Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Fwd: Książka Ossowskiego cz. 1- Ossowski 1


Podgląd

Ossowski 1.pdf

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):


ROZDZIAŁ l

PDJĘCIE. zADANIA 1 FuNficJI-J HACHUNKOWDŚCI zARzĄDCZEJ

WPRÜWA DZENIE

Podstawę ocony pozycji finunsowcj jego rentowności oraz dokonań miorzonych przychodami ze sprzedaży' produktów (towarów, usług] oraz kosztami ich uzyskania, Stanowi System rachunkowości i jego synteza w postaci sprawozdań finansowych - bilansu` rachunku wynikow, sprawozdania z przepływu śrudków pieniężnych, sprawozdania ze zmian w kapitale. Informacje lc są ú rapurty wewnętrzną z dzialainüści ośrodków odpowicdzialnüści czy analizy ;mm-'stałych odchyleń w stosunku do planu. Pierwsze z nich należą do rachunkowości ñnansowcj, drugie do rachunkowości zamądczej.

Rachunkowość finansowa regulowana przez krajowe prawo.. zwane bilansowym, ma za zadanie dokonanie pieniężnego pomiaru pozycji i majątkowej przedsiębiorstwa, zmian w zachodzących, osiąganych wyników oraz komunikowania tych infon'nacji w zrozumiały spüsób dta zewnętrznych, przcjrzystyrn językiem sprawozdań zewnętrznych.

Działanie w warunkach niepewności i ryzyka, konieczność dustnsüwania się de wymagań dynamicznego otoczenia powoduje, że zarządy wielu w celu osiągnięcia zamierzonych efektów muszą pusiadać odpowiednie narzędzia i instn1rnerut3.r zarządzania. Do tego celu służy rachunkowość zarządcza nieskrçpüwana żadnymi przcpisami, zwykle przyswsüwana du indywidualnych potrzeb osób podejmujących decyzje.

DEFINICJA RACHUNKWÜŜCI FINANSOWE



syslemu

- [ü znaczy do zaslusnwania w różnych warunkach. Ten sam system fachu:Hmm-'3,r możemy stosować w odniesieniu du różnych przedmintćw pudmiülów, różnego zakresu i rodzaíu działalnnári- mmnłw „W

_ zaJu działalności; stosując przg.r tym różne formy i techniki Dbiiczeniuwe.

5:1-'srem m zna-11:23.r jednostce.

Rachunkowość jest sw'oisrcgo rodzaju językiem IraimcsuT którym posługujc się świat gospodarczy, w*ykorzyslującym sobie tylko znanc mclody, zasady. koncepcje i standardy. zaw'arlc w' obowiązujących normach prawnych.

Podając za art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości, rachunkowość - [o :wc-tom . I - system ewidencji gospodarczej udzwierciudlającoj zjawiska i procesy gospodarcze oraz wynik działalności podmiot zasięgiem następujące części;

I] opis przyjęlych zasad rachunkowości,

Ewy do slusüwania w każdej

ającej w farmie pieniężnej uraz sytuację majątkową i línarlsową ów gcspüdarczych, obejmujący swym

4) wycenę składników majątkowych i źródeł ich puchüdzenia. 5] spümądifanie sprawozdań finansüwych,

15) grümzldzcníc, przcchmvyu. anie i uchrünę dükumentacjL

1*) badanie i ugłaszanáe sprawozdań línansowych.

ZASADY RACHUNKOWOŚĆ] FINANSÜWEJ

Zadaniem rachunkowości jest smsüu-'anic- zasad rachunkowości tak. aby 11-' Sposób: prawidłowy. rzeiciny ija'sny, przcdslawić w księgach rachunkowych Ĺ Spürządzanym na ich pndstmvie 5prm'.'nzdanil| Iinallsüwym Sytuację majątkową i finansou'ą wynik finansowy Graz rentowność jedlmslki.



UżYTmwmcY mFunMAcJI sYsTEMu nAcHuNmwoScl

Rachunkowość dostarcza informacji linansowych na temat prowadzonej działalności gospodarczej. O wiolc z tych informacji zabiogają różno podmioty.I i osoby znajdującal się w najbliższym moczeníu jednostki gospodarczej.

Kto możal być "nadawcę” tych zapytań 'F Dlaczego [wjak'rm nalefüJ przekazywać tc informacje '? L-'zylkün'nikami informacji pochodzących z systemu rachunkuwüści są przede mm'szystkim:

'I' właściciele {udziałowcy, akcjünariusze] - zainteresowania wyplatą dwídendy, pewiększeniem ufarlnści zainwestnwanego I. ___ _ r kapitału;

f ii'iefizyciclc (banki, towarzystwa inwestycyjne) - chcący uzyskać potwierdzenie możliwości zwrülu kredytu czy uzyskania informacji pulifi'ierdzająccj sam Fakt istnienia u'icrzytclnüścij.

o i związki zawüdüwe kontynuacją pracyr i ewentualnym wzrostem wynagmdzeń;

ł władz: [zarządę rada nadzorcza) które dążą do

efektywnegn zarządzania f klienci iirrojir (dostawcy, odbiorcy] - oconiającƒ ryzyko

handlowo związane: z możliwość oplaty' zobowiązań: O instytucje państwowe (urzędy skarbowe, ZUS, GUS itd.) na

polrzeby slatysiyE-:i państwowej i fiskalnej.

Upraszozając można stwierdzić, że istnieją dwio kategorie „nadawców” zapytań:

I) pytania zadawane mogą być przez podmioty i üsüby z Zewnçtrz -'

są to Izv.: użyikownicy zewnętrzni,

2) Graz pytania zadawane mügą być plżez pudrnicl'ty i üsüby z wnętrza

pudmiütu - są to Izw. użytkcwnißy wcwnęlrzni.

MCHUNKDWDSĆ FINANSOWA A zAnzĄnczA

Punieważ nie użytküwn'lcy mają takie Same potrzeby. a także dlatego. że ich żądania co dn zakresu informacji finansowych muszą uwzględniać kuszą' ich pozyskania, jak również Dbmvíązującł: wymagania związane z zachowaniem tajemnicy handlnwcj, rachunkowość dzieli się na: finansową i zarządczą. Porównanie tych dwóch obszarów rachunkowości prrrzcntujc Iabcla



okresach {przcważnio tygodniowych lub míesięcznychll. natomiast rachunkowość finansowa w długich (rocznych). Rachunkowość dostarcza rachunkowości zarządczej „ws-ad" informacyjny, "' ' ale intbrmacji retrosapcklywnych.

System inl'ünnaq'jny 1'achunkm'mści zamądczej wyraźnie wskazuje na jego ścisłe powiązanie z zarządzaniem, zarządzanie kosztami.

Z drugiej strony rachunkowość 2m: infiarmaąii niezbędnych w zarządzaniu

ądcza :oraz częściej dostarcza finansami. Na tej bazic müżna

ł model rachunkowości zarządczej scnsu stržcto. który ogranicza sic dc

o model raclmnknwüści zarządczej sensu Iargø, który obejnu

pianisly'cznn-Rontmłny rachunek infommcyj n y. przedsiębiurslwa

DEFINICJA nAcHuNfiowoścl zAnzĄnczEJ

Rachunkowość zarządczajaku system pełni następujące funkcje:



Rachunkowość zarządcza spełnia więc podwójną rolę:

4 z jednej stronyr dostarcza informacji o działalności dancj jcdnostki w przcszłości (pozwalając tym samym na dokonanie oceny, mzliczcnie czy zlużenie inibnnacji finansowych püdrniutnm na zewnątrz),

O z drugiej natümiast Elüslarcza informacje, niezbędne du

podejmowania decyzji odnośnie przfizlości.

INF OHMACJE Ü KÜSZTACH DLA PÜTRZEB ZARZĄDZANIA

WPROWADZENIE

Prowadzcnic działalności gospodarczej powoduje nie tylko zmian),f ilościowe i wartościowa w zasobach majątkowych jcdnoatki` ale równicż ich :używanie się. Koszt w rachunkowości Finansowej pełni zasadniczo rolę miernika który wyccnia zużyte zasoby, pracę, usługi obce:1 określa wartość nakładów, jakic absorbowała produkcja wyrobów własnych i usługi świadczone na rzccz innych padmiatifiw¬ Nadaje wancšć zasobcm mająikcwym wytwarzanym wc wlasnym zakrcsic craz może przyspcfrzyć wartości składnikürn majątkcwym nabywanym warunkiem rozpoczęcia ich ckspłüalacji jest ich specjalne przysmsowanic wymagające poniesienia pewnych kosztów).

Innego znaczenia nabiera koszt w kontekście przepisow podatkowych. W tym przypadku koszt, dozwolone przez prawo podatkowe zmniejszenia osiąganych przez podmiot gospodarczy pizyehodow. Zużycie, które w prawie bilansüwyrn jest na płaszczyźnie prawa podatkowego mieć zupełnie inny wymiar, W rachunkowości Iinansowej koszt detorminujo wynik tinansowy, natomiast w rachunkowości podatkowej podstawę opodatkowania wyrażoną przez osiągnięty dochód.

ustawę o rachunkowoścL jak i ustawy podatkowe traktować jaki! dwa różne filary nałożone na kategorię w ujęciu ex - efektem czego są odmienne klasyfikacje koszmwe i różna ich enumcracji, cechą wspólną jest natomiast ich wynikowe znaczenie.



EWÜLUCJA PÜJĘClå HÜSZTU

Pmwadzenie działalności guspodarczej wymaga wykorzystania zasnhčlw, która wyrażüne w jcdnostkach naturalnych określane są mianem nakładów. Biorąc uwagę rodzaj zasnhów podlegających mużna wyróżnić Cztery formy nakładów:

l] aklywa trwałą,

2) aktywa

3) aktywa finansowe,

4) praca ludzka,

Nakłady rodzajów zasübów są wyrażone w odmiennych naturalnych jcdnustkach miary i tak, nakłady:

1] aktywów trwałych, których zalicza się środki trwałe oraz warmści niematfiriałnc i prawnie1 określa się poprzez ustalenie jaka część tych zasobów züslała :użyta w działalności jednostki,

233Rtywúw obrotowych? na które składają się przede wszystkim maieriały„ 'określa się poprzez wyliczenie ituści zużytych składników przy.r wytwarzaniu preduktu gutuwege i świadczeniu usług,

31aktywów pieniężnych, które z są kwotą środków pieniężnych, jakie mstały wydatknwanc w danym okresie na ponoszenia' różnych opłat zii'iązanych z istnieniem i ñmkcjonnwaniem jad nnslki.

4jpracy lndzlcinj1 które nkreślan: są na pndstawie godzin

przc'pracowanych przez pracowników. Ta niejcdnnrüdnuść jcdnnsick naturalnych uniemożliwia ustalenia zagrngowancj wielkości zużycia zasobów zaangażowanych w dzialalnüści jednostki gospodarczej.

Wspólnąjednestką mieni' wielkości zużycia różnerndnyeh zasobów przedsiębiorstwa jest miernik pieniężny, da sie bowiem ustalić dla każdego ze :używanych zasobów jego cenę. Najczęściej slosüwaną ceną mającą na cclu wyiiczcnic wielkości zużycia ;casobu jcsl ccna nabycia. ktora została zapłacona w momencie pozyskiwania zasobu w drodzc zakupu lub też cena zakupu (koncepcja historycznej). Ponieważ może dojść do rozbieżności pomiędzyr momcmem zakupu zasobu1 ajcgo

IH

zużyciem, historyczna cena nabycia nie odzwierciedla aktualnej, realnej wysükaści ustalonych nakładów, dlatego też sLnsnu-'aue są inne metody ustalania cen, do których należyr kcnccpcja cenz,Í bieżącej Oraz koncepcja ceny udlwcrzcniew'ej.

Wyrażon': wartośoiowo zużycie zasobów przedsiębiorstwa stanowi istotę jodnoj z podstawowych kategorii ekonomicznych, jaką jest koszt. W zależności od rodzaju i charakteru zasobów podlegających zużyciu wyróżnić można trzy sposoby ustalania kosztu:

W większości przypadków jednak przejście z karegurii nakładu, do kategorii kosztów następuje poprzez wartościową wycenę zużycia zasobu. Koszt wówczas przedstawić można jaka ile-czyn ceny jednostkowej zasobu oraz wielkości jegp zużycia, ce wyraża następujący wzór:

K1; pf KW' gdaie:

Na - knszl: i-tegc

Koszt niewątpliwie związany jest ze zużyciem1 powstaje jednak pytanie, czy każde zużycie jest równoważne z znistnieniem kosztu, czy :użycie zawiera się w keszeie. Üdpnwiedźjest jednoznacznie 1:|rzecząezi1 hnwieln ekonomiczne pejeeie kosztu wiąże się z ekonomicznym pinçciem waneśei, a więc ze zużyciem uzasadniunym i niezbędnym. W pzwużeniach nad pujeeiern kosztu konieczne jest uwzględnienie normy :użyciu smsewanej przy,r istniejących warunkach prowadzenie gospodarczej. C25' zużycie penadnermalywne nie jes! knwlem'! P. może jest stratą? Depiere odpowiedzi na te pytania nadają 1m inilmwi „koszt” realną warteść.



DEFINICJA HOSZTU

od zaprezentowanych w pierwszej części opracowania ogólnych sfonnułnwań ku precyzyjnej definicji kosztu wymaga każdorazowo wskazania kilku isletnych elementów:

I) celu pümiaru kosztów,

obiektu, koszty są przedmiotem pomiaru,

zakresu zdarzeń udwzorowywanych poprzez koszty,

4] müzaju uiracüntj wartości,

5] czasu, w którym nastąpiła bądż nastąpi utrata warmści,

6) efektu osiągniętego dzięki punoszcniu kosztów.

Koszty mogą być mierzone na potrzeby:

o sprawozdawozo związane zarowno systemem sprawozdań

finansowych jak i naliczania obciążeń podatkowych, ł planowania i szßroko rożumianych potrztb decyzyjnych, o kontroli rozumianej jako pomiar stopnia realizacji zadań dla

spełnienia realizacji wyznaczonych celów.

Koszt zawsze związany jest Z obiektem, który można zdefiniować jako każdą sferę działalności jednostki. ktorej koszty są przedmiotem indywidualnego pomiaru. Wysokość' kosztow danego obiektu zalezyr od zakresu operacji opisanych poprzez koszty stanowiących zagregowane ndzwiereiedlenie pewnej sekwencji zdarzeń.

Koszt reprezentuje również utratę pewnej wartości, jednak takie sfnrmułewanie rodzi szereg szczegółowych prebāemów:

I' czy każda rezygnacja oznacza pnneszenie kosztów w sensie

güspüdarezym, I' kto musi rczjfgnować z tych wartości, Q jakie wartości w ogóle są lracon's.

Na bazie tych zrudziln się wiete koncepcji kosztów zaprezentowanych 'w labeli 2, które Łerminüwi „koszt” nadają realną wanuść.

łklnlnimi elementami bez ktorych opisywanie kosztow nie ma sensu ml umiejscowienie kosmu w czasie oraz określenie efekLu uonzywislego lub zamierzonego ponoszenia kosztow.

21



Wynika z tego iż zużycia, o którym jest müwa, jest knszlem jeżeli:

wyrażane w pißniądzu, 2) jcst celowe, 32| i przynnsi efekt użyteczny.

A zatem koszty definiowane przez MSR nie wyróżnia ceiüwość i ckwiwaicntnuść zużycia czynników prudukcji, a warunkiem ich nie jest üsiąganic korzyści. Tak deflniüwanym kusztem jest każde zmniejszenie lub zwiększenie zübüwiązań, w tym także:

o i zużycie (np. zapłata kar i

odafl'iodowañ, niezawinionc niedobory),

ł obowiązkowa obciązcnia wyniku finansowego '[np. naliczonz,I

podatek od osób prawnychjr,

ł skutki aktualizacji aktywów i pasywow (np. wzroal

umorzcnia Środków trwałych na skutck utraty' ich wartości).

KOSZTY A STHATY

Dla üdróżnicnia knsztów ud strat oraz w celu wskazania efektów usiągniętych poprzez pünoszcnic kosztów, przyjęto za küszty podmiotu gßspüdarczego uznawać mmiejszenir: wartuści aktywów lub wzmst zo'oo'awioizań1 służące realizacji zasady kontynuacji działalności. Stratą będzie natomiast utrata ktora spełnieniu przywołanej zasady nie

Strata wyraża nieekwíwalemnc i rml-:celowe zmniejszenie składników majątkowych. punmiejsząiące wynik działalności püdmiolu gospodarczęgo. Ze względu na przyczynę ponüszania strat można wyróżnić ich dwa rüdzaje:

1' straty ł straty nadzwyczajne.

ZB stratami nadzwyczająvmi mamy do czynienia, zmniejszenie zasobów spnwcdgwane_ jest zdarzeniarni o charaktelze łusowyrn trudnym do przewidzenia (np. pan-;an-1 kradzieżl' Zgndni': z art. 3 ust. I pkl 33 1.15taw1rr o rachunkowości, poplzoz straty' nadzwyczajnc - rozumie się straty powstające na skutek zdarzoń trudnych do przawidzenia, poza 'działalnością operacyjną jednostki i nie związana z ogólnym ryzykiem

jej prowadzenia.

Natumiast pmdukcyne püwstają wówczas gdy następuje zużycie czynników produkcyjnych w związku z prowadzeniem] ziałalnnści nperacyjncj jednostki bez ękwiwalemu w pnsmci iiżştccznych efektów (np. ubytki naturalne czy' brakü. Siraly plndukcyjne w przeciwieństwie do strat nadzwyczajnych są przez finansową uznawane za küszty.

I'

m5 ZTY A WYDATKI

I'nm u' wydatku różni się nieco ud kosztu, pumimn tego że lmllw i drugie polmszüne są w celu prowadzenia działalności jednustck

23



gnspn'darczych. WydatkiŁ-m nazywamy' każde n'ykürzystanie śrüdków pifiniężnzf'ch bez względu na cel ich pnniesienia. Panna-.cenie iu'y'ijatknw [w przeciwieństwie dn związane jcsl ze zmniejszeniem tylko jednego składnika aktywów, a miannwicie stanu śrndków pieniężnych. jest zn sferą nbiegu pieniądza, wyslępuje w formie pieníęzmej i oznacza rüachód środków Dlatego też wszystkie 'wydatki są kosztami, z drugiej jednak strunyf nalaqr stwierdzić, że każdyr koszt pawini'sn póżniej implikować powstanie wydatku. Różnica 1a w ful-mie pmykladúw została zapisana w püniższych tabelach 3 i 4.

Tabda 3

wypłata wynagrodzeń

pmwizja bankowa

W przypadku wydatków stanowiących może dojść ności czasowej międzyr powstaniem kosztu, a wydatkiefm.

Niatypüwą sytuacjaJ ale jednak müżliwą w życiu gospodarczym] jest fakt punoszßnia kosztów bez ponoszenia 1~'.'ytiaticti. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy :używaniu podlegają zasuby, które jednoatka ütrzymała 0d innych podmiotów nieodpłatnie.

24

KLASYFIKACJA msz'rúw

Podstawą klasyfikacji kosztów jest ich grupawanie wedlug akreśionych cechjednnradnych. Bez adpawiednicj klasyfikacji kosztów, nie można prowadzić ich ewidencji analitycznej. mziiczyć ich na priachaktgfr i dukanać kaikuiacji. Klasyfikacja kosztów spełnia więc ważna funkcje ekünamícznc:

Il'umużliwia poznanie z różnych punklúw

widzenia, 21dajt: müżliwuść indywidualną:) traktowania poszczególnych f' składników kosztu calknwilegü.

Klasyfikacja powinna być poprzcdzona 'wybcrcm

odpowiednich kryteriów podziału. Wybór ten nie może być przypadkowy' i wynikać powinien z uzasadnionych potrzeb, dla klo¦ych koszty się obliora, sumuje, prezentuje i komunikuje. Ną1bardziej popularne klasyfikacje kosztow dokonywane są dla celów:

i sprawozd awczych,

1 nych,

f I1 ko nlrülnych.

KRYTERIA KLASYFIKACYJNE HA PÜTHZEBY SPRAWÜZDAWĽZE

No potrzeby wyceny zapasów i pomiaru wyniku finansowego koszty dzielimy' na:

kosztyr produklu i okresu, 21 bozpośmdnio i pośrednio, 31| według rodzajów.



- tu takie koszty, klúre nie są bram*r pad uwagę prrjł wgr-'cania zapasów i 1raktawana są jako koszty dane ukrasu sprawozdawczcgü. Kuszly la' nia są aktywawana i zaprezentowane będą w rachunku wyników.

Koszty bezpośrednie - to koszty, których pomiar i odniesienie na produkty Eut: działalności w oparciu o dowody źródłowe jest istotny i opłacalny. Do najczęściej spotykanych kosztów bczpośrcünich zaiicza się: küszty zużycia materiałów, koszty wraz z narzutami oraz inni: koszty bezpośrednie zużycie narzędzi, koszty' uhróbki obczj).

Koszty pośrednie to koszty, ktore nie wykazują ścisłego związku z efektami przez,ł lub przyporządkowanie tych kosztow na podstawie dowodów źródłowych do produktów jest nieopłaoalne lub nieistotne (np. koszt oświetlenia pomieszczenia, w którym produkowane są wyroby gotowej. Mozna podzielić je na wydziałowe związane z kosztami wytworzenia powslającymi w wydziałach produkcyjnych, a nic zaliczone do kosztow bezpośrednich, oraz ogúlnozakładowc, czy-Ii kosztyr utrzymania zarządu jednostki oraz komorck ogoirtcj obsługi. Ich rozliczanie na produkty' odbywa się w sposob umownjf za pomocą tzw. kiuczj,r rozliczeniowych.

HüszTY wEDŁuG RüDzAJúw

Kiasyfikując koszty rodzajów, należy zapewnić minimum ich podziału ze szczegńłüwością przcwidzianą w załączniku du ustawy' n rachunkowości, która przedstawia się naslępującü:

ł anmrfyzaq'a.

ł zużycie materiałów-'f' energii. _

4 usługi obce, C 4 podatki opfmy, o Hynagmdzem'a,

ł ubezpieczenia a' inne świadczenia na rzecz

pracowników,

o pnzrs'smłe kuszą: radzqƒnwe.

KRYTERIA HASYFIHACYJNE HA PÜTHZEBY DECYZYJNE

Zmienność kosztt'nitl charakteryzują wskaźniki elastyczności (zmienności) WZK, ktore wyrażają stosunek względnej zmiatnir danego kosztu do względnej zrninnziI rozmiarów działalności:

Współpraca

Wczytywanie...