzeczy są niezbyt duże.  Spostrzeganie różnic w częstotliwości reakcji receptorów rozmieszczonych po obu stronach granic różnych poziomów oświetlenia ułatwia proces rozpoznawania obrazów.

Interakcje między sąsiadującymi komórkami nerwowymi odgrywają decydującą rolę szczególnie w pierwszych etapach analizy informacji i to we wszystkich systemach sensorycznych.

  • Odbierana jasność przedmiotu zależna jest od otaczającego tła. Zmiana w spostrzeganiu wynika ze zwiększenia padającego światła na przedmiot zależy również od tego, co otacza ten przedmiot.  Ten sam kwadrat ma różne natężenie barwy na różnych tłach. Na jasnym, będzie bardziej wyraziste, na bardzo ciemny, będzie mnie wyraziste i tak dalej.
  • Przy jednakowej jasności środka i tła spostrzegana jasność środka wzrasta stopniowo wraz ze wzrostem intensywności oświetlenia.

Koło barw wskazuje jakie barwy występują w obrazach następczych, barwa obrazu następczego leży naprzeciw barwy obserwowanej przez obserwatora.

Obrazy następcze są odwracalne. Jeżeli barwa niebieska daje barwę żółtą to żółta da niebieską.  Purpura oraz powiązane z nią barwy nie są barwami widmowymi. Barwy te można jednak umieścić w kole barw, pod warunkiem, że będziemy znali ich komponenty. Przedstawić je można przez określenie długości fal.

Wyjaśnienie obrazów następczych:

[przedłużające się oddziaływanie oglądanego obrazu wywołuje zmęczenie receptorów, co pozwala systemowi konkurencyjnemu wziąć górę, a  to prowadzi do stymulacji neutralnej. Wykorzystując to zjawisko indukowania barwy możemy uzyskać barwy nieindukowane.

Halucynacje to omamy, są podobne do znów.

  • Bywają omamy wzrokowe, słuchowe, mogą także być związane z jakimkolwiek innym zmysłem., a nawet z kilkoma zmysłami na raz.
  • Treść halucynacji może być określona przez czynniki społeczne (wpływ otoczenia).
  • Rozpoznawanie omamów:
  • dla mistyka halucynacje dostarczają możliwości wglądu w odrębny od naszego świat faktów i prawdy.
  • Prawdę można odkryć jedynie za pośrednictwem normalnie działających zmysłów, podczas gdy uszkodzony mózg jest niepewny i nie można mu ufać.
  • Halucynacje to wyraz zakłóceń w centralnym układzie nerwowym, powodujących mylne informacje wytwarzane w mózgu.
  • Dla empiryków halucynacje ujawniają spontaniczną czynność układu nerwowego i w sytuacjach przebiega ona niehamowana przez informacje czuciowe.
  • Halucynacje pojawiają się u ludzi przebywających w odosobnieniu

Zniekształcenia wzrokowe

Niektóre figury proste widzi się zniekształcone. Te niekształcenia mogą sięgać 20% wydłużenia bądź skrócenia figury.

  • Przykładem jest strzała Mullera-Lyera. Para strzał, których drzewce są jednakowo długie, ale ostrza jednej mają ramiona rozwarte na zewnątrz, a drugiej ku drzewcowi. Pierwsza wydaje się dłuższa, choć w rzeczywistości obie są takie same.
  • Poza tym mamy także figurę Ponzo . składa się z czterech tylko linii z których  dwie równej długości położone są zbieżnie po bokach figury. Pomiędzy nimi są jeszcze dwie linie obie jednakowej długości położone równolegle.  (takie złudzenie torów kolejowych). Zbiegają się, przez co pozioma linia w węższej części może wydać się krótsza od poziomej linii w części szerszej.
  • Figura Heringa - złudzenie wachlarza.0 promienie wachlarza nie są zniekształcone, natomiast wszelka figura umieszczona na ich tle wydaje się w określony sposób zniekształcona. Wywołują zniekształcenie, ale same mu nie podlegają.

złudzenie

wywołane przez zniekształćenia tła

złudzenie wachlarza

wywołane zniekształceniami spowodowane budową figur

złudzenie strzały

Procesem całkowicie zdolnym do wywołania zniekształcenia jest stałość oceny wielkości. Jest to skłonność układu postrzegania do kompensowania zmian obrazu siatkówkowego zależnie od odległości postrzeganych obiektów.  Obraz przedmiotu podwaja swe rozmiary kiedy jego odległość zmniejsza się o połowę.  Obraz powiększa się w miarę zmniejsza się odległości przedmiotu, ale przedmiot ten wciąż wygląda jakby Mia te same mniej więcej rozmiary.

Nasze oceny kształtu wynikają z tego co  wiemy lub sądzimy o położeniu rozmaitych części przedmiotów i nie są zgodne z obrazami w oku. Bowiem obrazy te normalnie zwierają owale i romby choć widzimy koła i kwadraty.

Postrzeżeniowy układ odmierzania skali, sprawia że takie same przedmioty umieszczone w rozmaitych odległościach wyglądają na niemal równej wielkości, przynajmniej jeśli nie zostaliśmy wprowadzenie w błąd, co do ich odległości.

Prawo Emmerta- dostosowanie się wielkości powidoku do pozornej jego odległości. powiększenie się powidoku ze wzrostem odległości ekranu zależy od określania skali obrazu przez stałość oceny, która normalnie koryguje postrzeganą wielkość przedmiotu odpowiednio do jego odległości. W powidoku obraz siatkówkowy również się nie zmienia ponieważ jest utrwalony na siatkówce, i jej stałość oceny, mimo braku rzeczywistego oglądania przedmiotu.

Gdyby stałość oceny wielkości wyrównująca różnice wielkości obrazu siatkówkowego zależne od odległości przedmiotu spowodowana była przez perspektywiczne cechy głębi wówczas należałoby spodziewać się zniekształceń występujący w złudnych figurach.  Teoria ta łączy zjawiska wskazujące że zniekształcenia są wywoływanie przez stałość oceny wielkości wtedy, kiedy ocena ta jest właściwa.

Paralaksa ruchu:

Percepcja przestrzeni jest ściśle związana z ruchem.  Przedmioty znajdujące się blisko przesuwają się szybko w porównaniu z wolno przemieszczającymi się przedmiotami znajdującymi się dalej.  Doświadczamy tego zjawiska, gdy jedzie się pociągiem, lub samochodem.

Maskowanie obiektu

Jeśli zamaskowany przedmiot znajduje się ponad powierzchnią i przesuwamy się wolno w prawą lub w lewą stronę, w pewnej odległości ponad nim, to powinien się on szybciej przemieszczać w stronę przeciwną do znajdujących się niżej wskazówek samej powierzchni. Jeśli odległość obserwatora od spostrzeganej powierzchni jest duża, a ukryty obiekt niewiele wystaje ponad ziemię, to zjawisko paralaksy  ruchu nie będzie doświadczane. Aby odkryć zamaskowany obiekt, wystarczy wykonać zdjęcia z dwóch punktów obserwacji  tego samego fragmentu powierzchni na której znajduje się ukryty przedmiot.  Gdy zdjęcia umieści się obok siebie można dostrzec, że zamaskowany obiekt na każdym z nich jest umieszczony w nieco innej pozycji.  By to dostrzec potrzebne jest widzenie dwuoczne.

Badania nad dwuocznym spostrzeganiem głębi pokazują proces tworzenia figur z tła, bez jej rozpoznawania, tak jakbyśmy mieli do czynienia z automatycznym mechanizmem wywołującym reakcję na podstawie dobrze określonego bodźca.

WZROK

  • Na siatkówce postaje mały, odwrócony obraz przedmiotów.
  • Proces percepcji nie polega na widzeniu obrazu na siatkówce, lecz jest aktem twórczym wybiegającym poza informacje zawarte w obrazie. :D
  • Obraz siatkówkowy przedmiotów zmienia się w zależności od naszych czynności i ruchów oczu. Podstawowe znaczenia ma tutaj szybkie przerzucanie wzroku z jednego miejsca, na drugie- RUCHY SKOKOWE, za pomocą których badamy otoczenie.
  • Jednak pomimo tego, że na siatkówce obraz wciąż się zmienia proces widzenia jest ciągły, nie dostrzegamy  przerw w dopływie informacji wzrokowej, a przedmioty na które patrzymy, pozostają na swoim miejscu w trójwymiarowej przestrzeni.
  • Doznania wzrokowe są wynikiem aktywności mózgu przetwarzającego obrazy dostarczane przez wiele kolejnych fiksacji.
  • Wielkość przedmiotów także nie determinuje wielkość obrazu na siatkówce, ponieważ obraz na siatkówce jest pomniejszony.
  • Człowieka łatwiej dostrzega przedmioty, oraz ocenia stosunek przestrzenny między nimi, gdy są one w ruchu.
  • Oznacza to, że obraz padający na siatkówkę jest tylko jednym ze źródeł informacji, na którym mózg opiera się w tworzeniu własnego obrazu świata.

Drogi wzrokowe

1.UKŁAD OPTYCZNY

Sygnał wzrokowy odbiera oko.  Gałka oczna wyposażona jest w 6 mięśni zewnętrznych, zapewniających odpowiednie położenie oka względem oglądanych przedmiotów.  Zewnętrzną warstwę gałki ocznej stanowi rogówka załamująca promienie świetlne tak, by tworzyły obraz na siatkówce (tylna powierzchnia oka). Światło po przejściu przez rogówkę zatrzymywane jest przez tęczówkę stanowiącą nieprzejrzystą przesłonkę z niewielkim otworem - źrenicą .  W jaskrawym świetle tęczówka kurczy się, a źrenica ulega zmniejszeniu. Za tęczówką znajduje się soczewka , która zapewnia ostre widzenie przedmiotów znajdujących się w różnej odległości od oczu- akomodacja.   Gdy patrzymy na przedmioty z bliska soczewka przybiera kształt kulisty, zwiększając stopień załamania światła. Gdy obserwujemy przedmiot z daleka promień krzywizny soczewki zwiększa się, co powoduje mniejsze załamanie promieni świetlnych.  (kształt soczewki reguluje mięsień rzęskowy, który kurczy się lub rozkurcza)

2.SIATKÓWKA

  • Siatkówka to cieka płytka złożona z komórek nerwowych oraz światłoczułych receptorów- czopków i pręcików(ok. 130mln). Aby światło dotarło do komórek receptorowych musi przejść przez warstwy komórek nerwowych oraz naczynia krwionośne. zawierają światłoczułe barwniki, których ilość rozkładana jest w zależności od siły światła i wyznacza siłę reakcji komórek nerwowych a wrażliwość receptorów na światło jest proporcjonalna do aktualnej ilości barwnika, czyli zależy od stanu adaptacji do światła.
  • Czopki i pręciki nie są rozłożone równomiernie na siatkówce. W dołku centralnym(centralna część siatkówki) występuje ogromne skupisko czopków, więc ta część siatkówki charakteryzuje się wysoką rozdzielczością . liczba czopków spada w miarę przechodzenia ku peryferiom siatkówki. Podczas gdy liczba czopków spada, liczba pręcików wzrasta na peryferiach. Dołek centralny składa się tylko z czopków.  A peryferia to i czopki i pręciki, z przewagą tych drugich.
  • Czopki wykonują swe czynności w świetle dziennym,  umożliwiają widzenie barw.  Pręciki działają przy słabym świetle i pozwalają jedynie na dostarczenie odcieni szarości.
  • Część centralna ma za zadanie rozróżniać barwy oraz rozróżniać obrazy, część peryferyjna umożliwia widzenie w słabym oświetleniu.
  • Reakcje chemiczne występujące w fotoreceptorach. Pod wpływem światła powodują zmiany elektrycznych potencjałów komórek nerwowych siatkówki.

komórki nerwowe siatkówki.

komórki dwubiegunowe

komurki horyzontalne oraz amakrynowe

komórki zwojowe(wysyłają swoje włókna bezpośrednio do mózgu)

  • Pobudzenie jednej komórki receptorowej może wpływać na wiele komórek dwubiegunowych i zwojowych, i odwrotnie, jedna komórka dwubiegunowa czy zwojowa może podlegać wpływom z wielu receptorów.
  • Pole recepcyjne- obszar siatkówki, z którego można wpływać na aktywność danej komórki.  Stymulacja danego punktu na siatkówce może  albo wzmagać albo hamować częstotliwość wyładowań danej komórki.
  • Występują na siatkówce obszary hamulcowe i pobudzające 0on i off.  Pola recepcyjne komórek zwojowych mają w centrum okrągły obszar pobudzeniowy, podczas gdy rejony otaczające to centrum wpływają w sposób hamujący na reakcje danej komórki.  Może także być odwrotne w centrum 0hamuje, peryferia-pobudzają.
  • Hamowanie oboczne- przeciwny wpływ centrów i otoczek oznacza, że pobudzenie komórki wywołane stymulacją danego miejsca siatkówki zostało zahamowane, jeśli jednocześnie stymulujemy inne miejsca położone w pobliżu.
  • Hamowanie oboczne ma podstawowe znaczenie dla poprawiania obrazu wzrokowego podającego na siatkówkę. Dzięki niemu bowiem wszystkie granice obrazu zostają wyostrzone, tj. układ nerwowy reaguje na nie silniej niż na te fragmenty obrazu w których nie ma gwałtownych zmian jasności.
  • Komórki zwojowe różnią się pod względem wielkości centrów ich pól recepcyjnych- w dołku centralnym jest ich mało, na peryferiach więcej.
  • Małe pola recepcyjne w części centralnej siatkówki sprzyjają dobremu rozróżnieniu szczegółów, a duże pola recepcyjne na peryferiach sprawiają, że komórki zwojowe tego regionu sumują pobudzenie z wielu receptorów i co za tym idzie umożliwiają widzenie słabym oświetleniu.
  • Można więc powiedzieć, że już w siatkówce powstaje złożony proces przetwarzania informacji wzrokowych.
  • Sygnały nerwowe  mające postać impulsów elektrycznych są przekazywane z siatkówki już bezpośrednio do kory mózgowej, przede wszystkim przez ciałko kolankowate boczne, które stanowi część wzgórza.

3.MÓŻG

  • Włókna wychodzące z siatkówki krzyżują się na skrzyżowaniu wzrokowym. w obrębie skrzyżowania odbywa się sortowanie włókien według ściśle określonej zasady. Te z nich, które przechodzą z przyskroniowej połowy siatkówki, nie ulegają skrzyżowaniu i biegną po tej samej stronie, a te które wywodzą się z części przynosowej obu siatkówek przechodzą na stronę przeciwną. Każda soczewka oka rzuca na siatkówkę obraz odwrócony i jak wskazuje przebieg włókien lewa półkula mózgowa odbiera sygnał z prawej połowy obrazu, a prawa z lewej połowy obrazu.  Sygnały te nie są jednak analizowane odrębnie.
  • Ciałko kolankowate stanowi stację przekaźnikową dla informacji wzrokowych przesyłanych do kory.  Struktura ta jest znacznie bardziej skomplikowana i dokonuje się w niej złożonych analiz bodźców wzrokowych.
  • Komórki leżące w określonym rejonie siatkówki wysyłają swoje aksony tylko do określonych rejonów ciałka kolankowatego bocznego.    W ciałku tym wykryto szereg warstw, a każda z nich otrzymuje informacje tylko z jednego oka. Warstwy te zawierają komórki różniące się zarówno wielkością jak i funkcją. Właściwości komórek ciałka kolanko wargo bocznego da pod pewnymi względami zbliżone do właściwości komórek zwojowych siatkówki.  Mają one również koncentryczne pola recepcyjne z centralami on i off oraz otoczkami o przeciwnym znaku. Można je poklasyfikować na komórki X, Y, W, a każda z trzech typów komórek otrzymuje sygnał z komórek siatkówkowych tego samego typu.
  • Funkcją dróg  wiodących przez ciałko kolankowate i przez wzgórki czworacze jest rozpoznawanie kształtów, jak również lokalizacja bodźców wzrokowych i ruchami oczu.
  • KORA WZROKOWA składa się z kilku warstw., (wyróżnia się ich 6). Większość połączeń między komórkami kory wzrokowej stanowią krótkie włókna łączące sąsiadujące ze sobą neurony.  Korę wzrokową można podzielić na pierwotną i wtórna.
  • Informacje p z siatkówki przekazywane są do kory w sposób uporządkowany. Dany obszar kory otrzymuje informację z określonego obszaru siatkówki z tym jednak, że obszar dołka centralnego jest szczególnie szperko reprezentowany. Każdemu stopniowi kątowemu obrazu padającego na obszar dołka odpowiada 6mm kory.
  • Hubel i Wiesel wykazali, że istnieją w korze trzy rodzaje komórek.

proste

  • reagują na pojawianie się w ich polu widzenia recepcyjnego paska o określonym nachyleniu bądź też krawędzi odgraniczającej pole jasne od ciemnego.
  • siła ich reakcji zależy od  nachylenia paska czy krawędzi w stosunku do poziomu oraz od położenia w polu recepcyjnym komórki.
  • są też takie komórki które nie reagują na nieruchome bodźce, ale poruszają się przy czym optymalny kierunke ruchu jest ściśle określony dla danej komórki.
  • pola recepcyjne komórek prostych mają obszar pobudzeniowy i hamulcowy
  • kształt mają koncentryczny, wydłużony

złożone

  • znajdują się w korze paraprojekcyjnej.
  • reagują na bodziec wtedy, gdy znajduje się on w określonym obszarze siatkóki, czyli w polu recepcyjnym.
  • specyficznym bodżcem jestsą linie o określonym nachyleniu. w ich polach recepcyjnych nie da się jednak dokładnie wyróżnić  obszaró pobudzeniowych i hamulcowych, a reakcję komórki na linię można uzyskać z całego jej pola recepcyjnego

superzłożone

  • reagują na bardzo złożone bodźce, np. na paski o określonej szerokości.
  • ich odpowiedź nie jest zależna od położenia bodźca na siatkówce.
  • Ostatnie badania wykazały, że w korze wzrokowej znajdują się także komórki związane z detekcją barw.  Komórki te cechuje przeciwstawny charakter reakcji na światło o różnej długości fal, co wiąże się z odpowiednią organizacją ich pół recepcyjnych.
  • Hubbel i Wiesel wykazali, że komórki reagujące na określone mechanizmy bodźca tworzą kolumny prostopadłe do powierzchni kory. Kolumny nachyleni nie stanowią jednak jedynych jednostek funkcjonalnych w korze. Oprócz niech wyróżniono bowiem kolumny dominacji ocznej. Kolumny te udało się zidentyfikować na podstawie ich funkcji oraz dzięki dostrzeżeniu ich na błonie filmowej.
  • Kora projekcyjna ma budowę kolumnową i warstwową. Badania wskazują, że poszczególne warstwy kory mają inne funkcjonalne znaczenie oraz, że włókna z nich wychodzące docierają do innych obszarów mózgu.
  • Komórki związane z detekcją barw nachylenia, czy ruchu podlegają segregacji wzdłuż niektórych warstw.

ruch oczu

konwergencyjne

ustawiają oczy tak, by ich osie optyczne przecinały się na odległym przedmiocie, niezależnie od jego odległości od osoby patrzącej. osie obu oczu są prawie równoległe przy widzeniu przedmiotów bardzo oddalonych, a przy patrzeniu z bliska- zbieżone. ruchy te są bardzo powolne.

często nazywane ruchami fuzyjnymi, gdyż obrazy z prawego i lewego oka nakładają się.

przykład, gdy oddalamy  od oka palec i go przybliżamy.

duże ruchy

ruchy związane z ustawieniem przedmiotów w polu najostrzjeszego widzenia. należą do nich ruchy skokowe , czyli sakady , oraz podążania za poruszającym się przedmiotem.

obszar najostrezejszego  widzenia jest niewielki, więc by dobrze widzieć detale musimy bezustannie badać je wzrokiem przez wykorzystanie ruchów skokowych.  umieszają one za każdym razem w centrum siatkówki inną część obrazu, pozwalając na lepsze rozpoznanie.

ruchy te są sprzężone- odbywają się w obu oczach jednocześnie.  ruchy skokowe mogą być bardzo szybkie. duże skokwe ruchy są poprzedzone okresem fiksacji, w czasie ktorego  odbywa się właściwa recepcja informacji wzrokowych.

drpobne ruchy

występują stale, nawet podczas fiksacji.

mikrosakady- małe ruchy skokwe, bardzo szybkie, nieregularne, zsynchronizowane ruchy obu oczu.  są to ruchy mimowolne .

powolne zbaczanie - DRYFT nieregularny, powolny ruch zbaczania z punktu fiksacji. dryft każdego oka przebiega niezależnie, a jego amplituda jest bardzo niewielka.  ruchy te umożliwają rozróznienie bardzo drobnych szczegółów obrazu

drżenia o wysokiej częstotliwości mają niewielką amplirtudę, która utrudnia precyzyjne badanie i nie wiadomo nic na ten temat.

Wrażliwość na światło

  • Powidok ujemny powstaje na skutek znacznego obniżenia wrażliwości tej okolicy siatkówki na któ®ą poadało światło.  Po paru minutach ustępuje.
  • Powidok dodatnie można obserwować przez kilka sekund, gdy wywołamy go w ciemności.
  • Pręciki osiągają maksymalną wrażliwość  dopiero po długim okresie przebywania w ciemności, natomiast bezpośrednio po zadziałaniu silnego światła aktywne są przede wszystkim czopki.  Pręciki mają wyższą wrażliwość na światło niż czopki.  Aktywność pojedynczych pręcików musi być sumowana żeby wywołać wrażenie światła. Zjawisko przestrzennego sumowania jest znacznie słabsze w centrum siatkówki.

Przy stymulacji słupków nie dostrzegamy barw, tylko odcienie szarości. Pręciki reagują jednak  odmiennie na światło o różnych długościach.  Wrażliwość  słupków na różne długości fal określa się eksponując barwne światło w częściach peryferyjnych siatkówki po długim okresie adaptacji do ciemności. Najniższe natężenie tego światła niezbędne do jego dostrzegania jest różne dla fal o różnych długościach.

Dla oceny jasności danej płaszczyzny najistotniejsze jest oświetlenie tej płaszczyzny i otaczającego ją tła.

Widzenie barw

Przeciętny człowiek widzi 150 barw o identycznym oświetleniu.

Younga założył, że informacja o kolorach jest odbierana przez trzy różne typy receptorów.  ( 30-35 „operacja myślenia adaptacyjnego”)

Percepcja ruchu.

U człowieka mózg otrzymuje informacje o ruchu przedmiotów za pośrednictwem dwóch odrębnych systemów.

Układ OBRAZ-SIATKÓWKA

Jeśli oczy pozostają nieruchome, przedmiot poruszający się w przestrzeni stymulują kolejno coraz to nowe miejsca siatkówek oczu.  Oko się nie porusza, a obraz poruszającego się przedmiotu przesuwa się na siatkówce.   Gdy bodziec porusza się w określonym kierunku i z określoną prędkością, a nie reaguje na nieruchome bodźce.

Układ OKO-GŁOWA

Gdy w polu widzenia znajduje się poruszający się przedmiot, oczy w sposób odruchowy zaczynają go śledzić. Informacje o ruchach gałek ocznych są wykorzystywane do oceny zmian położenia tego przedmiotu.  Helmoholtz przyjął, że  proces ten opiera się na sygnałach pochodzących z centrów mózgowych które sterują ruchami oczu, a nie sygnałami z mięsni ocznych. Gdy poruszamy oczami obraz różnych przedmiotów przesuwa się na siatkówce.

PROCESY POZNAWCZE WYKŁĄDY

PSYCHOLOGIA POZNAWCZA -  dziedzina psychologii, która zajmuje się odpowiedzią na pytanie jak człowiek  poznaje otoczenie, jak tworzy o nim wiedze , którą wykorzystuje w sowim zachowaniu.


1. Psychika i zachowanie jako główne kategorie pojęciowe psychologii. Jak historycznie zmieniała się treść tych pojęć?

Psychika – regulacja stosunków organizmów żywych ze środowiskiem, w którym one żyją , przebiega na różnych poziomach: fizycznym i chemicznym, fizjologicznym oraz psychologicznym.

Zachowanie ( ang. behavior ) – skoordynowane postępowanie w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie , na który składają się wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe na bodźce z otoczenia . Zachowanie jest sposobem przystosowywania się organizmów do środowiska.  Zachowanie = działaniem.

Zachowanie może być:

  • rezultatem działania bodźców zewnętrznych ( behawioryzm )
  • rezultatem działania popędów , zdeterminowane przez wcześniejsze doświadczenia i w dużej mierze nieświadome ( psychoanaliza )
  • wynikiem potrzeby eksploracji i procesów poznawczych ( psych. poznawcza )
  • rezultatem doświadczanej akceptacji ( psych. humanistyczna )
  • komunikatem pozostającym w sprzężeniu zwrotnym, zarówno przyczyną, jak i skutkiem ( psych. systemowa )
  • usiłowaniem przystosowania się organizmu w celu przetrwania ( psych. ewolucyjna ).
  • Procesy poznawcze – klasyfikacja (ujęcie klasyczne).

Procesy poznawcze – orientujące w świecie, pozwalające jednostce odkrywać i tworzyć sobie obraz świata.

Podział klasyczny: wrażenia, spostrzeganie, myślenie, podejmowanie decyzji, uczenie się i pamięć, mechanizmy uwagowe.

Do procesów poznawczych zaliczamy wyższe procesy umysłowe człowieka: Spostrzeganie, uwaga, pamięć, kategoryzacja pojęć, wyobraźnia, myślenie, rozwiązywanie problemów, wydawanie sądów, podejmowanie decyzji.

psychika - regulacja stosunków organizmow zywych ze srodowiskiem w ktorym zyją, przebiega na roznych poziomach:fizycznym I chemicznym, psychologicznym I fizjiologicznym. Wystepuje pod postacią roznorodnych dzialań realizowanych na baize otrzymanych I przetwarzanych informacji.

* 2ga polowa XIXwieku - psychika=świadomość

Freud(psychoanaliza)porownanie psychiki jako gory lodowej.

Zachowanie- łańcuch reakcji w odpowiedzi na bodzce ze srodowiska

Bodziec- reakcja (behawioryzm)


2. Procesy poznawcze – klasyfikacja ( ujęcie klasyczne).

procesy poznawcze – pomagają jednostce stworzyć obraz świata ( wg. Wundta)

podział klasyczny procesów poznawczych :

  • WRAŻENIA – najbardziej elementarne i niepodzielne działania psychiczne. Organizm kieruje się na poziomie jednej cechy
    ( np. odczucie sytości lub agresja gila na punkt w kolorze czerwonym)


    tutaj Pani profesor przytoczyła taki przykład , ze ten

ptak był agresywny właśnie na widok tego koloru

  • SPOSTRZERZENIE – mamy z nim do czynienia, wtedy kiedy nasze systemy percepcyjne odbierają bodziec  w całej jego okazałości – jego wszystkie cechy
    ( najpierw widzimy postać lub przedmiot w całości , później dostrzegamy  jego             „ części składowe”)
  • WYOBRAŻENIA – powstają na bazie spostrzeżeń jako ich kopie, np. przewidujemy sylwetkę naszego psa
  • MYŚLENIE – przetwarzanie informacji i dotarcie do nowej, której nie możemy zauważyć za pomocą zmysłów.

    Prace umysłu na podanej informacji, które doprowadzają nad do informacji nowej :
    1. Syntetyzowanie
    2. Kojarzenie
    3. Dedukowanie
    4. Kombinowanie
  • PODEJMOWANIE DECYZJI
  • UCZENIE SIĘ I PAMIĘĆ – umysł przechowuje informacje zdobyte na przestrzeni naszych lat
  • MECHANIZMY UWAGOWE – nie jesteśmy w stanie zwrócić uwagi na wszystko jednocześnie

3. Psychologia poznawcza jako dziedzina i jako kierunek. Działy psychologii poznawczej. Dziedziny, które przyczyniły się do „ przełomu w psychologii”.

  1. Ze względu na DZIEDZINĘ :
  • Psychologia ogólna ( pr. poznawcze, emocje i motywacje)
  • Psychologia różnic indywidualnych
  • Psychologia rozwojowa ( różnice między jednostkami rozpatrywane na tle ich
    rozwoju)
  • Psychopatologia

Są to działy psychologii teoretycznej, która posługuje się badaniami podstawowymi zaspokającymi naszą ciekawość.

  1. Ze względu na KIERUNEK: ( kierunki różnią się po względem sposobu wyjaśniania zjawisk)
  • Psychologia klasyczna ( empiryzm, introspekcja)
  • Behawioryzm
  • Psychoanaliza ( hipnoza, analiza marzeń sennych)

JANEK UCIEKA


BO SIĘ BOI                                                      BO GONI GO PIES

( PSYCH. KLASYCZNA)                                                ( BEHAWIORYZM)

Każdy kierunek przyjmuje inne działania metodologiczne, stawia inne pytania, udziela innych odpowiedzi.

Dziedzina (obszar badań psychologicznych) – „określone pole problemowe dotyczące takich zjawisk, jak percepcja, myślenie, pamięć, itd.”; kierunek (prąd, nurt w psychologii) – „szczególny wzorzec uprawiania nauki, swoisty ze względu na podstawowe pojęcia, założenia, metodologię i rodzaj stawianych pytań badawczych”. Psychologia poznawcza jako kierunek – podejście szerokie i wąskie.

Działy, obszary zainteresowania tej nauki zaproponowane przez Sernberga to:

  • biologiczne podstawy psychologii poznawczej - relacje między strukturą mózgu a procesami poznawczymi
  • uwaga i świadomość - procesy umysłowe kierujące odbieraniem informacjami, świadomością i operowaniem informacjami.
  • percepcja- jaki proces między umysłem a zmysłami
  • reprezentacja wiedzy: obrazy i sądy - jak informacje są reprezentowane w naszych umysłach- pod postacią słów, obrazów czy innej formy
  • reprezentacja wiedzy i przetwarzanie informacji - jak manipulujemy  i operujemy naszą wiedzą
  • pamięć: modele i struktury - jak informacje reprezentowane są w naszej pamięci
  • procesy pamięciowe - jak przekazujemy informacje do pamięci, przechowujemy je i wydobywamy
  • język- jego natura i przyswajanie
  • język w jego kontekście- związek między mową a myśleniem, środowiskiem społecznym.
  • rozwiązywanie problemów i twórczość- jakie procesy pomagają a jakie utrudniają rozwiązywanie problemów, co sprawia, że ktoś jest twórczy
  • podejmowanie decyzji i rozumowanie - co sprawia , że podejmujemy decyzje, czasami niewłaściwe, czy wyciągamy nietrafne wnioski
  • rozwój poznawczy - jak zmienia się myślenie w ciągu życia, jakie czynniki przyczyniają się do tych zmian
  • ludzka i sztuczna inteligencja - dlaczego niektórzy są bardziej zdolni, inteligentni od innych.

Trzy ważne dziedziny, które przyczyniły się do zaistnienia „przełomu” w psychologii: dziedzina komputerów (John Neuman – 1945, Herbert Simon i Allen Newell – 1958), psychologia dziecka (Jean Piaget – 1954), nauka o komunikacji (Noam Chom

  1. Dziedziny, które przyczyniły się do przełomu w psychologii
  • Dziedzina komputerowa
    ( działanie komputera porównane do działania umysłu i odrotnie)
    John Numant, młody matematyk w 1945 roku porównał neurony mózgu z programem komputera.
    Hubert Simon i Alen Newell – opracowują programy komputerowe symulujące  rozwiązanie problemu przez człowieka.
  • Dziedzina psychologii dziecka
    Jean Pieget, dokonywał badań na swoich córkach. Badał ich stopień rozwoju, porównywał je względem siebie, sprawdzał na jakim etapie rozwoju co dziecko potrafi zrobić, np. czy potrafi rozróżnić kubki o takiej samej pojemności ale różnym kształcie , czy zauważy ze są takiej samej pojemności czy wyznaczy większy.
  • Psychologia komunikacji

Noam Chomsky, badał język jako częstość systemu poznawczego, który wytwarza i rozumie systemu językowe. Twierdził , ze za język nie odpowiada proces uczenia się , ale wrodzona zdolność do poznawania języka i posługiwania się nim.

Dziedziny te spowodowały przełom w psychologii , jakim było pojawienie się KOGNITYWISTYKI – nauki o poznaniu.  Jest to dziedzina interdyscyplinarna, która czerpie wiedzę z 3 nauk :
z psychologii poznawczej, nauki o komputerach, nauki o układzie nerwowym.

  1. Działy psychologii poznawczej :
  • Percepcja
  • Język
  • Psychologia rozwojowa
  • Myślenie i rozwiązywanie problemów
  • Inteligencja ludzka
  • Sztuczna inteligencja
  • Wyobraźnia
  • Pamięć
  • Uwaga
  • Rozpoznawanie wzorców

4.Wąskie i szerokie ujęcie psychologii poznawczej.

UJĘCIE WĄSKIE

  • Podstawowe pytanie : Jaka jest natura procesów umysłowych?
  • Odpowiedź: Procesy poznawcze to procesy przetwarzania informacji.

    ( w wąskim znaczeniu znaczeniu psych, poznawcza staje się dziedziną)
  • To co w tradycyjnej psychologii traktowane jest jako jakościowo różne zjawiska psychiczne     ( np. myślenie, wyobrażanie) tutaj traktowane jest jako różne fazy przetwarzania informacji.

Bodziec                uwaga                   spostrzeganie                PROCESY MYŚLOWE                   decyzja                      zachowanie

  • PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA
    1. Przetwarzanie informacji przebiega w układzie OD DOŁU DO GÓRY

Teza 1. Treść informacji wytwarzanych                                                           Teza 2. Procesy przetwarzania
przez jednostkę jest wyznaczana przez bodźce informacji mają charakter
jakie docierają do niej ze środowiska sekwencyjny * wynik do
którego doprowadza jedna
operacja poznawcza jest
punktem wyjścia dla kolejnej
operacji

Przykład możliwego postrzegania sekwencyjnego

  • Podajemy kilka cyfr do zapamiętania
  • Prezentujemy przypadkowa cyfrę
  • Pytamy czy reprezentowana cyfra należy do grupy cyfr zapamiętanych

Nasz  umysł sekwencyjnie poszukuję czy wśród zapamiętanych cyfr znajduje się ta, którą nam zaprezentowano , porównując tę cyfra z każda ze zbioru cyfr zapamiętanych.
Dowodem jest czas reakcji- jeśli ciąg cyfr zapamiętanych zwiększymy o jedną cyfrę to reakcja będzie dłuższa czyli sekwencja występuje !

Teza 1 i 2 zostały porównane do komputera.

  • Mózg działa podobnie jak komputer – wynik operacji umysłowych zależy od rodzaju dostarczonych ku informacji. Poszczególne operacje ułożone są liniowo.

UMYSŁ

KOMPUTER

PROCESY SENSORYCZNE

KLAWIATURA, SKANER

PAMIĘĆ ROBOCZA

PAMIĘĆ OPERACYJNA

PROCESY MYŚLOWE

PROCESOR

PAMIĘĆ TRWAŁA

TWARDY DYSK

PROCESY DECYZYJNE

PROCESOR

WYJŚCIE BEHAWIORALNE

MONITOR , DRUKARKA

UJĘCIE SZEROKIE

  • Podstawowe pytanie : Jaka jest podstawowa natura człowieka?
  • Odpowiedź : człowiek traktowany jest jako system reproduktywno-generatywny , który ma możliwość :
  1. Otrzymywania informacji ze środowiska ( zmysł wzroku, słuchu, dotyku)
  2. Przechowywania informacji
  3. Przetwarzania i generowania informacji nowych
  • Termin BODZIEC  przekształcony w termin  INFORMACJA  ( bodziec o czymś nas informuje, przed czymś ostrzega, coś zapowiada – więc  jest nośnikiem informacji )

Np. dzwonek dzwoniący na koniec i początek lekcji
dzwonek jest ten sam ale przesyła różne informacje- przerwa  i początek lekcji
tj. wyjście i wejście do klasy . Bodziec pod względem sytuacji przesyła inne inf.

  • Sfery funkcjonowania człowieka należy rozpatrywać w kontekście priorytetowej  roli procesów poznawczych.  ( np. przyczyny depresji). Zachowanie zależy od tego jak jednostka percypuje świat ( np. agresja – rekcja na uderzenie piłką zależy od tego czy  było to celowe czy przypadkowe)

    DEPRESJA
  • Objawy :
    1. Behawioralne- nie wykonywanie niektórych czynności
    2. Somatyczne – bezsenności
    3. Poznawcze – zaburzenia koncentracji uwagi
    4. Afektywne
    5. Motywacyjne
  • Ogólne założenia psychologii poznawczej
    1. Anormalne wzorce zachowania i cierpienia emocjonalne wynikają z:
    tego co myslimy – treść poznawcza
    tego jak myślimy – proces poznawczy
  • Trzy czynniki depresji
    1. Negatywne przekonanie o sobie- niska samoocena

2. negatywna interpretacja bieżących doświadczeń
3. Negatywne spojrzenie na przyszłość np. nie ma żadnej nadziei
(Terapia poznawcza podwyższa samoocenę, opisuje od strony pozytywnej bieżące doświadczenia, pozytywnie rozpatruje przyszłość.)

AGRESJA

  • Doświadczenie : dzieci obserwowały negatywny sposób zachowania dorosłych  względem lalki a później w taki sam sposób postępowały
  • Zródła agresji:
  1. Wzorce niewłaściwych zachowań kodowane już w dzieciństwie ( skrypty poznawcze)
  2. Błędy w postrzeganiu:
    1. Selektywna abstrakcja – jednostka wybiórczo koncentruje się tylko na określonych aspektach w rzeczywistości w oderwaniu od innych, np. sygnaly niebezpieczne
    2. Dostrzegani w sytuacji zewnętrznej wielkości sygnałów interpretowanych jako frustrujące , które nas blokują
    3. Rozumowanie w kategorii czarno-białej ( ujmowanie rzeczy w kategoriach skrajnych,  np. grzesznik – święty)
    4. Katastrofizacja –przesadne ujmowanie zdarzenia
    5. Personalizacja – tendencja do odnoszenia satuacji zewnętrznej do własnej osoby nawet gdy nie ma ku temu podstaw, np. oni na pewno mówią o mnie, i na pewno mówią o mnie zle.

Reasumując – w psychologii poznawczej AGRESJA JEST REZULTATEM SECYFICZNEGO SPOSOBU PERCEPCJI I PRZETWARZANIA INFORMACJI.

Rozumienia procesów poznawczych:

a) szerokie – jeśli chcemy rozumieć i przewidywać zachowanie jednostki, musimy najpierw zrozumieć jej sposób odbierania i rozumienia świata; w zachowaniu istotną rolę odgrywają motywy, zamiary i emocje, które wpływają na nasze myślenie i zachowanie (Markus – 1998),

b) wąskie – procesy poznawcze to procesy przetwarzania informacji, które polegają na analizowaniu i ewentualnym przekształceniu napływających danych w celu tworzenia nowej wiedzy lub zamierzonego działania

5. Procesy poznawcze w ujęciu psychologii poznawczej. W jakim zakresie podejście to różni się od podejścia psychologii klasycznej?

Procesy poznawcze to procesy przetwarzania informacji – to, co w tradycyjnej psychologii traktowane jest jako jakościowo różne zjawiska psychiczne (spostrzeganie, pamięć, wyobraźnia, myślenie) tu ujmowane są jako różne fazy przetwarzania informacji.

6. Kontrola poznawcza. Problem homunkulusa. Rodzaje procesów metapoznawczych. Przykłady.

Kontrola poznawcza - zdolność systemu poznawczego do nadzorowania i regulowania własnych procesów poznawczych, a także do planowanego sterowania ich przebiegiem.

Problem homunkulusa - trudność opisu zjawiska kontroli poznawczej ( samokontroli umysłu) bez odwoływania się do „ tajemniczego ludzika”, który rzekomo tkwi w umyśle i sprawuje nad nim władze.

Rodzaje procesów metapoznawczych :

  • p. monitorowania – monitorowanie postępów, popełnianych błedów, szybkości uczenia się , np.  monitorowanie swojego rozumienia danej treści – np. wykładu
  • p. regulacyjne – ( wyłapują błędy w procesach), np. czy podczas czytania artukułu : izolujemy się od dystraktorów ( bodźców, na które nie powinniśmy reagować), czy zwalniamy tępo czytania, czy czytamy kilkakrotnie dany tekst, czy zwracamy się do kogoś o wyjaśnienie?
  • p. planowania  - ( procesy bierne- przyglądają się procesom poznawczym),
    np. czy zastanawiasz się ile potrzebujesz czasu na przygotowanie się do kolokwium? Czy przeglądasz notatki?

***

Kontrola poznawcza- Odnosi się do zdolności kontrolowania i nadzorowania przebiegu procesów poznawczych, organizowania aktywności umysłowej.

Problem homunkulusa:

Rodzaje procesów metapoznawczych: procesy planowania (czy zastanawiałeś się, ile będziesz potrzebował czasu na przygotowanie się do egzaminu? czy przejrzałeś notatki, by określić objętość materiału i odpowiednio do tego zaplanować ilość powtórek, jak również czas ich przeprowadzenia?), procesy monitorowania (czy monitorujesz swoje rozumienie artykułu, wykładu, wypowiedzi kolegi? czy monitorujesz swoją szybkość, tempo uczenia się? ), procesy regulacyjne (czy – w sytuacji czytania artykułu i w przypadku stwierdzenia, że nie rozumiesz go: izolujesz się od dystraktorów? zwalniasz tempo czytania? czytasz kilkakrotnie trudny fragment? szukasz innego źródła, może bardziej przystępnego?)

7. Procesy kontrolne i kontrolowane. Procesy kontrolowane a procesy automatyczne. Procesy pierwotnie i wtórnie automatyczne. Przykłady.

Procesy kontrolowane  - bezpośrednio wykonywane zadania poznawcze,                                                       np. podczas czytania artykuły

Procesy kontrolne = metapoznawcze – nadzorują i kontrolują przebieg procesów pierwszych
np., kontrolują to jak spostrzegamy, myślimy.
Dzięki procesom kontrolnym wychwytywane są błędy, które korygujemy aby lepiej dojść do celu.

Procesy kontrolowane a procesy automatyczne.

Angażują świadomość, uwagę,                                       nie angażują lub w minimalnym stopniu angażują
przebiegają wolniej                                                           świadomość, przebiegają szybko, bez
np. podglądanie sąsiada, zdanie egzaminu                wykorzystywania uwagi -  bez wysiłku
np. percepcja oparta na stereotypach-
wnioskujemy o kimś na podstawie  np. jego
wyglądu – stereotyp piękna

Procesy pierwotnie automatyczne – oparte na mechanizmach wrodzonych
np. efekt pojmowania percepcyjnego – ułatwienie/utrudnienie spostrzegania na skutek
odebrania wcześniej innego bodźca

Procesy wtórnie automatyczna – oparte na długim procesie nabywania wprawy.
Procesy, które nie były automatyczne ale na skutek przeuczenia stają się automatyczne
np. wiązania krawata, butów, pisanie, czytanie, jazda na rowerze, mówienie.

***

Procesy kontrolne a kontrolowane:

Procesy kontrolowane a procesy automatyczne: procesy kontrolowane (angażują świadomość, przebiegają relatywnie wolniej, angażują zasoby uwagowe – np. egzamin, podglądanie sąsiada), procesy automatyczne (nie angażują świadomości, przebiegają bezrefleksyjnie, relatywnie szybko, bezwysiłkowo, nie angażują – lub angażują w minimalnym zakresie – zasobów uwagowych).

Rodzaje procesów automatycznych: pierwotnie automatyczne (dodatkowo charakteryzują się brakiem intencji, czyli zamiaru ich wzbudzania – przykład: efekt torowania percepcyjnego), wtórnie automatyczne (czynności bardzo dobrze opanowane, przeuczone – np. prowadzenie samochodu, zawiązywanie krawata).

8. Znaczenie automatyzacji. Pozytywne i negatywne konsekwencje automatyzacji.

Automatyzacja – proces ,dzięki któremu czynność poznawcza lub motoryczna stopniowo uwalniana jest spod kontroli poznawczej i staje się zautomatyzowana, nie wymagająca świadomości.

Cechy czynności automatycznych:

  • Szybki przebieg
  • Bezwysiłkowośc (nie konsumują zasobów poznawczych)
  • Refleksyjność ( nie wymagają kontroli)
  • Balistyczność – czynność rozpoczęta musi być zakończona, chyba że zostanie zatrzymana przez mechanizm kontroli wyższego rzędu
  • Automatycznośc
  • Ograniczenie w zakresie postrzegania tego co nastapilo

Znaczenia automatyzacji

  • Świadomość nie jest w stanie wszystkiego objąć i kontrolować – potrzebuje pomocy „automatycznego pilota”
  • Im większy udział atomatyczności w strerowaniu zachowania tym więcej czynności można wykonać

Pozytywne konsekwencje automatyzacji

  • Uwalniane sa zasoby systemu uwagowego, który można wykorzystać na wykonanie innych działań ( !!!)
  • Przyspieszenie i zwiększenie poprawności zachowania
  • Redukcja efektu przetargu między szybkością a poprawnością

Negatywne konsekwencje automatyzacji:

  • Mogą pojawić się błędy wynikające z  bezrefleksyjnego wykonywania czynności (!!)
  • Dochodzi do efektu interferencji zasobowej (!!!)
  • Ograniczone możliwości ingerencji systemu kontrolującego w przebieg czynności

Błędy wynikające z działania procesów automatycznych

  • Ześlizg – rozpoczęcie czynności rutynowej powoduje ześlizg  i kontrolę przejmują czynności rutynowe
    np. idąc do sypialni aby przebrać się w suknię wieczorową automatycznie kojarzymy sypialnię ze snem
  • Błąd asocjacyjny – silne skojarzenie wyzwala złą czynność rutynową
    np. na dzwoniący telefon odpowiadamy „ proszę”
  • Błąd opisu – wewnętrzny opis planowanego działania prowadzi do wykonania go na złym obiekcie

  • Automatyzm – znaczenie: świadomość nie jest w stanie wszystkiego objąć, kontrolować. Potrzebuje pomocy „automatycznego pilota”. Im większy jest jego udział w sterowaniu zachowaniem, tym więcej innych czynności możemy wykonać.
  • Błędy wynikające z działania procesów automatycznych:
  • ZEŚLIZG – rozpoczęcie czynności rutynowej powoduje ześlizg i kontrolę przejmują procesy automatyczne (np. idziemy do sypialni się przebrać, a zasypiamy na łóżku);
  • BŁĄD OPISU – wewnętrzny opis planowanego działania prowadzi do wykonania go na złym obiekcie (np. kupione lody wkładamy do pojemnika na chleb zamiast do zamrażarki);
  • OMINIĘCIA – przerwanie czynności rutynowej powoduje pominięcia pozostałych faz (np. podczas pisania pracy na komputerze dostajemy telefon od przyjaciela, przed wyjściem wyłączamy komputer, nie zapisując danych na dysku);
  • BŁĘDY ZALEŻNE OD DANYCH – informacja sensoryczna przejmuje kontrolę nad przebiegiem działania planowanego (np. pewna osoba podczas wybierania numeru telefonicznego dodała do tego numeru cenę sukienki, o której rozmawiały dwie inne osoby w tym samym pokoju); BŁĘDY ASOCJACYJNE – silne skojarzenia wyzwalają złą czynność rutynową, (np. osoba siedząca w pokoju mówi „proszę wejść”, gdy dzwoni telefon);
  • PERSEWERACJE – powtarzanie części lub całości procedury (np. kiedy próbujemy naprawić jakieś urządzenie i nie udaje się to nam, po jakimś czasie zaczynamy powtarzać te same ruchy);
  • BRAK AKTYWACJI DO ZAKOŃCZENIA CZYNNOŚĆI (np. idziemy do innego pokoju, zapominając po co)

9. Efekt interferencji zasobowej – omów na przykładzie efektu Stroopa.

Efekt inferencji zasobowej – ( nasza uwaga)

  • Zakłócenie przebiegu czynności nieautomatycznej przez inną czynność:
    1. Czynność nieautomatyczną, jeśli rywalizują o ograniczoną pulę zasobów uwagowych
    2. Czynność  automatyczną, gdy angażują te same receptory lub efektory.
    np. efekt Stroopa

    EFEKT STROOPA - Efekt Stroopa - utrudnienie w przetwarzaniu bodźców niespójnych (zielony napisane na czerwono) w porównaniu z bodźcami spójnymi (niebieski na niebiesko). Badamy czas reakcji na bodźce spójne a niespójne. Różnica w tym czasie między spójnym a niespójnym to efekt interferencji. ( to wzięłam z neta!!!!!!)

10. Hamowanie poznawcze jak czynność kontrolna. Podstawowe pradygmaty badawcze w zakresie hamowania poznawczego.

Hamowanie poznawcze – czynność metapoznawcza. Jest to zdolność systemu poznawczego do włączania procesu, który w danej chwili jest niepożądany.

  • Funkcje hamowania poznawczego :
    1. Powstrzymanie niepożądanej w danym momencie aktywności neuronalnej, behawioralnej lub mentalnej.
    2. ??????
  • Zadania hamowania poznawczego:
    1. Zablokowanie zewnętrznych źródeł stymulacji
    ( bodźcow nieważnych- dystraktorów)
    2. Zablokowanie wewnętrznych źródeł stymulacji
    ( np. czynniki afektywne, motywacyjne)
    ( nie wiem czy to wszystko)

Podstawowe pradygmaty badawcze w zakresie hamowania poznawczego :

  • Pradygmat Stroopa
  • Pradygmat SYGNAŁ STOP – badania nad hamowaniem dobrze wyuczonych , silnie zautomatyzowanych czynności, głownie motorycznych
  • Pradygmat testu flankerów (?????)

Psychologów poznawczych interesowało jak silny jest proces hamowania poznawczego, i czy czynności sa tak samo dobrze wykonane.

11. Hamowanie poznawcze – czynność metapoznawcza – zdolność systemu poznawczego do „wyłączania” procesu, który w danej chwili jest niepożądany.

Funkcje:

• powstrzymanie niepożądanej w danym momencie aktywności behawioralnej lub mentalnej.

• utrudnianie dostępu do informacji nieistotnych ze względu na aktualne wykonywanie zadania. Podstawowe zadania: zablokowanie

• zewnętrzne np. dystraktorów

• wewnętrzne np. czynniki afektywne, motywujące

Podstawowe paradygmaty w zakresie hamowania:

• paradygmat Stroopa

• paradygmat sygnał stop – badania nad hamowaniem dobrze wyuczonych, silnie zautomatyzowanych czynności, głównie motywacyjnych.

• paradygmat test flenkerów Hamowanie jako proces niejednorodny

• Hamowanie peryferyjne percepcyjne motoryczne

• Hamowanie centralne

12. Percepcja podprogowa – pojęcie

Percepcja podprogowa – oddziaływanie na mózg informacji bez jego świadomości ich spostrzegania. Dotyczy przede wszystkim bodźców wzrokowych lub słuchowych, które są zbyt mało intensywne lub trwają zbyt krótko, by mogły zostać świadomie zarejestrowane (np. 30 – 40ms/0,04s dla spostrzegania wzrokowego

  1. Metoda podprogowych ekspozycji oraz podprogowego poprzedzania (różnice).

Podprogowe ekspozycje – pomiar o charakterze bezpośrednim, umożliwia wnioskowanie o przetwarzaniu bodźca podprogowego na podstawie trafnego rozpoznania go. Paradygmat podprogowych ekspozycji – metoda bezpośrednia.

Podprogowe poprzedzanie – pomiar o charakterze pośrednim, gdyż o przetworzeniu bodźca wnioskuje się na podstawie zmian, jakie występują w percepcji bodźca następującego po bodźcu podprogowym. Paradygmat podprogowego poprzedzania – metoda pośrednia.

  1. Czy bodźce podprogowe są przetwarzane przez nasz umysł? - Rezultaty badań Marphy i Zajonca oraz badań polskich w zakresie metody bezpośredniej odnośnie do percepcji podprogowej. Wsparcie ze strony psychologii klinicznej (istnienie dwóch szlaków wzrokowych; zjawisko ślepowidzenia oraz zespół pomijania stronnego).          TEGO NIE JESTEM PEWNA

Efekty badań w zakresie metody podprogowych ekspozycji. Badania: Murphy i Zajonc (1993) – badanym pokazywano zdjęcia twarzy. Informowano ich, że ekspozycja trwać będzie bardzo krótko, tak, że mogą być nieświadomi, że cokolwiek widzieli. Po ekspozycji bodźca podprogowego (4ms) na ekranie monitora pojawiały się przeźrocza, po jednej stronie zdjęcia twarzy pokazywanej wcześniej, po drugiej – nie pokazywane. Grupa, w której prezentowano podprogowe twarze o przeciwnym znaku emocjonalnym (np. twarz uśmiechnięta – rozzłoszczona) poprawnie rozpoznawała właściwy bodziec, istotnie częściej niż losowo. Przy tym samym znaku emocjonalnym poprawna identyfikacja nie była już możliwa. Wniosek: badani musieli – nie wiedząc o tym – odczytać podprogowy znak ekspresji, natomiast informacja o kategorii ekspresji nie została odczytana. Badania Murphy wykazały, że – przy ekspozycji 4ms bodźca podprogowego – możliwe jest skuteczne przetwarzanie informacji o znaku emocji.

Efekty badań w zakresie metody podprogowego poprzedzania. Bodźce docelowe: ideogramy. Badani mieli powiedzieć, czy chińskie znaki podobają się im, czy nie. Podprogowe bodźce – twarz wesoła lub wyrażająca złość. Średnie oceny ideogramów na skali „podoba mi się – nie podoba mi się” poprzedzanych pozytywnie były istotnie wyższe, w poprzedzanym negatywnie – istotnie niższe. Wnioski: podprogowa informacja mimiczna zdołała przetworzona, system operacyjny ją odczytał – wnioskujemy o tym, gdyż zmieniła się ocena bodźca docelowego. Co więcej, przetworzenie to jest specyficzne ze względu na znak emocji.

  1. Czy specjaliści od reklamy mogliby efektywnie zastosować przekaz podprogowy, aby zachęcić ludzi do kupienia określonej rzeczy? Przytocz odpowiednie badania, które uzasadnią Twoją odpowiedź.

Czy specjaliści od reklamy mogliby stosować „ukrytą perswazję” aby zachęcić ludzi do kupowania określonej rzeczy? Koronnym dowodem na skuteczność reklam podprogowych miał być eksperyment Vicary’ego (1957). Podmienił on pojedyncze klatki filmu wyświetlanego w kinie dla zmotoryzowanych na reklamy („Pij Coca Colę, jedz popcorn”) i stwierdził, że w ten sposób skłonił widzów do kupowania tych produktów. Sprzedaż Coca Coli i popcornu miała znacznie wzrosnąć. Dowiedziono jednak, że te badania zostały sfabrykowane, do czego zresztą przyznał się sam Vicary. Bodźce podprogowe nie powodują zmiany modelu kupowania. Mimo to reklama podprogowa została zakazana w wielu krajach na świecie.

  1. Czy za pomocą przekazów podprogowych można zmienić cechy osobowości osoby poddanej oddziaływaniu tychże przekazów? Odpowiedź uzasadnij.

Nie, dowodzą to kaset z nagraniami komunikatów podprogowych w badaniach naukowych: komunikaty podprogowe a oddziaływania terapeutyczne – pod koniec lat 80-tych powstał ogromny rynek taśm magnetofonowych z komunikatem podprogowym, mających pomóc np. rzucić palenie. Anthony Greenwald w 1991 roku dokładnie przetestował efektywność nagrań bazujących na komunikatach podprogowych i nie uzyskał potwierdzenia. Kasety nie rozwiązują problemów osobowości . Nie ma dowodów na to, ze komunikaty podprogowe moga sklonic ludzi do dzialania wbrew ich zyczeniom,osobowosciom,czy wyznawanym wartosciom

  1. Zjawisko subcepcji.

Subcepcja– zjawisko polegające na odbieraniu bodźców ze świata zewnętrznego, jednak eksponowanych zbyt krótko lub zbyt słabych, aby mogły zostać świadomie zarejestrowane. Subcepcja, zwana także „postrzeganiem nieświadomym”, ma wpływ na nasze zachowanie, chociaż nie zdajemy sobie z tego sprawy. W związku z tym bywa wykorzystywana jako metoda psychomanipulacji, np. w reklamie

18. Realizm : percepcja to odkrywanie rzeczywistości Konstruktywizm: percepcja to konstruowanie rzeczywistości

19. nurt konstruktywistyczny-  jednostka tworzy obraz świata

nurt ekologiczny- człowiek odkrywa rzeczywistość

20. W swojej teorii reprezentacji Bruner wydzielił trzy sposoby wewnętrznego reprezentowania świata: - reprezentacja enaktywna ( Czynniki, których uczymy się w sposób praktyczny, a nie przez słowa, czy obrazy. Przykładem może być jazda na rowerze. Dziecko nie wsiądzie na rower i nie ruszy od razu. Na początku będzie się przewracać do póki nie nauczy się łapać równowagi , skręcać, czy hamować) - reprezentacja ikoniczna, czyli schemat graficzny. ( Dziecko potrafi postrzegać świat za pomocą obrazów umysłowych, czyli: wzrokowych, słuchowych itd. Ściślej mówiąc za pomocą procesów percepcyjnych, dzięki którym odbieramy wszelkie zjawiska nas otaczające za pomocą naszych zmysłów. Wracając do przykładu jak już dziecko będzie chciało zdawać egzamin na kartę rowerową musi opanować przepisy i nauczyć się znaków graficznych) - reprezentacja symboliczna ( To umiejętność opisania na czym ta czynność polega [ jazda na rowerze], zapis działania w postaci liczb i znaków matematycznych. To nic innego jak procesy myślowe, czyli forma pośredniego poznania świata, którego wynikiem jest rozwiązanie).

21. Kategoria, jest to regula grupowania rzeczy lub zdarzeń jako równoważnych. Wyznacza m.in. wymagane wartości kategorialne cech (ptak- pióro, skrzydło, latanie)o raz granice cech ( zakresy dopuszczalnej zmienności wartości cech).

Czynniki decydujące o zaliczeniu do kategorii to Odpowiedniość- dopasowywanie cech informacji na wejściu i cech kategorii oraz Dostępność kategorii- prawdopodobieństwo jej użycia do interpretacji danych zmysłowych. Istotne są w tym miejscu, jakie miamy oczekiwania, potrzeby, jakie są dążenia przedmiotu, nastawienie oraz kontekst, w jakim pojawiają się bodźce.

Gdy kategoria staje się dostępna zostaje wytworzony stan gotowości percepcyjnej – umysł zostaje przygotowany do odbioru określonej informacji. Im większa dostępność to:

• mniej informacji na wejściu wystarcza aby zaliczyć przedmiot do kategorii

• więcej cech na wejściu uznawanych jest za wskazujące na tą kategorię

• większe prawdopodobieństwo że inne kategorie zostaną zamaskowane

• rozszerzeniu ulegają granice akceptacji kategorii Gdy spostrzeganie jest dobrze wykształcone prawdopodobieństwo związku wskazówek definicyjnych i kategorii jest wysokie, cały proces spostrzegania przebiega więc szybko.

22. Rozpoznanie obiektu następuje w wyniku osiągniętej wprawy- umiejętności zareagowania na odpowiednie informacje. Gibson odrzuca koncepcję symulacji powierzchni recepcyjnej i nerwów sensorycznych jako podstawow percepcji. W procesie spostrzegania aktywny jest cały układ nerwowy, a nie konsekwencjonalnie wyróżniona określona częśc sensoryczna.Organizm nie jest pasywnym odbiorcą wrażeń, ale charakteryzuje się eksploracyjną aktywnością-motoryką w poszukiwaniu informacji środowiskowej zawartej w symulacji sensoycznej. (Nie jestem pewna czy to też): Uczenie percepcyjne umożliwia dostrzeganie świata w coraz większej liczbie jego właściwości, umożliwia bliższy, lepszy, przyjemniejszy kontakt ze środowiskiem. ,,affordance'' - Spostrzegamy nie tylko całe obiekty, ale ujmujemy je jako coś, co umożliwia nam pewne działania - np łóżko-spanie. - Gibsona.

23. Bruner: bodziec zostaje zinterpretowany w kontekście posiadanej wiedzy, Gibson: bodziec rozpoznawany dzięki wprawie.

Współpraca

Wczytywanie...