Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

motylkowate


Uniwersytet Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Punkt kształcenia
UWM
UWM Olsztyn
Prowadzący Jan Brzozowski
Informacja dla prowadzących
Podgląd

motylkowate.doc

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):

ROŚLINY MOTYLKOWATE GRUBONASIENNE . Znaczenie w płodozmianie: - zdolność współżycia z bakteriami brodawkowymi z rodzaju Rhizobium. Ilość dostarczanego azotu do gleby tą drogą waha się od 80-200 kg N/ha,- wywierają korzystny wpływ na właściwości fizyczne gleby i jej żyzność, - mają właściwości fitomelioracyjne,- pozostawiają dużo resztek pożniwnych o duże zawartości N (1,9%), - przeciwdziałają erozji wodnej, - dobrze oceniają i chronią glebę przed uderzeniami kropel deszczu i promieniami słonecznymi niszczącymi strukturę gleby. Zalety uprawy: - zwiększenie plastyczności środowiskowej uprawy, - zmniejszenie zagrożenia występowania chorób, lepsze wykorzystanie energii słonecznej i powierzchni życiowej, zmniejszenie ryzyka zachwaszczenia. Skład chemiczny nasion i zielonej masy: sucha masa w (%): nasiona (85-88), zielona masa (14-20), woda w (%): nasiona(12-15), zielona masa (80-86). Skład suchej masy , nasiona: białko surowe(21-55), tłuszcz surowy(0,7-4,4(22)), BAW(33-70), włókno surowe(3,5-15,1), popiół surowy(3,6-6,6), alkaloidy do4%(łubiny). zielona masa: białko surowe(16-24), tłuszcz surowy(2,6-3,6), BAW(33-70), włókno surowe(21-28), popiół surowy(8-12). Poziom białka w nasionach(%s.m.): łubin  żółty 42, soja 35, wyka siewna i kosmata 33, bobik 30, peluszka 27, fasola 25, groch siewny 21. białko zawiera stosunkowo dużo aminokwasów egzogennych: lizyny, treoniny, natomiast mało aminokwasów siarkowych. Substancje antyżywieniowe: - alkaloidy (lupanina, lupinina)- zasadowe związki organiczne środki pobudzające lub znieczulające. Jako czynnik toksyczny powodują porażenie systemu nerwowego. Występują w dużych ilościach (1-4%) w formach gorzkich łubinu, - związki fenolowe – taniny (garbniki), - inhibitory proteaz, hemagutyniny. Systemy korzeniowe: palowy mocny u łubinu, system korzeni bocznych – bobik, groch, system z dużą ilością korzeni bocznych – soja, fasola. Liście: dłoniasto palczaste (łubiny), pierzaste (wyka ozima, wyka jara, groch, bobik), trójdzielne (soja, fasola). Rośliny o sztywnych łodygach (łubin, soja, bobik), rośliny o wiotkich łodygach ( wyka ara i ozima, groch). Większość gatunków roślin motylkowatych są samopylne. Wyka kosmata i łubin żółty są obcopylne, owadopylne. Kwiatostan – grono na pędach głównych albo w kątkach. Kiełkowanie nasion: 1. Kiełkowanie epigeiczne- łubiny i fasola; szybciej rozwija się łodyżka podliścieniowa (hipokotyl) która wydłużając się wyciąga liścienie ponad powierzchnie gleby (zalecany siew płytszy), potrzebuje 150-170%wody. 2. kiełkowanie hypogeiczne – groch, wyki i bobik, szybciej rozwija się (wydłuża) łodyżka nadliścieniowa (epikotyl), która z pączkiem wierzchołkowym wydobywa się ponad powierzchnię gleby, liścienie pozostają w glebie (zalecany siew głębszy). Wymagania świetlne: - rośliny dnia długiego (soja dnia krótkiego), - wszystkie gatunki wrażliwe na zacienienie. Wymagania cieplne – kiełkowanie i wschody w temp. +2 do +5 w pierwszych fazach wzrostu znoszą przymrozki -5 stopni , soja 8 stopni, łubin 3, wyka groch 1-2. Wymagania wodne – wymagania roślin strączkowych są duże, zróżnicowane od gatunku, największe bobik <wyka siewna <groch siewny <groch polny <łubin biały <łubin biały <łubin wąskolistny <łubin żółty <wyka ozima. kiełkowanie jest pierwszym okresem wrażliwości na wodę (pęcznienie pobiera 150% wody); ∙główne zapotrzebowanie na wodę: kwitnienie do końca zawiązywania strąków (susza – słabe zawiązywanie), ∙ podczas dojrzewania pożądana jest słoneczna pogoda  z mniejszą ilością opadów, ∙ nadmierne opady w czasie wegetacji to silny rozwój organów wegetatywnych, ∙ u niektórych gatunków: wyka ozima i łubin żółty, drobne silnie omszone liście oraz głęboki i dobrze rozwinięty system korzeniowy zapewniają  tym gatunkom większa odporność na deficyt wody. Wymagania glebowe : są proporcjonalne do wodnych, największe 1,2,4,3,8 (na zielonkę), wymagają gleb najlepszych będących w dobrej kulturze: bobik na żyznych, ciężkich 1,2,4; groch siewny 1,2,4; wyka siewna 2,4,3; średnie 4,5,9a i b, 2,3, łubin biały, łubin wąskolistny groch polny, soja, fasola; małe 6,7 (gleby lekkie piaszczyste), wyka ozima, łubin żółty. Strączkowe wymagają gleb o odczynie obojętnym, (6,5-7,2). Jedynie dla łubinu żółtego odpowiedni odczyn to lekko kwaśny ph 5,5 – 6,0. Etapy rozwoju strączkowych: I powolny wzrost i rozwój roślin- siew, kiełkowanie, wschody, formowanie pierwszych liści i rozetki liściowej, II szybki wzrost generatywny – wydłużanie pędów i tworzenie rozgałęzień, tworzenie pąków, kwitnienie. III okres dojrzewanie – wykształcenie owoców i nasion, dojrzewanie. Rośliny strączkowe powinny być uprawiane w 2,3 roku po roślinach uprawianych na oborniku. Przerwa w uprawie 4-7 lat gdyż namnażają się patogeny.

MOTYLKOWATE DROBNONASIENNE struktura zasiewów 136 tys. ha – 1,55% głównie: koniczyna czerwona i biała, lucerna siewna i mieszańcowa. Plon: siano 2,7 t/ha, zielonka 49,2 t/ha (zależnie od gatunku). Przeznaczenie: rośliny motylkowate drobnonasienne uprawia się na: zielonkę, nasiona, materiał siewny, zielonkę stanowiąca surowiec do przerobu na: siano, susz, kiszonkę, dodatek do innych pasz węglowodanowych, przyoranie na nawozy zielone, zielonkę skarmianą bezpośrednio. Wartość gospodarcza roślin motylkowatych polega na zdolności produkowania dużych ilości wysokobiałkowej zielonej masy. Plon zielonej masy w t z ha: koniczyna perska 60-70, lucerna mieszańcowa 50-7-, koniczyna czerwona 40-60, koniczyna białoróżowa 40-50, koniczyna biała 30-40, esparceta 20-40, nostrzyk 20-40, seradela 15-30, koniczyna inkarnatka 15-25, lucerna chmielowa 10-15. Skład chemiczny i wartość pokarmowa: 1. zależy od gatunku oraz pokosu i fazy rozwojowej podczas zbioru, 2. do gatunków o największej zawartości białka ogólnego, i właściwego należy lucerna mieszańcowa i siewna, koniczyna biała, esparceta siewna, koniczyna czerwona i perska, 3. największą wydajnością białka z jednego ha odznaczają się lucerny i koniczyna czerwona  4. zawartość białka i włókna uzależniona jest od fazy rozwojowej roślin. Zielonka roślin motylkowatych drobnonasiennych dostarcza dużej ilości białka ok. 18% w s.m. (sucha masa 16-20%, białko surowe 18%, włókno surowe 27%, BAW 40%, popiół Ca, K, P; witaminy B,C,D,K, karoten. Białko motylkowatych ubogie jest w aminokwasy egzogenne, najwięcej białka znajduje się w zielonce nostrzyka, koniczyny białej i czerwonej oraz w lucernie. Wartość pokarmowa zmienia się w zależności od fazy wegetacyjnej roślin ( w miarę starzenia się maleje zawartość większości składników , rośnie włókno surowe. Smakowitość roślin (od największej do najmniejszej)  koniczyna czerwona, lucerna mieszańcowa, koniczyna biała, esparceta, lucerna chmielowa. Zielonka niektórych gatunków est niechętnie zjadana bo nostrzyk – zawiera kumarynę, komonica – pochodne kwasu pruskiego, przelot i inkarnatka są omszone. Czas użytkowania: Jednoroczne: jare : seradela, koniczyna perska; zimujące : koniczyna inkarnatka, lucerna chmielowa. Dwuletnie: koniczyna czerwona, nostrzyk, przelot. Wieloletnie: lucerna mieszańcowa (3-4 lata), koniczyna biała (3-5), koniczyna biało różowa (3-5), komonica (3-5) esparceta (4-6). Podział roślin motylkowatych drobnonasiennych w zależności od częstotliwości koszenia. Jednokośne: koniczyna inkarnatka, lucerna chmielowa, seradela. Jedno, dwukośne: przelot, nostrzyk esparceta. Dwu i więcej kośne: lucerna mieszańcowa (3-4), koniczyna perska (3-5), koniczyna czerwona (2-3), koniczyna białoróżowa (2-3), Rośliny motylkowate charakteryzują się szybkim odrostem po skoszeniu. W zależności od tempa wzrostu gatunku i intensywności użytkowania można zebrać od 2 – 5 pokosów  zielonki co zapewnia ciągłość w dostarczaniu paszy dla zwierząt. Pozapaszowe znaczenie roślin motylkowatych: podnoszą żyzność gleby przez: ∙wzbogacenie gleby w azot – dzięki symbiozie roślin motylkowatych z bakteriami brodawkowymi, wiążącymi wolny azot z powietrza ok. 80 – 200 kg N / ha. są czynnikiem strukturotwórczym gleby i podnoszą jej potencjał bioenergetyczny, ∙ pozostawiają w glebie duże ilości masy organicznej 4-10 t / ha s.m. ∙ dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu i jego właściwościom rośliny te mogą pobierać składniki z głębszych warstw gleby uruchamiając wapń i fosfor ze związków dostępnych dla innych roślin. Zaleca się uprawę roślin motylkowatych w zintegrowanym i ekologicznym systemie rolnictwa  ( do 50% w płodozmianie) – w zagospodarowaniu terenów trudnych i rekultywacji gleb, - możliwość wykorzystania ich w ochronie wód i w przeciwdziałaniu stratom N, cenne rośliny miododajne, w przemyśle spożywczym, w farmacji i medycynie stosunek C:N 20:1. Gleby wyłączone z uprawy aby uniknąć ich degradacji można obsiewać wieloletnimi roślinami motylkowatymi np. komonicą zwyczajną, rutwicą wschodnią. Wady uprawy motylkowatych: niski plon nasion, wolne tempo wzrostu, mała konkurencyjność w stosunku do chwastów, przesuszanie gleby, słabym punktem uprawy motylkowatych drobnonasiennych jest nasiennictwo, w ostatnich latach odczuwa się niedobór nasion na rynku krajowym a jeszcze w latach 70 Polska była poważnym eksporterem materiału siewnego koniczyny czerwonej do wielu państw, rośliny motylkowate trzeba zaszczepiać nitraginą jeżeli przerwa w uprawie była duża. Proces szczepienia – modulacja. Wymagania wodne – duże: koniczyny biało różowa, czerwona, perska, biała, seradela; - średnie: koniczyna inkarnatka, esparceta, lucerna mieszańcowa i chmielowa; - małe: nostrzyk, komonica, przelot. Wytrzymałość na okresowe susze: - małowytrzymałe: koniczyna biało różowa, perska, czerwona, biała, inkarnatka; -średniwytrzymałe: lucerna chmielowa, seradela; - wytrzymałe: lucerna mieszańcowa, komonica, esparceta, nostrzyk, przelot. Wymagania świetlne: - światłolubne: lucerna mieszańcowa, esparceta, komonica zwyczajna. Wymagania termiczne temperatura kiełkowania 2-5 stopni po wschodach wytrzymują -3 do -5 stopni. Zimotrwałość duża: koniczyna czerwona, biała, biało różowa, lucerna mieszańcowa, komonica, nostrzyk, przelot, esparceta; zimotrwałość mała: inkarnatka, lucerna chmielowa (-8 do -10). Wymagania glebowe: odczyn gleby pH 6,5 – 7 ( obojętny) – esparceta, lucerna mieszańcowa, koniczyna czerwona, inkarnatka, komonica zwyczajna, koniczyn abiało różowa koniczyna biała, seradela – pH 5,5 – 6 ( kwaśny). Wymagania przedplonowe – najlepsze: okopowe, rzepak; -  słabe zboża lecz najczęstsze;- niedopuszczalne : inne motylkowate i strączkowe. Przerwa w uprawie 4-5 lat

Współpraca

Wczytywanie...