Witaj ponownie!
Mail Grupowy pomaga Twojej grupie sprawnie się komunikować, dzielić notatkami, wydarzeniami i opiniami. Dowiedz się więcej »
Przedmioty Wykładowcy Uczelnie

Kinezyterapia ( Józefowski, Fiodorenko)- Kinezyterapia - wykład10


Prowadzący Piotr Józefowski
zgłoś naruszenie zasad
Podgląd

Kinezyterapia - wykład10.doc

Podgląd pliku (pełna wersja wyższej jakości po zalogowaniu):
01

12.04.2011


Skutki długotrwałego unieruchomienia


powikłania płucne - spowodowane niewłaściwym ułożeniem przepony, trzewia napierają na przeponę, a ta napiera na dolne płaty płuc, które są niedopowietrzane powietrze zalega w płucach i jest siedliskiem bakterii, powodując częste zapalenia oskrzeli, płuc a w rezultacie śmierć; powinno się stosować ćwiczenia oddechowe i pozycje półsiedzące, przy której obniżają się trzewia,

powikłania urologiczne - nie oddawanie stolca; cewnik powoduje odleżyny cewki moczowej, czasem cewnik zakłada się prosto do pęcherza przez skórę – cewnik nadłonowy, wtedy odleżyn nie ma; brak misji, zaleganie moczu, cofanie się moczu do moczowodu, nerek, zapalenie miedniczkowe, kamienie i w rezultacie niewydolność nerek,

zaburzenia trawienia - uboga perystaltyka jelit, brak przepychania pokarmu do jelita grubego, kamienie kałowe, które powodują niedrożność jelit, zaparcia; pozycja leżenia utrudnia defekację; pojawia się tzw. żabi brzuch,

odleżyny - martwica tkanek miękkich w wyniku ucisku, co powoduje brak ukrwienia; odleżyny tworzą się na wyroślach kostnych takich jak k. krzyżowa, kłykcie, nadkłykcie, pięty; przez odleżyny z ciała „ucieka” azot i białka – zaburzenia gospodraki mineralnej; przez odleżyny przenikają bakterie powodując zakażenia, a niekiedy nawet sepsę,

zaniki mięśni (akinezja) – najpierw zanikają prostowniki (mm. antygrawitacyjne np. pośladkowy wielki) i odwodziciele, dopiero później zginacze i przywodziciele, ponieważ te drugie są starsze filogenetycznie,

demineralizacja kości - na skutek braku ucisku, który stumyluje odżywianie i odbudowę,

przykurcze,

zniekształcenia stawów (stopa końska, zgięcie palców…),

osłabienie mięśnia sercowego, spadek pojemności wyrzutowej serca, minutowej serca na skutek braku ruchu,

pacjent umiera z nudów :P brak aktywności umysłowej, zanikanie neuronów, stopniowe otępienie, zobojętnienie.


Pionizację prowadzi się nawet przy złamaniu szyjki k. udowej.

Biodro wiszące – brak głowy k. udowej, usunięcie jej w wyniku złamania szyjki k. udowej

Po udarze niedokrwiennym (zakrzepowym) następuje szybka pionizacja.



Chód prawidłowy


Pięć cech chodu prawidłowego:

  1. Dwunożny

  2. Naprzemienny

  3. Izometryczny – równa długość obu kroków

  4. Izochroniczny – czas trwania poszczególnych faz jednej i drugiej nogi powinien być taki sam

  5. Izotoniczny – skorelowany z ruchami innych części ciała


Składowe chodu: chód składa się z cykli; 1 cykl = 2 kroki; 1 krok = 2 fazy (f. Podporu, przenoszenia)

Faza podporu i faza przenoszenia: nie są one równe, dłuższa jest faza podporu, która trwa 60% czasu trwania jednego cyklu. Stosunek fazy podporu do fazy propulsji wynosi 60:40.

Faza podwójnego podporu. W chodzie zawsze jedna stopa ma kontakt z podłożem. W biegu go nie ma, dlatego występuje faza lotu.




Mechanizm chodu


Należy utracić równowagę – „wyrzucić” środek ciężkości poza czworobok podparcia, utworzony przez stopy, żeby zrobić krok, rozpocząć chód.

Chód – to naprzemienna utrata i odzyskiwanie równowagi.

Środek ciężkości – S2 lub 2cm pod pępkiem

Dla estetyki chodu ważne jest położenie środka ciężkości. Ruch środka ciężkości w trakcie chodu przemieszcza się po łagodnej krzywej sinusoidalnej (góra, dół i na boki). Im ta krzywa sinusoidalna jest bardziej zbliżona do linii prostej tym lepiej i chód jest bardziej ergonomiczny. Organizm dąży do jak najlepszego ruchu środka ciężkości.


Determinanty (wyznaczniki) chodu


  1. Ruch miednicy w płaszczyźnie poprzecznej. Po stronie kończyny wykrocznej miednica skręca się do przodu o 4o, a po stronie kończyny zakrocznej do tyłu również o 4o.

  2. Ruch miednicy w płaszczyźnie czołowej. Po stronie kończyny wykrocznej miednica opada – redukuje to ruch środka ciężkości nawet o połowę.

  3. Ruchy boczne miednicy w fazie podporu.

  4. Ruch kolana w fazie podporu. Wyprost – zgięcie do ok. 15o – wyprost.

  5. Ruch kolana w fazie przenoszenia. Kolano zgina się do 65o. Następuje skrócenie funkcjonalne kończyny dolnej.

  6. Ruch stopy, zgięcie grzbietowe i podeszwowe (15o wyprostu i 20o zgięcia).


Propulsja „wygładza” chód i powoduje jego płynność.


Działanie mięśni w czasie chodu


Funkcja mięśni w czasie chodu to w 91% stabilizacja i deceleracja (hamowanie), a jedynie w 9% to propulsja (przyspieszenie).


Faza przenoszenia:

zgięcie st. biodrowego – m. biodrowo-lędźwiowy, głowa prosta m. czworogłowego uda,

wyprost st. kolanowego – ruch bezwładności; M. CZWOROGŁOWY UDA NIE PROSTUJE KOLANA W TRAKCIE CHODU, BO DZIAŁA SIŁA BEZWŁADNOŚCI,

zgięcie grzbietowe stopy – m. piszczelowy przedni, prostownik palców długi, prostownik palucha długi, [strzałkowy długi – stabilizuje to zgięcie, wyrównuje ustawienie stopy].


Faza podporu:

m. kulszowo-goleniowe – zabezpieczają przed przeprostem kolana; nie zginają st. kolanowego podczas chodu, tylko stabilizują,

m. pośladkowy średni – stabilizacja pozioma miednicy, miednica nie opada po stronie przeciwnej; nie odwodzi w stawie biodrowym podczas chodu,

mm. przywodziciele – nie przywodzą uda w czasie chodu, jedynie stabilizują i hamują KD,

ugięcie kolana do 20o – m. czworogłowy uda stabilizuje, zabezpiecza przed ugięciem i upadkiem

m. pośladkowy wielki – wypycha biodra w przód, pomaga utrzymać pionową postawę,

m. trójgłowy łydki – zgina stopę podeszwowo, nadaje pęd.



Chód patologiczny – gdy brakuje co najmniej jednej z cech chodu prawidłowego.


Objawami chodu patologicznego jest utykanie (claudicatio).


Przyczyny i rodzaje chodu patologicznego:

1. Bóle – mogą być przyczyną utykania, claudicatio algica.

  1. Skróty kończyn (utykanie statyczne – claudicatio stanica)

skróty rzeczywiste, np. w wyniku złamań,

- przy skrócie do 4cm dochodzi do kompensacji poprzez miednicę. Stwierdza się krótszy krok po stronie skróconej kończyny, chód nie jest izometryczny.

- przy skrócie 5-10cm dochodzi do kompensacji przez stopę końską (wydluża funkcjonalnie skróconą KD).

- przy skrócie powyżej 15cm dochodzi do kompensacji przez ugięcie zdrowej nogi w kolanie.

skróty pozorne, w wyniku przykurczy

- przykurcz odwiedzeniowy stawu biodrowego pozornie wydłuża kończynę dolną (dobrze widoczne u pacjentów z amputacją uda),

- przykurcz przywiedzeniowy stawu biodrowego pozornie skraca kończynę dolną (dobrze widocznie u pacjentów z koksartrozą; uda w przywiedzeniu, zgięciu i rotacji zew.).

  1. Przykurcze i zesztywnienia stawów, utykanie pasywne – claudicatio pasiva

przykurcz zgięciowy st. biodrowego: zgięcie st. biodrowego, kolanowego i skokowego (trójfleksia),

zesztywnienie w st. biodrowym,

zesztywnienie kolana w wyproście: KD się wydłuża, kompensacja przez przenoszenie KD bokiem (chód koszący), wspięcie na palce lub uniesienie miednicy (normalni ludzie:P),

przykurcz zgięciowy kolana: trójfleksja i końskostopie

stopa końska: trójfleksja,

stopa piętowa (brak propulsji): krok szczudłowy.

  1. Porażenie i niedowłady mięśni (niedomoga mięśniowa). Utykanie aktywne – claudicatio aktiva

niedomoga m. pośladkowego średniego: opadanie miednicy po stronie KD przenoszonej (objaw Trendelenburga), w następstwie objawu Trendelenburga występuje objaw Duchenne’a (przemieszczanie segmentów ciała w celu wyrównania środka ciężkości); dystrofia mięśniowa Duchenee’a i obustronne zwichnięcie st. biodrowych powodują niedomogę mięśniową (zbliżenie przyczepów mięśnia, mięsień jest sflaczały)

niedomoga m. czworogłowego uda: chód na przeprostowanym kolanie (objaw scyzorykowy – zdolne do przeprostu w wyproście, gdy nastąpi zgięcie dochodzi do upadku)

obustronna niedomoga m. czworogłowego uda – MECHANIZM PUTTIEGO – stanie na przeprostowanych kolanach, biodra w przód, kolana w tył (zablokowanie kolan); występuje stabilizacja tylna kolana przy braku funkcji m. czworogłowego uda, funkcję stabilizatorów przejmują m. pośladkowy wielki i m. trójgłowy łydki

niedomoga m. kulszowo-goleniowych: przeprost kolan, brak zabezpieczenia przed przeprostem, chód defiladowy

niedomoga prostowników stopy: wyżej unosimy kolana, chód brodzący; często uszkodzenie nerwu strzałkowego

niedomoga m. trójgłowego łydki (działa w końcowej fazie podporu, propulsja): chód szczudłowy; przyczyna – zerwanie ścięgna Achillesa, uszkodzenie m. piszczelowego

stopa szpotawa – pacjent opiera się na zewnętrznej powierzchni stopy, przykurczone mm. piszczelowe

  1. Choroby układu nerwowego.

chód móżdżkowy: przy uszkodzeniu móżdżku (udar, zapalenie, SM), chód pijanego, zaburzenie równowagi,

chód tylnosznurowy: przy częściowym uszkodzeniu rdzenia kręgowego, uszkodzenie sznurów tylnych, brak czucia, chory musi chodzić pod kontrolą wzroku,

chód parkinsonowski: uszkodzenie układu pozapiramidowego (automatyczna koordynacja napięcia), brak dopaminy w układzie pozapiramidowym, brak koordynacji, brak łączności pomiędzy poszczególnymi jądrami.

Sztywność wszystkich mięśni (nie mylić ze spastyczności), zubożenie mimiki twarzy (twarz maskowata), zaburzenia połykania i oddychania.

Chód drobnymi kroczkami na szerokiej podstawie, bez współruchów KKG i propulsji, drżenie rąk typu „liczenia pieniędzy”.

Objaw zastygnięcia – występuje w czasie chodu, pacjent ma problemy z rozpoczęciem chodu, ale również z jego zakończeniem.

chód spastyczny: występuje w porażeniu spastycznym KKD, występuje w SM, w uszkodzeniu rdzenia kręgowego w odcinku piersiowym, mózgowe porażenie dziecięce, uszkodzenia mózgowo-czaszkowe, synergia zgięciowa – przewaga zginaczy i przywodzicieli

- nożycowy: większa komponenta przywiedzeniowa

- zapadający: przykurcz mm. tylnych uda

chód koszący (hemiparetyczny): przy porażeniu połowiczym

chód marynarski.

Reedukacja chodu [by Żanka]

  1. Przygotowanie do nauki chodzenia.

- wzmocnienie mm. obręczy barkowej, by pacjent miał siłę dźwigać swoje ciało, poruszać się o kulach,

- pionizacja bierna i czynna,

- ćwiczenia równoważne,

- wyrównywanie długości kończyn w przypadku skrótów.

  1. Właściwa reedukacja chodu.

- odciążenie (drugą kończyną),

- stabilizacja - zwiększenie punktu podparcia, stosowanie pomocy ortopedycznych:

  • stabilnych np. poręcz

  • niestabilnych np. balkonik, kule

- dobór kul ( do obuwia , w którym pacjent będzie się poruszał)

  • ramię zgięte w stosunku do przedramienia pod kątem 20 stopni

  • obejma kuli w odległości 6-8 cm od wyrostka łokciowego

  • raczka do trzymania na wysokości krętarza większego

  • obejma powinna się opierać o boczna ścianę klatki piersiowej

  • odchodzi się od kul pachowych bo uciskają splot, nerwy

- zasady poruszania się po schodach:

  • wchodzenie: zdrowa noga, kula, chora noga (asekuracja z tyłu)

  • schodzenie: kula, chora noga, zdrowa noga (asekuracja z przodu)

- odpowiedni takt chodu zależy od:

  • wieku

  • siły

  • koordynacji

  • równowagi

  • celu pomocy: w postaci odciążenia lub stabilizacji

  • ekonomiki chodu (mniejsze kroki to szybsze, lepsze poruszanie się)

- chód powinien być jak najbardziej zbliżony do fizjologicznego

- w przypadku osób starszych jedna kula lub laska

  • jeżeli stanowi tylko punkt podparcia to trzymamy w ręce silniejszej

  • jeżeli służy odciążeniu to trzymamy po stronie zdrowej. Wyjątek niestabilność stawu biodrowego, kolanowego.

- nauka padania

Padanie na ścianę lub górę materacy, trzeba odrzucić kule. Z czasem zwiększa się dystans między pacjentem a podłożem i wytrącamy go z równowagi gdy się tego nie spodziewa.

- nauka wstawania

  • kiedy można zginać stawy kolanowego – leżenie przodem, kule z boku, klęk jednonóż z kula,druga kula, wstawanie

  • kiedy nie można zginać stawów kolanowych – leżenie przodem, pacjent szuka miejsca zaparcia nogami np. krawężnik, próg, ściana, następnie się wspina po kuli

- nauka siadania na krześle – pacjent podchodzi do siedziska, musi czuć zdrową noga w dole podkolanowym brzeg siedziska, przekłada kule do reki po stronie chorej, ręką po stronie zdrowej łapie się siedziska i siada. Wstaje na odwrót.

  1. Doskonalenie chodu

- utrudniamy pacjentowi

- tory przeszkód np. zmienna nawierzchnia, chód bokiem, po schodach, pod kątem, zmiana tempa poruszania

- reedukacja chodu w środowisku wodny. Ciężar ciała zmniejsza się o:

  • 16% przy zanurzeniu do kolan

  • 50% przy zanurzeniu do kolców biodrowych przednich górnych

  • 60% przy zanurzeniu do mostka

  • 90% przy zanurzeniu do brody

  • zanurzenie od 122 cm do 152cm



Anizo – osobniczo zmienny

Analiza matematyczna/ matryczna chodu:

- szybkość chodu – droga przebyta w danej jednostce czasu

- długość kroku – odległość między tymi samymi punktami anatomicznymi stóp

- długość kroczenia – suma długości prawego i lewego kroku

- miarowość – liczba kroków w jednostce czasu

- szerokość – odległość między stopami w płaszczyźnie czołowej

- ilość kroków na minute

- kąt położenia stopy


Pacjent idzie przed nami a my zaznaczamy punkty. Robimy to raz, w razie potrzeby powtórzenia musimy zmazać punkty i zaznaczyć nowe.


A+B – długość kroczenia

i + ii – szerokość kroku



Ocena chodu składa się z;

- obserwacji wzrokowej (fazy chodu)

  • osoby dorosłe przy sztywnym kolanie chodzą chodem koszącym

  • dzieci przy sztywnym kolanie chodzą na palcach

- naprzemienność ruchów

- tor przeszkód, doskonalenie chodu – wyłapanie w czasie chodu

- analiza matematyczna/metryczna

- sprawdzenie czy pacjent porusza się lepiej w obuwiu czy bez

- test Lovetta mięśni biorących udział w chodzie


5

KINEZYTERAPIA – wykład10

Współpraca