Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Instalacje kanalizacyjne - wykład


Prowadzący Przybyla
Informacja dla prowadzących
Podgląd

Inst kan wyk.doc

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

Instalacje kanalizacyjne - wykład

  1. Materiały, urządzenia sanitarne i uzbrojenie instalacji kanalizacyjnych

Materiały stosowane do wykonywania instalacji kanalizacyjnych:

- kamionka,

- żeliwo (szare, sferoidalne),

- PVC -U (nieplastyfikowany polichlorek winylu),

- PP (polipropylen),

- PE (polietylen),

- GRP (żywice poliestrowe wzmacniane włóknem szklanym).

Urządzenia sanitarne stanowią pierwszy element instalacji kanalizacyjnej i są miejscem, gdzie powstają, gromadzą się lub przepływają ścieki.

Nazwa przyboru

Oznaczenie na rysunkach

Wysokość montażu

[m]

rzut

rozwinięcie

Zlewozmywak

O,80 – 0,90

Umywalka

0,75 – 0,80

Wanna

0,60

Brodzik

0,20 – 0,30

Miska ustępowa

0,45 – 0,50

Bidet

0,40

Pisuar

0,80 – 0,90

Uzbrojenie instalacji kanalizacyjnych.

Studzienki kanalizacyjne lokalizuje się na przewodach odpływowych i przykanalikach ułożonych na zewnątrz budynków na terenie posesji lub na przewodach należących do zewnętrznych sieci kanalizacyjnych.

Rodzaje studzienek w zależności od funkcji spełnianej w systemie kanalizacyjnym:

- studzienki przelotowe (rewizyjne) – lokalizuje się je na załamaniach trasy przewodów kanalizacyjnych, spadku lub zmiany średnicy,

- studzienki połączeniowe – służą do włączania przewodu bocznego do kanału głównego, odprowadzającego ścieki,

- studzienki kaskadowe lub przepadowe – umożliwiające podłączenie przewodów doprowadzających ścieki do studzienki z różnych wysokości.

Urządzenia przeciwzalewowe .

Przy odprowadzaniu ścieków z budynku do kanału sieci ogólnospławnej może zaistnieć niebezpieczeństwo zlewania piwnic w czasie ulewnych deszczy. W takiej sytuacji zaleca się montowanie na przewodach odpływowych urządzeń zwanych potocznie zamknięciami burzowymi. Są to  klapy działające samoczynnie lub ręcznie zamykane zasuwy.

Wpusty kanalizacyjne – urządzenia służące do odbierania ścieków deszczowych gromadzących się na powierzchni terenu lub dachu.

Syfony kanalizacyjne – urządzenie, w którym znajduje się zamknięcie wodne, uniemożliwiające przedostawanie się gazów i przykrych zapachów z instalacji kanalizacyjnej do otoczenia. Wszystkie przybory sanitarne powinny być łączone z instalacją kanalizacyjną z użyciem syfonów.

Czyszczak – element instalacji umożliwiający dostęp do wnętrza przewodu kanalizacyjnego w celu jego czyszczenia.

Czyszczaki instalacji kanalizacyjnej ścieków bytowo-gospodarczych należy umieszczać:

  1. na przewodzie odpływowym przy wyjściu z budynku, gdy brak możliwości wykonania studzienki rewizyjnej między budynkiem i zewnętrzną siecią kanalizacyjną,
  2. na prostych odcinkach przewodów odpływowych, w zależności od średnicy, co 15 m dla d=0,10-0,15m, co 25m dla d=0,20-0,30m,
  3. na przewodach spustowych przed przejściem ich do przewodów odpływowych,
  4. przed uskokiem przewodu odpływowego,
  5. na podejściach o długości większej niż 2,5m bezpośrednio przed włączeniem do przewodu spustowego.

Rura wywiewna jest to przedłużenie pionu kanalizacyjnego ponad najwyżej położonym podejściem kanalizacyjnym, stanowiące jego zakończenie i mające połączenie z atmosferą. Średnica rury wywiewnej powinna być o jeden wymiar większa od średnicy pionu.

Zawory napowietrzające instaluje się najczęściej na zakończeniach podejść lub pionów kanalizacyjnych. Umożliwiają one dopływ powietrza do instalacji kanalizacyjnej, jednocześnie zabezpieczając przed wydostawaniem się gazów z wnętrza instalacji.

2. Instalacje kanalizacyjne i ich elementy

Instalacja kanalizacyjna w budynku zlokalizowanym na terenie uzbrojonym w zewnętrzną sieć kanalizacyjną składa się z dwóch części: przyłącza kanalizacyjnego (przykanalika) i sieci wewnętrznej.

Rys. 7. Podstawowy układ instalacji kanalizacyjnej wraz z przyłączem w przypadku odprowadzania ścieków do kanalizacji rozdzielczej .

1 -  podejścia do przyborów sanitarnych, 2 – piony ściekowe, 3 – poziome przewody odpływowe,

4 – studzienka rewizyjna, 5 – rynna deszczowa, 6 – rura spustowa, 7 – kanał sieci bytowo-gospodarczej, 8 – kanał sieci deszczowej, 9 – rewizja, 10 – kształtka zwiększająca średnicę rury o wymiar większą.

W przypadku kanalizacji ogólnospławnej, ścieki bytowo-gospodarcze i deszczowe mogą być łączone w przewodach odpływowych i w przykanaliku (rys 8 a).

Rys. 8. Schematy odprowadzenia ścieków do kanalizacji zewnętrznej: a) ogólnospławnej, b) rozdzielczej

1 – piony ściekowe, 2 – rury spustowe (deszczowe), 3 – wpusty ściekowe, 4 – wpusty podłogowe, 5 – zasuwa burzowa, 6 – studzienki, 7 przewody odpływowe, 8 – przykanaliki, 9 – kanał ogólnospławny, 10 – kanał bytowo- gospodarczy, 11 – kanał deszczowy.

3. Projektowanie grawitacyjnych instalacji kanalizacyjnych

Podstawowe układy wentylowania instalacji

W niektórych przypadkach zamiast pionu wentylacyjnego z rurą wywiewną można stosować zawór napowietrzający, należy przy tym przestrzegać zasady, że ostatni pion kanalizacyjny podłączony do przewodu odpływowego oraz jeden na pięć pionów powinien być zakończony rurą wywiewną.

Wyznaczanie obliczeniowego przepływu ścieków

Obliczeniowy przepływ ścieków bytowo-gospodarczych ustala się na podstawie sumy jednostkowych odpływów z poszczególnych przyborów sanitarnych z uwzględnieniem niejednoczesności ich działania.

Przepływ obliczeniowy ścieków q oblicza się ze wzoru:

, [dm 3 /s]

gdzie:

K – odpływ charakterystyczny zależny od przeznaczenia budynku (tabela 1), [dm 3 /s],

AW s – równoważnik odpływu, wartość bezwymiarowa (tabela 2).

Tabela 1. Wartości odpływów charakterystycznych

Charakter budynku

K [dm 3 /s]

Budynki mieszkalne, restauracje, hotele, budynki biurowe

0,5

Szkoły, szpitale, duże obiekty gastronomiczne i hotelowe

0,7

Pralnie, natryski zbiorowe

1,0

Laboratoria w zakładach przemysłowych

1,2

Tabela 2.Wartości równoważników odpływu dla przyborów sanitarnych oraz średnice pojedynczych podejść, odpowiadających danym przyborom

Przybór sanitarny

Równoważnik odpływu AW s

Średnica podejścia [m]

Umywalka, bidet

0,5

0,04

Zlewozmywak, zmywarka do naczyń, pralka automatyczna


1,0


0,05

Pralka automatyczna 6-12 kg bielizny


1,5


0,07

Maszyny do mycia naczyń

2,0

0,1

pisuary

0,5

0,05

Wpusty podłogowe:

  1. d = 0,05 m
  2. d = 0,07 m
  3. d = 0,10 m


1,0

1,5

2,0


0,05

0,07

0,10

Miska ustępowa

2,5

0,10

Natrysk, umywalka do nóg

1,0

0,05

Wanna

1,0

0,05

Obliczeniowy przepływ ścieków deszczowych ustala się ze wzoru :

, [dm 3 /s]

gdzie:

Ψ – współczynnik spływu,

A – powierzchnia odwadniana, [m 2 ],

I – miarodajne natężenie deszczu, [dm 3 /(s·ha)].

Zaleca się przyjmować natężenie nie mniejsze niż I = 300 dm 3 /(s·ha), max 400 dm 3 /(s·ha).

Obliczenia hydrauliczne przewodów kanalizacyjnych

Aby móc określić prędkość i natężenie przepływu ścieków w kanałach odpływowych i przykanaliku należy skorzystać z poniższego schematu z wykorzystaniem krzywych sprawności dla przewodu kołowego.

Tabela 3. Przepływy i prędkości w całkowicie napełnionych kanałach kołowych ułożonych ze spadkiem = 1%

d [m]

Q o [dm 3 /s]

v o [m/s]

0,10

5,2

0,66

0,15

15,2

0,86

0,20

33,0

1,00

0,25

59,0

1,20

Rys. 11. Krzywa sprawności dla przewodu kołowego

  1. Przyjmuje się dane:
  1. przepływ ścieków Q w obliczanym kanale [dm 3 /s],
  2. spadek dna kanału i 1 [%],
  3. średnica kanału d .
  1. Z tablic przepływów i prędkości przy całkowitym napełnieniu kanałów odczytuje się:
  1. wartość przepływu Q o dla kanału o średnicy d ,
  2. wartość prędkości przepływu v o dla kanału o średnicy d .

Wartości Q o i v o dotyczą kanału o średnicy d , lecz ułożonego ze spadkiem i o = 1%, zaś

analizowany przewód ma zwykle inny spadek, w związku z czym otrzymane wartości

należy skorygować:

,

.

Otrzymane wartości stanowią przepływ i prędkość w kanale o średnicy d , ułożonym

ze spadkiem i 1 , przy całkowitym napełnieniu kanału.

  1. Ustala się rzeczywistą prędkość przepływu i napełnienie kanału:

W tym celu należy obliczyć wartość :

.

Wartość należy odłożyć na osi odciętych krzywej sprawności ( zgodnie ze wzorcem

– linie przerywane ) i odczytać wartość i  .

Poszukiwana wielkość prędkości będzie wynosić:

[m/s].

Napełnienie h ustala się na podstawie odczytanego wcześniej stosunku z osi

rzędnych krzywej sprawności i znanej średnicy d .

Wymiarowanie przewodów instalacji kanalizacyjnej

Wymiarowanie podejść instalacji kanalizacyjnej bytowo gospodarczej na podstawie sumy AW s

i dopuszczalnej długości podejścia wg tabeli 4.

Tabela 4

Średnica podejścia zbiorowego [m]

Długość dopuszczalna L

[m]

Dopuszczalna wartość AW s

Podejście niewentylowane

Podejście wentylowane

0,05

0,07

0,10

6

10

10

1

3

16

1,5

4,5

25,0

Do miski ustępowej należy stosować oddzielne podejście a) i włączyć do trójnika umieszczonego najniżej w pionie na danej kondygnacji. Dopuszcza się włączenie innych przyborów 0,7 m poniżej poziomu posadzki jeżeli powyżej włączona była miska ustępowa.

Średnica pionu powinna być taka jaka jest największa średnica podejścia lecz nie mniejsza niż 0,07m i powinna być jednakowa na całej wysokości odpływowej.

Tabela 5. Dopuszczalne obciążenia pionów z wentylacją główną


Średnica pionu [m]

Dopuszczalne obciążenia pionów

AW s

Liczba misek ustępowych [szt.]

Odpływ ścieków [dm 3 /s]

0,70

0,10

0,125

0,15

9

64

154

408

-

13

31

82

1,5

4,0

6,2

10,1

Przewody odpływowe i podłączenia kanalizacyjne

Minimalne spadki przewodów:

- dla d = 0,10 m – 2 %

- dla d = 0,15 m – 1,5 %

- dla d = 0,20 m – 1,0 %

- dla d = 0,25 m – 0,8 %

- dla d = 0,30 m – 0,67 %

Minimalna średnica przyłącza kanalizacji bytowo-gospodarczej d = 0,15m. Spadek hydrauliczny przyłącza kanalizacyjnego należy tak zaprojektować ( wykorzystując krzywą sprawności dla przewodu kołowego) aby prędkość przepływu ścieków była większa od prędkości samooczyszczania równej         v= 0,8m/s.

Rys. 12. Profil przyłącza kanalizacyjnego

Instalacje na terenie nieuzbrojonym

Odbiornikami ścieków na terenach nieuzbrojonych mogą być wody powierzchniowe lub grunt. Należy jednak zapewnić takie oczyszczanie ścieków aby BZT 5 i zawartość zawiesin obniżyć o ok. 90%.

Biorąc pod uwagę możliwości techniczne unieszkodliwiania ścieków na terenach nieuzbrojonych, można proponować jedno z następujących rozwiązań:

  1. gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych, a następnie wywożenie taborem asenizacyjnym,
  2. oczyszczanie ścieków w osadnikach gnilnych współpracujących z drenażem rozsączającym,
  3. oczyszczanie ścieków w osadnikach gnilnych współpracujących z filtrem piaskowym.

Literatura:

  1. PN-B-01701 – Oznaczenia na rysunkach
  2. PN-B-01707 - Instalacje kanalizacyjne, wymagania w projektowaniu
  3. PN-B-10729 – Studzienka kanalizacyjna
  4. PN-B-10736 – Wykopy otwarte dla przewodów wodno-kanalizacyjnych
  5. Sosnowski ST., Tabernacki J., Chudzicki J. - Instalacje wodociągowe i kanalizacyjne ; Instalator Polski, warszawa 2000
  6. Chudzicki J., Sosnowski ST. – Instalacje kanalizacyjne – projektowanie, wykonanie, eksploatacja; Seidel-Przywecki, Warszawa 2004
  7. Warunki techniczne wykonania i odbioru rurociągów z tworzyw sztucznych, Polska Korporacja Techniki Sanitarnej, Grzewczej i Klimatyzacji

9

10

Rys. 4. Sposób zainstalowania urządzenia przeciwzalewowego.

Rys. 5. Zakończenie pionu kanalizacyjnego

w postaci rury wywiewnej: 1 – pion kanalizacyjny, 2 – rura wywiewna, 3 – połać dachowa.

Rys. 6. Przekrój przez zawór napowietrzający

Rys. 1. Studzienka rewizyjna.

Rys. 2. Studzienka połączeniowa.

Rys. 3. Studzienka kaskadowa z dwiema rurami spadowymi.

Rys. 9. Piony z wentylacją główną.

1 – wanna, 2 – umywalka, 3 – miska ustępowa,                4 – zlewozmywak, 5 - wpust podłogowy, 6 – zawór napowietrzający, 7 – pion kanalizacyjny, 8 – podejście, 9 przewód odpływowy, 10 – rura wywiewna, 11 – część wentylacyjna pionu

Rys. 10. Wentylacja długiego podejścia kanalizacyjnego: a) z obejściem wentylacyjnym, b) z zaworem napowietrzającym.

1 – pion, 2 – podejście, 3 – przewód wentylacyjny, 4 – zawór napowietrzający

Współpraca

Wczytywanie...